<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd='http://schemas.google.com/g/2005' xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993</id><updated>2011-04-21T21:47:30.034-03:00</updated><title type='text'>LVDI FERE LATINI - magister Adriano Scatolin</title><subtitle type='html'></subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://ludilatini.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default?max-results=100'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>48</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>100</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-8765960431721125143</id><published>2007-03-24T11:31:00.001-03:00</published><updated>2007-03-24T11:31:56.362-03:00</updated><title type='text'>Richard Dawkins Interview</title><content type='html'>&lt;table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan="2"&gt;&lt;embed style="width:400px; height:326px;" id="VideoPlayback" type="application/x-shockwave-flash" src="http://video.google.com/googleplayer.swf?docId=1546573148802561523&amp;hl=en" flashvars=""&gt; &lt;/embed&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt; &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-8765960431721125143?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/8765960431721125143'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/8765960431721125143'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2007/03/richard-dawkins-interview.html' title='Richard Dawkins Interview'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-8841879416666367429</id><published>2007-03-23T20:41:00.001-03:00</published><updated>2007-03-23T20:41:09.115-03:00</updated><title type='text'>The Virus Of Faith</title><content type='html'>&lt;table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan="2"&gt;&lt;embed style="width:400px; height:326px;" id="VideoPlayback" type="application/x-shockwave-flash" src="http://video.google.com/googleplayer.swf?docId=-8365780578032579777&amp;hl=en" flashvars=""&gt; &lt;/embed&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt; &lt;br /&gt;                &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-8841879416666367429?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/8841879416666367429'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/8841879416666367429'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2007/03/virus-of-faith.html' title='The Virus Of Faith'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-1659331815621633658</id><published>2007-03-12T13:48:00.000-03:00</published><updated>2007-03-12T13:51:43.881-03:00</updated><title type='text'>O perfeito em latim</title><content type='html'>O perfeito em latim&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; I. Os aspectos em latim&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Grimal §155: Os tempos exprimem, segundo o radical, dois aspectos da ação:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; 1. ação não terminada, em curso de realização:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (no presente) presente – deleo, neste momento eu destruo, estou destruindo…&lt;br /&gt; (no passado) imperfeito – delebam, naquele momento eu destruía…&lt;br /&gt; (no futuro) futuro – delebo, mais tarde eu destruirei…&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; 2. ação terminada:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; (no presente) perfeito – delevi, neste momento já destruí, acabei de destruir…&lt;br /&gt; (no passado) m.q.p. – deleveram, naquele momento já tinha destruído…&lt;br /&gt; (no futuro) fut. Perf. – delevero, mais tarde já terei destruído…&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; II. Empregos particulares do perfeito (Grimal, p. 93, n. 3):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; O perfeito traduz matizes diversos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; a. Resultado presente de uma ação passada (cf. perfeito grego):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Vixit. Ele viveu (ele está morto).&lt;br /&gt; Novi. Acabei de aprender, portanto: sei.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; b. Simples fato passado: tempo da narrativa, por vezes da descrição (cf. aoristo grego).&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Athenis vixit. Ele viveu em Atenas.&lt;br /&gt; Pater eius generosus fuit. Seu pai era nobre.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; c. Fato de experiência. Esse perfeito se traduz por um presente ou por um passado acompanhado de advérbio: sempre, nunca, freqüentemente:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Ruperunt horrea messes. As colheitas rebentam os celeiros. (Muitas vezes as colheitas rebentaram…).&lt;br /&gt; &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;III. Morfologia&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Stock (p. 35)&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; O tema do perfeito é formado:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; 1. através de extensão por v- ou u- (perfeito em v- ou u-): laudare, laudo, laudavi; monere, moneo, monui;&lt;br /&gt; 2. através de extensão por s- (perfeito em s-): scribo, scribere, scripsi; dico, dicere, dixi;&lt;br /&gt; 3. através do alongamento da vogal do radical, em parte com apofonia qualitative (perfeito por alongamento): videre, video, vidi; agere, ago, egi;&lt;br /&gt; 4. através de reduplicação (perfeito de redobro): currere, curro, cucurri; parcere, parco, peperci;&lt;br /&gt; 5. sem alteração do tema do Presente (tema do perfeito): defendere, defendo, defendi; minuere, minuo, minui.&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-1659331815621633658?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/1659331815621633658'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/1659331815621633658'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2007/03/o-perfeito-em-latim.html' title='O perfeito em latim'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-115894387527409823</id><published>2006-09-22T13:41:00.000-03:00</published><updated>2006-09-22T13:51:15.286-03:00</updated><title type='text'>Revisão Gramatical - As conjugações</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Cinco são os temas de flexão verbal em latim:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;ā&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;amā-; intrā-; uerberā&lt;/em&gt;- etc;&lt;br /&gt;Temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;ē&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;habē-; tenē-; timē-&lt;/em&gt; etc;&lt;br /&gt;Temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;consoante&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;duc-; scrib-; mitt-&lt;/em&gt; etc;&lt;br /&gt;Temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;ĭ&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;capĭ-; facĭ-; fugĭ&lt;/em&gt;- etc; e&lt;br /&gt;Temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;ī&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;audī-; inuenī-; aperī&lt;/em&gt;- etc.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Os gramáticos diferem quanto à classificação dos temas em –ĭ: tradicionalmente estes são colocados juntamente com os temas em consoante na &lt;span style="color:#990000;"&gt;3ª conjugação&lt;/span&gt; (pelo fato de apresentarem, ambos, infinitivo em &lt;em&gt;ĕre&lt;/em&gt;), mas nosso método, por exemplo, rotula-os como &lt;span style="color:#990000;"&gt;conjugação mista (3/4)&lt;/span&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;;&lt;/span&gt; outros, ainda, como Leo Stock, consideram-nos uma &lt;span style="color:#990000;"&gt;quinta conjugação&lt;/span&gt;.&lt;br /&gt;Qualquer que seja a classificação adotada, devemos ter em mente os &lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;temas&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt; para conjugar ou ler corretamente as formas verbais com que nos depararmos.&lt;br /&gt;Sendo assim, temos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;1ª Conjugação&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;: infinitivo –&lt;em&gt;āre&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Am&lt;/span&gt;-ō&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Amā&lt;/span&gt;-s&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Ama&lt;/span&gt;-t&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Amā&lt;/span&gt;-mus&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Amā&lt;/span&gt;-tis&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Ama&lt;/span&gt;-nt&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;2ª Conjugação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: infinitivo –&lt;em&gt;ēre&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habe&lt;/span&gt;-ō&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habē&lt;/span&gt;-s&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habe&lt;/span&gt;-t&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habē&lt;/span&gt;-mus&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habē&lt;/span&gt;-tis&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Habe&lt;/span&gt;-nt&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;3ª Conjugação&lt;/span&gt;: infinitivo –&lt;em&gt;ĕre&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-ō&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-ĭ-s&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-ĭ-t&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-ĭ-mus&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-ĭ-tis&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Duc&lt;/span&gt;-u-nt&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;3ª Conjugação em –ĭ&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; (ou mista, ou quinta): infinitivo –&lt;em&gt;ĕre&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-ō&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-s&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-t&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-mus&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-tis&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Capĭ&lt;/span&gt;-u-nt&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;4ª Conjugação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: infinitivo –&lt;em&gt;īre&lt;/em&gt;,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audi&lt;/span&gt;-ō&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audī&lt;/span&gt;-s&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audi&lt;/span&gt;-t&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audī&lt;/span&gt;-mus&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audī&lt;/span&gt;-tis&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Audi&lt;/span&gt;-u-nt&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-115894387527409823?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115894387527409823'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115894387527409823'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/09/reviso-gramatical-as-conjugaes.html' title='Revisão Gramatical - As conjugações'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-115863049598918824</id><published>2006-09-18T22:41:00.000-03:00</published><updated>2006-09-18T22:48:16.003-03:00</updated><title type='text'>Falo no Jardim</title><content type='html'>&lt;a href="http://www1.folha.uol.com.br/fsp/mais/fs1709200615.htm" target="_blank" rel="nofollow"&gt;http://www1.folha.uol.com.br/fsp/mais/fs1709200615.htm&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O deus das pequenas coisas&lt;br /&gt;"Falo no Jardim" reúne os poemas gregos e latinos dedicados a Priapo, divindade obscena e zombeteira&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;FLÁVIO RIBEIRO DE OLIVEIRA&lt;br /&gt;ESPECIAL PARA A FOLHA&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt; Priapéia" é uma coletânea de breves e jocosos poemas anônimos, compostos em latim entre os séculos 1º a.C. e 1º, cujo tema é Priapo, deus da fertilidade, burlesco e itifálico (representado normalmente em estado de ereção). O culto de Priapo surgiu na Ásia Menor por volta do século 4º a.C., de onde se difundiu pelo mundo grego e, mais tarde, pelo romano. Priapo era um deus menor, disforme e desprovido da imponência e da beleza severa dos olímpicos. Mas, por isso mesmo, era popular entre as classes mais humildes da população que, além de considerá-lo protetor da fertilidade animal e vegetal, se valia de seu caráter apotropaico: Priapo seria capaz de afastar malefícios e maus-olhados que pudessem prejudicar a virilidade dos homens e a fertilidade do solo. Os poemas da "Priapéia" têm, pela própria natureza do deus, um caráter zombeteiro e francamente obsceno -o que perturba sensibilidades mais delicadas. São, até hoje, pouco conhecidos, pouco estudados e pouco traduzidos. "Falo no Jardim", livro de João Ângelo Oliva Neto, nos oferece não só o texto latino completo e traduções impecáveis de todos os poemas da "Priapéia" mas também todos os poemas da chamada "Priapéia Grega" (coletânea dos poemas priapeus gregos que faziam parte da "Antologia Palatina"), também em edição bilíngüe. Três capítulos iniciais situam e analisam minuciosamente o fenômeno do culto de Priapo no mundo antigo e suas manifestações literárias; os cinco capítulos finais trazem, respectivamente, poemas latinos de autoria conhecida (Catulo, Horácio etc.) cujo tema é Priapo, mas que não faziam parte da "Priapéia" (texto original e tradução); excertos de poemas que, sem ter tema priapeu, mencionam Priapo (texto original e tradução); os poucos poemas priapeus compostos em língua portuguesa; as raras traduções de poemas da "Priapéia" em língua portuguesa anteriores às de Oliva e, por fim, o texto e a tradução de "Er Padre de li Santi", poema priapeu de Belli, escrito em dialeto romanesco no século 19. Linguagem francaFecha o volume um aparato de grande utilidade para o leitor -esquemas métricos, relação dos epítetos de Priapo, glossário, bibliografia e índices. Além disso, o livro traz rico material iconográfico. As seções teóricas, de extremo rigor analítico e sólida fundamentação bibliográfica, são de grande interesse acadêmico para o especialista e, agora mesmo, os leitores desta resenha devem estar pensando: "Ah, mais um livro erudito da academia, destinado a meia dúzia de gatos-pingados da academia...". Nada disso. Oliva tem o raríssimo mérito de, sem abrir mão da profundidade que um estudo crítico do tema requer, ser perfeitamente acessível a qualquer leitor inteligente. Seu texto, escrito em linguagem clara e, eventualmente, bem-humorada, nunca apela para jargões acadêmicos abstrusos. Ao longo dos séculos, a "Priapéia" e os temas priapeus têm provocado indignação pudibunda entre os tartufos e os ilibados defensores da moral e dos bons costumes, desde os pais da igreja até os editores alemães que censuraram a palavra "Priapia" (entre outras) em diversas edições de "Frühlings Erwachen" [Despertar da Primavera], de Frank Wedekind (1864-1918). Ainda hoje, muitas traduções de obras clássicas de caráter erótico empregam eufemismos ou termos científicos para traduzir palavras que, em grego ou latim, pertencem ao registro chulo da linguagem. As traduções de Oliva, de grande valor e invenção poética, são rigorosamente fiéis à obscenidade burlesca, à graça provocadora e ao bom humor debochado dos originais. Nelas, a mêntula não é chamada de membro viril ou pipi. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;FLÁVIO RIBEIRO DE OLIVEIRA é professor de língua e literatura gregas na Universidade Estadual de Campinas (Unicamp).&lt;br /&gt;FALO NO JARDIM - PRIAPÉIA GREGA, PRIAPÉIA LATINA &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Organização e tradução: João Ângelo Oliva Neto &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Editora: Unicamp/Ateliê (tel. 0/ xx/11/4612-9666) &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Quanto: R$ 90 (428 págs.) &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-115863049598918824?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115863049598918824'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115863049598918824'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/09/falo-no-jardim.html' title='Falo no Jardim'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-115669235967081598</id><published>2006-08-27T11:57:00.000-03:00</published><updated>2006-08-27T16:24:02.760-03:00</updated><title type='text'>Morfologia - Revisão das declinações</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;Cinco são as declinações em latim, classificadas de acordo com a vogal temática característica ou sua ausência (no caso dos temas em consoante). Elas são reconhecidas, no enunciado que se encontra no dicionário, pelo caso &lt;strong&gt;genitivo&lt;/strong&gt;. Esta convenção foi estabelecida pelo fato de este ser o único caso que apresenta formas diferentes em todas as cinco declinações. O enunciado dos substantivos sempre apresenta a forma do &lt;strong&gt;nominativo singular&lt;/strong&gt;, a do &lt;strong&gt;genitivo singular&lt;/strong&gt;, e o &lt;strong&gt;gênero&lt;/strong&gt; da palavra. Sendo assim, temos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;1a declinação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: tema em -&lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;A&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;; genitivo em -&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;AE&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: &lt;em&gt;puella, ae&lt;/em&gt; (f); &lt;em&gt;femina, ae&lt;/em&gt; (f); &lt;em&gt;filia, ae&lt;/em&gt; (f) etc.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;2a declinação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: tema em -&lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;O&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;; genitivo em -&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;I&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: &lt;em&gt;lupus, i&lt;/em&gt; (m); &lt;em&gt;thesaurus, i&lt;/em&gt; (m); &lt;em&gt;aurum, i&lt;/em&gt; (n) etc.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;3a declinação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;1)&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; temas em &lt;span style="color:#990000;"&gt;consoante&lt;/span&gt;; genitivo em -&lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;IS&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;: &lt;em&gt;Lar, ris&lt;/em&gt; (m); &lt;em&gt;Euclio, onis &lt;/em&gt;(m); &lt;em&gt;paupertas, tatis&lt;/em&gt; (f); &lt;em&gt;consul, lis&lt;/em&gt; (m); &lt;em&gt;fur, ris&lt;/em&gt; (m) etc.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;3a declinação 2)&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; temas em -&lt;span style="color:#990000;"&gt;I&lt;/span&gt;; genitivo também em - &lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;IS&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;: &lt;em&gt;aedis, is&lt;/em&gt; (f); &lt;em&gt;ciuis, is&lt;/em&gt; (m); &lt;em&gt;mare, is&lt;/em&gt; (n) etc.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;Paradigmas&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;1a Declinação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;puellă&lt;br /&gt;puellăm&lt;br /&gt;puellā&lt;br /&gt;puellae&lt;br /&gt;puellae&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;puellae&lt;br /&gt;puellās&lt;br /&gt;puellārŭm&lt;br /&gt;puellīs&lt;br /&gt;puellīs&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;Observações:&lt;br /&gt;1) As palavras da primeira declinação são, em sua maioria, do gênero feminino; algumas, como nomes próprios de homens e profissões masculinas, são do gênero masculino; não há neutros;&lt;br /&gt;2) A ordem dos casos seguida aqui é a do método: nom., acs., gen., dat. e abl;&lt;br /&gt;3) As formas de gen., dat. sg. e nom. pl. são idênticas, assim como as de dat. e abl. pl.; o que decide qual é a forma encontrada na frase é o contexto;&lt;br /&gt;4) Como em todas as declinações (à exceção dos neutros plurais), a marca de acs. sg. é -m, a de acs. pl., - -s.&lt;br /&gt;5) Como em todas as declinações, dat. e abl. pl. apresentam formas idênticas;&lt;br /&gt;6) Como em todas as declinações (à exceção de palavras da 2a dec. de nom. em -VS), a forma do vocativo é idêntica à do nominativo - é por isso que a maior parte das gramáticas não insere este caso nas tabelas de declinações.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;2a Declinação&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;lupŭs&lt;br /&gt;lupŭm&lt;br /&gt;lupī&lt;br /&gt;lupō&lt;br /&gt;lupō&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;lupō&lt;br /&gt;lupōs&lt;br /&gt;lupōrŭm&lt;br /&gt;lupīs&lt;br /&gt;lupīs&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Neutros&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;templŭm&lt;br /&gt;templŭm&lt;br /&gt;templī&lt;br /&gt;templō&lt;br /&gt;templō&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;templă&lt;br /&gt;templă&lt;br /&gt;templōrŭm&lt;br /&gt;templīs&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;templīs&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Observações:&lt;br /&gt;1) Conforme apontado acima, o vocativo das palavras da 2a decl. que fazem nominativo em -VS é -E: &lt;em&gt;Megadore, Demaenete, Daue&lt;/em&gt;;&lt;br /&gt;2) O vocativo de palavras de nominativo em -IVS é -I longo: &lt;em&gt;filius, fili; Sulpicius, Sulpici&lt;/em&gt;;&lt;br /&gt;3) O vocativo de &lt;em&gt;deus&lt;/em&gt; é idêntico ao nominativo;&lt;br /&gt;4) O vocativo de &lt;em&gt;meus&lt;/em&gt; é &lt;em&gt;mi&lt;/em&gt;;&lt;br /&gt;5) Repare, novamente, no acs. sg. em -m, pl. em -s;&lt;br /&gt;6) Como em todas as declinações, dat. e ab. pl. apresentam formas idênticas;&lt;br /&gt;7) Embora se trate de temas em -o, nem sempre este o é visível: p.e., a forma &lt;em&gt;lupŭs&lt;/em&gt; era, primitivamente, &lt;em&gt;lupŏs&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;3a declinação&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;1) Temas em &lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;consoante&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;1A) temas em -r perdem o s no nominativo singular:&lt;br /&gt;&lt;em&gt;fur, furĭs&lt;/em&gt; (m) - tema: &lt;em&gt;fur&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;fur&lt;br /&gt;furĕm&lt;br /&gt;furĭs&lt;br /&gt;furī&lt;br /&gt;furĕ&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;furēs&lt;br /&gt;furēs&lt;br /&gt;furŭm&lt;br /&gt;furĭbŭs&lt;br /&gt;furĭbŭs&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;1B) Temas em -&lt;span style="color:#990000;"&gt;&lt;strong&gt;l&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt; perdem o s no nominativo:&lt;br /&gt;&lt;em&gt;consul, consulis&lt;/em&gt; (m) - tema &lt;em&gt;consul&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;consul&lt;br /&gt;consulĕm&lt;br /&gt;consulĭs&lt;br /&gt;consulī&lt;br /&gt;consulĕ&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;consulēs&lt;br /&gt;consulēs&lt;br /&gt;consulŭm&lt;br /&gt;consulĭbŭs&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;consulĭbŭs&lt;br /&gt;1C) Temas em -&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;d&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; perdem o d no nominativo:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;pes, pedis&lt;/em&gt; (m) – tema: &lt;em&gt;ped&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;pes&lt;br /&gt;pedĕm&lt;br /&gt;pedĭs&lt;br /&gt;pedī&lt;br /&gt;pedĕ&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;pedēs&lt;br /&gt;pedēs&lt;br /&gt;pedŭm&lt;br /&gt;pedĭbŭs&lt;br /&gt;pedibŭs&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;1D) Temas em –&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; perdem o t no nominativo:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uirtus, uirtutis&lt;/em&gt; (f) – tema: &lt;em&gt;uirtut&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uirtus&lt;br /&gt;uirtutĕm&lt;br /&gt;uirtutĭs&lt;br /&gt;uirtutī&lt;br /&gt;uirtutĕ&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uirtutēs&lt;br /&gt;uirtutēs&lt;br /&gt;uirtutŭm&lt;br /&gt;uirtutĭbŭs&lt;br /&gt;uirtutĭbŭs&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;1E) Temas em –&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;n&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; perdem o n no nominativo:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;sermo, sermonis&lt;/em&gt; (m) – tema: &lt;em&gt;sermon&lt;/em&gt;-.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;sermo&lt;br /&gt;sermonĕm&lt;br /&gt;sermonĭs&lt;br /&gt;sermonī&lt;br /&gt;sermonĕ&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;sermonēs&lt;br /&gt;sermonēs&lt;br /&gt;sermonŭm&lt;br /&gt;sermonĭbŭs&lt;br /&gt;sermonĭbŭs&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;2A) temas em – &lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;i &lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;(masculinos ou femininos):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;aedis, aedis&lt;/em&gt; (f) – tema: &lt;em&gt;aedi&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;aedĭs&lt;br /&gt;aedĕm&lt;br /&gt;aedĭs&lt;br /&gt;aedī&lt;br /&gt;aedī&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;aedēs&lt;br /&gt;aedīs&lt;br /&gt;aedĭŭm&lt;br /&gt;aedĭbŭs&lt;br /&gt;aedĭbŭs&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;2B) temas em – &lt;strong&gt;&lt;span style="color:#990000;"&gt;i&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; (neutros):&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;mare, maris&lt;/em&gt; (n) – tema: &lt;em&gt;mari&lt;/em&gt;-&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Singular&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;marĕ&lt;br /&gt;marĕ&lt;br /&gt;marĭs&lt;br /&gt;marī&lt;br /&gt;marī&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Plural&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;marĭă&lt;br /&gt;marĭă&lt;br /&gt;marĭŭm&lt;br /&gt;marĭbŭs&lt;br /&gt;marĭbŭs&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;Observações:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;1) A terceira declinação é, em geral, considerada a mais complicada pelos estudantes de latim, pelo fato de misturar diversos temas diferentes. O resultado é que o nominativo singular pode apresentar formas variadas, como os exemplos mostram. No entanto, tirada essa particularidade, percebe-se que ela é extremamente regular, sem grandes surpresas;&lt;br /&gt;2) Há de se atentar ao abl. sg., ao acs. pl. e ao gen. pl. dos temas em –i, pois apenas nisto se diferenciam dos temas em consoante;&lt;br /&gt;3) Também podem ser encontrados nos temas em -i, como formas alternativas, estes mesmos casos declinados à maneira dos temas em consoante. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-115669235967081598?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115669235967081598'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115669235967081598'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/08/morfologia-reviso-das-declinaes.html' title='Morfologia - Revisão das declinações'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-115500027578723627</id><published>2006-08-07T21:59:00.000-03:00</published><updated>2006-08-10T22:33:05.546-03:00</updated><title type='text'>O infinitivo em latim</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;O infinitivo latino é um substantivo verbal do gênero neutro, o qual, enquanto substantivo, pode exercer as funções de sujeito e predicativo do sujeito, enquanto verbo, pode receber complementos e ser modificado por advérbios ou locuções adverbiais.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;Traduzir:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;1) &lt;em&gt;Difficile est saturam non scribere&lt;/em&gt;. (Juvenal)&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;difficilis, e&lt;/em&gt;: difícil; &lt;em&gt;satura, ae&lt;/em&gt; (f): sátira; &lt;em&gt;scribo, scribere&lt;/em&gt; (3a): escrever.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;2) &lt;em&gt;Naturam quidem mutare difficile est&lt;/em&gt;. (Sêneca)&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;natura, ae&lt;/em&gt; (f): natureza; &lt;em&gt;muto, mutare&lt;/em&gt; (1a): mudar; &lt;em&gt;quidem&lt;/em&gt;: na verdade; de fato.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;3) &lt;em&gt;Bene sentire recteque facere satis est ad bene beateque uiuendum&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;sentio, sentire&lt;/em&gt; (4a): pensar; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt; (3/4): agir; &lt;em&gt;bene&lt;/em&gt;: bem; &lt;em&gt;recte&lt;/em&gt;: corretamente; &lt;em&gt;beate&lt;/em&gt;: de modo feliz; com felicidade; &lt;em&gt;ad uiuendum&lt;/em&gt;: para viver (gerúndio, estrutura que veremos mais adiante, em nosso método).&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;4) &lt;em&gt;Victis parcere humanum est&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;parco, parcere&lt;/em&gt; (3a) [+dat.]: poupar; &lt;em&gt;uictus, a, um&lt;/em&gt;: vencido; &lt;em&gt;humanus, a, um&lt;/em&gt;: humano.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;5) &lt;em&gt;Turpe est aliud dicere aliud sentire&lt;/em&gt;. (adaptada)&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;dico, dicere&lt;/em&gt; (3a): dizer; &lt;em&gt;sentio, sentire&lt;/em&gt; (4a): sentir, pensar; &lt;em&gt;turpis, e&lt;/em&gt;: torpe, vergonhoso; &lt;em&gt;aliud...aliud&lt;/em&gt;...: uma coisa...outra coisa.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;6) &lt;em&gt;Imperare sibi maximum est imperium&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;impero, imperare&lt;/em&gt; (1a) [+dat.]: governar (aqui, "ter poder sobre"); &lt;em&gt;imperium, i&lt;/em&gt; (n): poder; &lt;em&gt;maximus, a, um&lt;/em&gt;: o maior; &lt;em&gt;sibi&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;pronome reflexivo no dativo: &lt;/em&gt;si mesmo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;7) &lt;em&gt;Praeterita mutare non possumus&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;possum, posse&lt;/em&gt;: poder; &lt;em&gt;muto, mutare&lt;/em&gt;: mudar; &lt;em&gt;praeteritus, a, um&lt;/em&gt;: passado, pretérito.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;8) &lt;em&gt;Catilina in senatum introire non dubitat&lt;/em&gt;. (adaptada).&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;Catilina, ae&lt;/em&gt; (m): Catilina; &lt;em&gt;senatus, us&lt;/em&gt; (m): senado; &lt;em&gt;dubito, dubitare&lt;/em&gt;: hesitar.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;9) &lt;em&gt;Pro patria quis bonus dubitat mortem oppetere&lt;/em&gt;? (adaptada).&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;patria, ae&lt;/em&gt; (f): pátria; &lt;em&gt;mors, mortis&lt;/em&gt; (f): morte; &lt;em&gt;oppeto, oppetere&lt;/em&gt; (3): afrontar; &lt;em&gt;pro&lt;/em&gt; (preposição de ablativo): por, em favor de.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;10) &lt;em&gt;Beatus esse sine uirtute nemo potest&lt;/em&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;em&gt;sum, esse&lt;/em&gt;: ser; &lt;em&gt;uirtus, utis&lt;/em&gt; (f): virtude; &lt;em&gt;nemo, minis&lt;/em&gt;: ninguém; &lt;em&gt;beatus, a, um&lt;/em&gt;: feliz; &lt;em&gt;sine&lt;/em&gt; (+abl.): sem; &lt;em&gt;possum, posse&lt;/em&gt;: poder.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;color:#000000;"&gt; &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-115500027578723627?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115500027578723627'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/115500027578723627'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/08/o-infinitivo-em-latim.html' title='O infinitivo em latim'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114567313459570565</id><published>2006-04-21T21:48:00.000-03:00</published><updated>2006-04-21T23:32:14.620-03:00</updated><title type='text'>Otium multa cum dignitate - Pars secunda, siue Dum discipulus dormit, magister sententias mittit</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/conan.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/conan.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;0) &lt;em&gt;Barbarus hic ego sum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;barbarus, a, um&lt;/em&gt;: estrangeiro, bárbaro; &lt;em&gt;hic&lt;/em&gt;: aqui.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Homines, &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;dum docent&lt;/span&gt;, discunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;homo, minis &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;doceo, docere&lt;/em&gt;: ensinar; &lt;em&gt;disco, discere&lt;/em&gt;: aprender; &lt;em&gt;dum &lt;/em&gt;(conj.): enquanto.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Ibi&lt;/span&gt; semper est uictoria &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;ubi&lt;/span&gt; concordia est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uictoria, ae &lt;/em&gt;(f): vitória; &lt;em&gt;concordia, ae&lt;/em&gt; (f): concórdia; &lt;em&gt;ibi&lt;/em&gt;: ali, lá; &lt;em&gt;ubi&lt;/em&gt;: onde.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Ubi&lt;/span&gt; dubium &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;ibi&lt;/span&gt; libertas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;dubium, ii&lt;/em&gt; (n): dúvida; &lt;em&gt;libertas, atis&lt;/em&gt; (f): liberdade.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;Nemo malus felix.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;malus, a, um&lt;/em&gt;: mau; &lt;em&gt;felix, icis&lt;/em&gt;: feliz; &lt;em&gt;nemo, neminis &lt;/em&gt;(m/f): ninguém.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Post cineres&lt;/span&gt; est uerus honor, est uera gloria.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;cinis, neris &lt;/em&gt;(m): cinza; &lt;em&gt;honor, oris&lt;/em&gt; (m): honra; &lt;em&gt;gloria, ae&lt;/em&gt; (f): glória; &lt;em&gt;uerus, a, um&lt;/em&gt;: verdadeiro; &lt;em&gt;post &lt;/em&gt;(+ acs.): depois.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Post tenebras&lt;/span&gt; lux&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;tenebra, ae&lt;/em&gt; (f): treva; &lt;em&gt;lux, ucis &lt;/em&gt;(f): luz.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7) &lt;em&gt;Non est &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;ad astra&lt;/span&gt; mollis &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;e terris&lt;/span&gt; uia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;astrum, i &lt;/em&gt;(n): astro, estrela; &lt;em&gt;terra, ae &lt;/em&gt;(f): terra; &lt;em&gt;uia, ae &lt;/em&gt;(f): via, caminho; &lt;em&gt;mollis, e&lt;/em&gt;: brando; fácil;&lt;em&gt; ad &lt;/em&gt;(+ acs.): até, para; &lt;em&gt;e/ex&lt;/em&gt; (+ abl.): de.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Extra Ecclesiam&lt;/span&gt; nulla salus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ecclesia, ae &lt;/em&gt;(f): Igreja; &lt;em&gt;salus, utis &lt;/em&gt;(f): salvação; &lt;em&gt;nullus, a, um&lt;/em&gt;: nenhum; &lt;em&gt;extra &lt;/em&gt;(+ acs.): fora de.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Inter caecos&lt;/span&gt; regnat luscus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;luscus, a, um&lt;/em&gt;: cego de um olho; caolho; &lt;em&gt;caecus, a, um&lt;/em&gt;: cego; &lt;em&gt;regno, regnare&lt;/em&gt;: reinar; &lt;em&gt;inter &lt;/em&gt;(+ acs.): entre.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;em&gt;Bos quaerit herbam, canis leporem, ciconia lacertam. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sêneca&lt;strong&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;bos, bouis &lt;/em&gt;(m/f): boi, vaca; &lt;em&gt;herba, ae &lt;/em&gt;(f): relva; &lt;em&gt;canis, is &lt;/em&gt;(m): cão; &lt;em&gt;lepus, poris &lt;/em&gt;(m/f): lebre; &lt;em&gt;ciconia, ae &lt;/em&gt;(f): cegonha; &lt;em&gt;lacerta, ae &lt;/em&gt;(f): lagarto; &lt;em&gt;quaero, quaerere&lt;/em&gt;: procurar, buscar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11) &lt;em&gt;Caesar Haeduis dat ueniam.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; César.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Caesar, aris &lt;/em&gt;(m): César; &lt;em&gt;Aedui, orum&lt;/em&gt; (ou &lt;em&gt;Haedui&lt;/em&gt;) (m): éduo; &lt;em&gt;uenia, ae &lt;/em&gt;(f): perdão; &lt;em&gt;do, dare: &lt;/em&gt;dar, conceder.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Em que caso está &lt;em&gt;Haeduis&lt;/em&gt;? Por quê?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12) &lt;em&gt;Mors lupi agni uita. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mors, ortis &lt;/em&gt;(f): morte; &lt;em&gt;lupus, i &lt;/em&gt;(m): lobo; &lt;em&gt;agnus, i &lt;/em&gt;(m): cordeiro; &lt;em&gt;uita, ae &lt;/em&gt;(f): vida.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;em&gt;Iniuriarum remedium est obliuio&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Publílio Siro.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;iniuria, ae&lt;/em&gt; (f): injúria, injustiça, ultraje; &lt;em&gt;remedium, ii &lt;/em&gt;(n): remédio; &lt;em&gt;obliuio, onis &lt;/em&gt;(f): esquecimento.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14) &lt;em&gt;Hiero, rex Syracusanorum, bellum facit. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sêneca (adaptada).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Hiero, onis &lt;/em&gt;(M): Hierão; &lt;em&gt;rex, egis &lt;/em&gt;(m): rei; &lt;em&gt;Syracusani, orum &lt;/em&gt;(m): Siracusanos; &lt;em&gt;bellum, i &lt;/em&gt;(n): guerra; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Commouet bellum &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;urbi Romae&lt;/span&gt; rex Tarquinius. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Flávio Eutrópio (adaptada).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;urbs, urbis &lt;/em&gt;(f): cidade; &lt;em&gt;Roma, ae &lt;/em&gt;(f): Roma; &lt;em&gt;Tarquinius, ii &lt;/em&gt;(m): Tarquínio; &lt;em&gt;commoueo, commouere&lt;/em&gt;: provocar, suscitar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Em que caso está &lt;em&gt;urbi Romae&lt;/em&gt;?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;16) &lt;em&gt;Horrida tempestas caelum contrahit. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Horácio (adaptada).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;tempestas, atis &lt;/em&gt;(f): tempestade; &lt;em&gt;caelum, i &lt;/em&gt;(n): céu; &lt;em&gt;horridus, a, um&lt;/em&gt;: horrível; &lt;em&gt;contraho, contrahere&lt;/em&gt;: contrair.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;17) &lt;em&gt;Agricola &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;incuruo&lt;/span&gt; terram dimouet &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;aratro&lt;/span&gt;. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Vergílio (adaptada).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;agricola, ae &lt;/em&gt;(m): agricultor; &lt;em&gt;terra, ae &lt;/em&gt;(f): terra; &lt;em&gt;aratrum, i &lt;/em&gt;(n): arado; &lt;em&gt;incuruus, a, um&lt;/em&gt;: curvo; &lt;em&gt;dimoueo, dimouere&lt;/em&gt;: sulcar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;incuruo aratro&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;: ablativo instrumental: com o arado.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;18) &lt;em&gt;Muliebris lacrima condimentum est malitiae. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Publílio Siro.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lacrima, ae &lt;/em&gt;(f): lágrima; &lt;em&gt;condimentum, i &lt;/em&gt;(n): condimento, tempero; &lt;em&gt;malitia, ae &lt;/em&gt;(f): malícia; &lt;em&gt;muliebris, e&lt;/em&gt;: de mulher, feminino.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;19) &lt;em&gt;Vulgare est amici nomen, sed rara est fides. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Fedro.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nomen, minis &lt;/em&gt;(n): nome; &lt;em&gt;amicus, i &lt;/em&gt;(m): amigo; &lt;em&gt;fides, ei &lt;/em&gt;(f): lealdade; uulgaris, e: comum; &lt;em&gt;rarus, a, um&lt;/em&gt;: raro.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;20) &lt;em&gt;Habent insidias &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;hominis&lt;/span&gt; blanditiae &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;mali&lt;/span&gt;. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Fedro&lt;strong&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;insidia, ae &lt;/em&gt;(f): insídia, armadilha; &lt;em&gt;blanditia, ae &lt;/em&gt;(f): agrado.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;21) &lt;em&gt;Censura operum facilis, sed ars difficilis est. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;censura, ae &lt;/em&gt;(f): censura; &lt;em&gt;opus, peris &lt;/em&gt;(n): obra; &lt;em&gt;ars, rtis &lt;/em&gt;(f): arte; &lt;em&gt;facilis, e&lt;/em&gt;: fácil; &lt;em&gt;difficilis, e&lt;/em&gt;: difícil.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;22) &lt;em&gt;Non enim uiuere bonum est, sed bene uiuere. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sêneca.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;bonum, i &lt;/em&gt;(n): bem (&lt;em&gt;coisa boa, algo bom&lt;/em&gt;); &lt;em&gt;bene&lt;/em&gt;: bem; &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;23) &lt;em&gt;Principio rerum, gentium, nationumque imperium &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;penes reges&lt;/span&gt; erat. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Justino&lt;strong&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;principium, ii &lt;/em&gt;(n): princípio (&lt;em&gt;principio&lt;/em&gt;: "no princípio"); &lt;em&gt;res, rei &lt;/em&gt;(f): coisa (5a decl.; &lt;em&gt;rerum&lt;/em&gt;: gen. pl.); &lt;em&gt;gens, ntis &lt;/em&gt;(f): povo; &lt;em&gt;natio, onis &lt;/em&gt;(f): nação; &lt;em&gt;imperium, ii &lt;/em&gt;(n): poder; &lt;em&gt;rex, egis &lt;/em&gt;(m): rei; &lt;em&gt;penes &lt;/em&gt;(+ acs.): em poder de (aqui, "nas mãos de"); &lt;em&gt;erat&lt;/em&gt;: imperfeito de &lt;em&gt;esse&lt;/em&gt;, 3a sg.: estava.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;24) &lt;em&gt;Fortes adiuuat ipsa Venus. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Tibulo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fortis, e&lt;/em&gt;: corajoso; &lt;em&gt;Venus, neris &lt;/em&gt;(f): Vênus; &lt;em&gt;ipse, ipsa, ipsum&lt;/em&gt;: o próprio; &lt;em&gt;adiuuo, adiuuare&lt;/em&gt;: ajudar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;25) &lt;em&gt;Nec tecum possum uiuere nec sine te. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Marcial&lt;strong&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nec...nec&lt;/em&gt;: nem...nem; &lt;em&gt;tecum&lt;/em&gt;: contigo; &lt;em&gt;sine &lt;/em&gt;(+ abl.): sem; &lt;em&gt;possum, posse&lt;/em&gt; (irr.): poder; &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114567313459570565?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114567313459570565'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114567313459570565'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-multa-cum-dignitate-pars-secunda.html' title='Otium multa cum dignitate - Pars secunda, siue Dum discipulus dormit, magister sententias mittit'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114554539430950944</id><published>2006-04-20T09:28:00.000-03:00</published><updated>2006-04-20T12:03:14.386-03:00</updated><title type='text'>Otium multa cum dignitate, siue Litterae non dant panem</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Nemo_1.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/Nemo_1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Vestis uirum facit&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uestis, is &lt;/em&gt;(f): veste; &lt;em&gt;uir, ri&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;facio, facere: &lt;/em&gt;fazer.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;Furem fur cognoscit et lupum lupus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fur, ris &lt;/em&gt;(m): ladrão; &lt;em&gt;lupus, i &lt;/em&gt;(m): lobo; &lt;em&gt;cognosco, cognoscere&lt;/em&gt;: conhecer, reconhecer.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;In pulchra ueste sapiens non uiuit honeste.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;sapiens, ntis: &lt;/em&gt;sábio; &lt;em&gt;uestis, is &lt;/em&gt;(f): veste; &lt;em&gt;honeste&lt;/em&gt; (adv.): honrosamente; &lt;em&gt;pulcher, chra, chrum&lt;/em&gt;: belo; &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;Nemo in amore uidet.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nemo, minis (&lt;/em&gt;m/f&lt;em&gt;)&lt;/em&gt;: ninguém; &lt;em&gt;amor, oris&lt;/em&gt; (m): amor; &lt;em&gt;uideo, uidere&lt;/em&gt;: ver, enxergar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;Prudens cum cura uiuit, stultus sine cura.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;prudens, ntis: &lt;/em&gt;prudente; &lt;em&gt;cura, ae &lt;/em&gt;(f): cuidado; &lt;em&gt;stultus, a, um&lt;/em&gt;: tolo; &lt;em&gt;cum &lt;/em&gt;(+ abl.): com; &lt;em&gt;sine&lt;/em&gt; (+ abl.): sem; &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;Iniuria soluit amorem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;iniuria, ae &lt;/em&gt;(f): injustiça, injúria, ultraje. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7) &lt;em&gt;Veritas numquam perit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ueritas, atis &lt;/em&gt;(f): verdade; &lt;em&gt;numquam&lt;/em&gt;: nunca; &lt;em&gt;pereo, perire&lt;/em&gt;: morrer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;em&gt;Vulpes uult fraudem, lupus agnum, femina laudem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;vulpes, is &lt;/em&gt;(f): raposa; &lt;em&gt;fraus, audis &lt;/em&gt;(f): engano; &lt;em&gt;lupus, i &lt;/em&gt;(m): lobo; &lt;em&gt;agnus, i &lt;/em&gt;(m): cordeiro; &lt;em&gt;femina, ae&lt;/em&gt; (f): mulher; &lt;em&gt;laus, audis &lt;/em&gt;(f): elogio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;Lis litem generat.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lis, itis &lt;/em&gt;(f): processo; &lt;em&gt;genero, generare&lt;/em&gt;: gerar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;em&gt;Occasio facit furem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;occasio, onis &lt;/em&gt;(f): ocasião; &lt;em&gt;fur, uris &lt;/em&gt;(m): ladrão; &lt;em&gt;facio, facere: &lt;/em&gt;fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11) &lt;em&gt;Vitam regit fortuna, non sapientia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;vita, ae &lt;/em&gt;(f): vida; &lt;em&gt;fortuna, ae &lt;/em&gt;(f): fortuna; &lt;em&gt;sapientia, ae &lt;/em&gt;(f): sabedoria.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12) &lt;em&gt;Lupus non mordet lupum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mordeo, mordere: &lt;/em&gt;morder.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;em&gt;Philosophum non facit barba.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;philosophus, i &lt;/em&gt;(m): filósofo; &lt;em&gt;barba, ae &lt;/em&gt;(f): barba; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14) &lt;em&gt;A &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;fonte puro&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;pura&lt;/span&gt; defluit &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;aqua&lt;/span&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fons, ntis &lt;/em&gt;(m): fonte; &lt;em&gt;aqua, ae&lt;/em&gt; (f): água; &lt;em&gt;purus, a, um&lt;/em&gt;: puro, limpo; &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; (+ abl.): de (origem); &lt;em&gt;defluo, defluere&lt;/em&gt;: escorrer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Nulla auaritia sine poena est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;auaritia, ae &lt;/em&gt;(f): cobiça, avidez; avareza; &lt;em&gt;poena, ae&lt;/em&gt; (f): castigo; &lt;em&gt;nullus, a, um&lt;/em&gt;: nenhum; &lt;em&gt;sine (+ abl.): sem.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;16) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;In omni re&lt;/span&gt; uincit imitationem ueritas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;imitatio, onis &lt;/em&gt;(f): imitação; &lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade, realidade; &lt;em&gt;uinco, uincere: &lt;/em&gt;vencer, superar; &lt;em&gt;In omni re: &lt;/em&gt;em tudo (&lt;em&gt;res &lt;/em&gt;pertence à 5a declinação).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;17) &lt;em&gt;Deus uult.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uolo, uelle&lt;/em&gt;: querer (&lt;em&gt;uult&lt;/em&gt;: 3a do singular), cf. 8.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;19) &lt;em&gt;In mari aquam quaerit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mare, is &lt;/em&gt;(n): mar; &lt;em&gt;aqua, ae &lt;/em&gt;(f): água; &lt;em&gt;quaero, quaerere&lt;/em&gt;: procurar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;20) &lt;em&gt;Ex &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;uitio&lt;/span&gt; sapiens &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;alieno&lt;/span&gt; emendat suum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uitium, i &lt;/em&gt;(n): vício; &lt;em&gt;sapiens, entis: &lt;/em&gt;sábio; &lt;em&gt;alienus, a, um&lt;/em&gt;: alheio; &lt;em&gt;suus, a, um&lt;/em&gt;: seu; próprio; &lt;em&gt;emendo, emendare&lt;/em&gt;: corrigir.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;21) &lt;em&gt;In uino, in ira, in puero semper est ueritas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uinum, i &lt;/em&gt;(n): vinho; &lt;em&gt;ira, ae &lt;/em&gt;(f): ira; &lt;em&gt;puer, ri &lt;/em&gt;(m): menino; &lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;22) &lt;em&gt;Nemo sine uitio est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;23) &lt;em&gt;Etiam capillus unus habet umbram suam.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;capillus, i &lt;/em&gt;(m): cabelo; fio de cabelo; &lt;em&gt;umbra, ae &lt;/em&gt;(f): sombra; &lt;em&gt;unus, a, um&lt;/em&gt;: único; &lt;em&gt;etiam&lt;/em&gt;: mesmo, até.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;24) &lt;em&gt;Nobilitat &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;stultum&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;uestis honesta&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;uirum&lt;/span&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uestis, is &lt;/em&gt;(f): veste; &lt;em&gt;uir, ri &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;stultus, a, um&lt;/em&gt;: tolo; &lt;em&gt;honestus, a, um&lt;/em&gt;: honroso; &lt;em&gt;nobilito, nobilitare&lt;/em&gt;: enobrecer, aperfeiçoar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;25) &lt;em&gt;Habet suum uenenum blanda oratio.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uenenum, i &lt;/em&gt;(n): veneno; &lt;em&gt;oratio, onis&lt;/em&gt; (f): discurso; &lt;em&gt;blandus, a, um&lt;/em&gt;: lisonjeiro.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;26) &lt;em&gt;Virum bonum natura, non ordo facit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Vir, ri &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;natura, ae &lt;/em&gt;(f): natureza; &lt;em&gt;ordo, dinis &lt;/em&gt;(m): ordem (no sentido de grupo social); &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;27) &lt;em&gt;Non in solo pane uiuit homo.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;panis, is &lt;/em&gt;(m): pão; &lt;em&gt;homo, minis &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;solus, a, um: &lt;/em&gt;único (traduzir por um advérbio: só, apenas, unicamente); &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;28) &lt;em&gt;Magna di curant, parua neglegunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;deus, i &lt;/em&gt;(m): deus (nominativo plural irregular: &lt;em&gt;di&lt;/em&gt;); &lt;em&gt;magnus, a, um&lt;/em&gt;: grande; &lt;em&gt;paruus, a, um&lt;/em&gt;: pequeno; &lt;em&gt;curo, curare: &lt;/em&gt;cuidar; &lt;em&gt;neglego, neglegere&lt;/em&gt;: desdenhar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;29) &lt;em&gt;Pauci sed boni.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;paucus, a, um:&lt;/em&gt; pouco; &lt;em&gt;bonus, a, um&lt;/em&gt;: bom.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;30) &lt;em&gt;Acta deos numquam mortalia fallunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;actum, i: &lt;/em&gt;ato; &lt;em&gt;deus, i &lt;/em&gt;(m): deus; &lt;em&gt;mortalis, e&lt;/em&gt;: mortal; &lt;em&gt;fallo, fallere&lt;/em&gt;: enganar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;31) &lt;em&gt;Verba mouent, exempla trahunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uerbum, i &lt;/em&gt;(n): palavra; &lt;em&gt;exemplum, i &lt;/em&gt;(n): exemplo; &lt;em&gt;moueo, mouere&lt;/em&gt;: mover, comover; &lt;em&gt;traho, trahere&lt;/em&gt;: arrastar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;32) &lt;em&gt;In Venere semper certant dolor et gaudium.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Venus, eneris &lt;/em&gt;(f): Vênus (aqui, metaforicamente); &lt;em&gt;dolor, oris &lt;/em&gt;(m): dor; &lt;em&gt;gaudium, ii &lt;/em&gt;(n): prazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;33) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#3333ff;"&gt;Malo in consilio&lt;/span&gt; feminae uincunt uiros.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;consilium, ii &lt;/em&gt;(n): conselho, idéia; &lt;em&gt;femina, ae &lt;/em&gt;(f): mulher; &lt;em&gt;uir, iri&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;malus, a, um&lt;/em&gt;: mau; uinco, uincere&lt;em&gt;: &lt;/em&gt;vencer, derrotar, superar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;34) &lt;em&gt;Sub omni lapide scorpio dormit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lapis, idis &lt;/em&gt;(f): pedra; &lt;em&gt;scorpio, onis &lt;/em&gt;(f): escorpião; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo; cada; &lt;em&gt;sub &lt;/em&gt;(+abl.): sob.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;35) &lt;em&gt;Religio deos colit, superstitio uiolat.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;religio, onis &lt;/em&gt;(f): religião; &lt;em&gt;deus, i &lt;/em&gt;(m): deus; &lt;em&gt;superstitio, onis&lt;/em&gt; (f): superstição; &lt;em&gt;colo, colere&lt;/em&gt;: cultuar; &lt;em&gt;uiolo, uiolare&lt;/em&gt;: ultrajar. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;36) &lt;em&gt;Fortes fortuna iuuat.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fortis, e&lt;/em&gt;: forte; corajoso; &lt;em&gt;fortuna, ae &lt;/em&gt;(f): fortuna; &lt;em&gt;iuuo, iuuare&lt;/em&gt;: ajudar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;37) &lt;em&gt;Nemo sine crimine uiuit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;crimen, inis &lt;/em&gt;(n): crime.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;38) &lt;em&gt;Necessitudo ... etiam timidos fortes facit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;necessitudo, dinis &lt;/em&gt;(f): necessidade; &lt;em&gt;timidus, a, um: medroso; covarde&lt;/em&gt;; fortis, e: forte; &lt;em&gt;etiam&lt;/em&gt;: mesmo, até; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer; tornar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;39) &lt;em&gt;Stulti timent fortunam, sapientes ferunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fortuna, ae &lt;/em&gt;(f)? fortuna, sorte; &lt;em&gt;stultus, a, um&lt;/em&gt;: tolo; &lt;em&gt;sapiens, ntis&lt;/em&gt;: sábio; &lt;em&gt;timeo, timere&lt;/em&gt;: temer; &lt;em&gt;fero, ferre &lt;/em&gt;(irregular): suportar, tolerar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;40) &lt;em&gt;Vincit omnia ueritas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo, toda, tudo (aqui, no neutro plural "todas as coisas"&gt;"tudo); &lt;em&gt;uinco, uincere&lt;/em&gt;: vencer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;41) &lt;em&gt;Omnia tempus reuelat. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;tempus, oris &lt;/em&gt;(n): tempo; &lt;em&gt;reuelo, reuelare&lt;/em&gt;: revelar; &lt;em&gt;omnia: &lt;/em&gt;cf. 40.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;42) &lt;em&gt;Auctor opus laudat&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;auctor, oris &lt;/em&gt;(m): autor; &lt;em&gt;opus, peris &lt;/em&gt;(n): obra; &lt;em&gt;laudo, laudare&lt;/em&gt;: louvar, elogiar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;43) &lt;em&gt;In Venere semper dulcis est dementia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;dementia, ae &lt;/em&gt;(f): loucura; &lt;em&gt;dulcis, e&lt;/em&gt;: doce, suave, agradável. cf. 32.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;44) &lt;em&gt;Parua &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;leues&lt;/span&gt; capiunt &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;animos&lt;/span&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;animus, i &lt;/em&gt;(m): ânimo, espírito; &lt;em&gt;paruus, a, um&lt;/em&gt;: pequeno, insignificante; &lt;em&gt;leuis, e&lt;/em&gt;: fútil.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;45) &lt;em&gt;Labor omnia uincit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;labor, oris &lt;/em&gt;(m): trabalho, labuta. Cf. 33, 40, 41.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;46) &lt;em&gt;Iuppiter in caelis, Caesar regit omnia in terris.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Iuppiter, Iouis &lt;/em&gt;(m): Júpiter; &lt;em&gt;Caesar, ris &lt;/em&gt;(m): César; &lt;em&gt;caelum, i &lt;/em&gt;(n): céu; &lt;em&gt;terra, ae &lt;/em&gt;(f): terra; &lt;em&gt;rego, regere&lt;/em&gt;: governar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;47) &lt;em&gt;Astra regunt homines, sed regit astra Deus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;astrum, i &lt;/em&gt;(n): astro, estrela. cf. 46.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;48) &lt;em&gt;Litterae non dant panem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;litterae, arum &lt;/em&gt;(f): letras. cf. 27.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;49) &lt;em&gt;Oculi sunt in amore duces.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;oculus, i &lt;/em&gt;(m): olho; &lt;em&gt;dux, ucis &lt;/em&gt;(m): chefe, comandante.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;50) &lt;em&gt;Mulier, &lt;span style="color:#3333ff;"&gt;cum sola cogitat&lt;/span&gt;, male cogitat.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mulier, ris &lt;/em&gt;(f): mulher; &lt;em&gt;male &lt;/em&gt;(adv.): mal; &lt;em&gt;cum &lt;/em&gt;(conj.): quando; &lt;em&gt;cogito, cogitare&lt;/em&gt;: pensar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114554539430950944?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114554539430950944'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114554539430950944'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-multa-cum-dignitate-siue.html' title='Otium multa cum dignitate, siue Litterae non dant panem'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114502642062418489</id><published>2006-04-14T11:42:00.000-03:00</published><updated>2006-04-14T13:07:29.746-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Septima, siue Requievit die septimo ab universo opere</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/arapacis.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/arapacis.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Fugit interea, fugit irreparabile tempus&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Verg. Georg. 3, 284.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;tempus, oris &lt;/em&gt;(n): tempo; &lt;em&gt;irreparabilis, e&lt;/em&gt;: irreparável, irrecuperável, sem volta; &lt;em&gt;fugio, fugere&lt;/em&gt;: fugir, escapar; &lt;em&gt;interea&lt;/em&gt;: enquanto isso.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Difficile&lt;/span&gt; est longum subito &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;deponere&lt;/span&gt; amorem. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Cat. 76, 13.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;amor, oris &lt;/em&gt;(m): amor; &lt;em&gt;difficilis, e&lt;/em&gt;: difícil; &lt;em&gt;depono, deponere&lt;/em&gt;: abandonar, deixar, renunciar a; &lt;em&gt;longus, a, um&lt;/em&gt;: longo, duradouro; &lt;em&gt;subito&lt;/em&gt;: subitamente, de repente.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Repare que os infinitivos, em latim, pertencem ao gênero neutro; note também que o infinitivo participa, a um só tempo, das categorias nominal e verbal. Nesta oração, como substantivo, &lt;em&gt;deponere &lt;/em&gt;funciona como sujeito do verbo &lt;em&gt;est&lt;/em&gt;; como verbo, pede um complemento verbal no acusativo (no caso, &lt;em&gt;amorem&lt;/em&gt;). Quanto à ordem das palavras, o verso latino apresenta uma cesura após a palavra &lt;em&gt;longum&lt;/em&gt;, que concorda com a palavra final do verso, &lt;em&gt;amorem&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;/strong&gt;Hor. Carm. 1, 4, 13-4.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Pallida mors &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;aequo&lt;/span&gt; pulsat &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;pede&lt;/span&gt; pauperum tabernas&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;regum&lt;span style="color:#3366ff;"&gt;que&lt;/span&gt; turris.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mors, ortis&lt;/em&gt; (f): morte; &lt;em&gt;pes, edis&lt;/em&gt; (m): pé; &lt;em&gt;pauper, eris&lt;/em&gt;: pobre; &lt;em&gt;taberna, ae&lt;/em&gt; (f): taverna; &lt;em&gt;turris, is &lt;/em&gt;(f): torre; &lt;em&gt;rex, egis&lt;/em&gt; (m): rei; &lt;em&gt;pallidus, a, um: &lt;/em&gt;pálido; &lt;em&gt;aequus, a, um&lt;/em&gt;: igual, idêntico; &lt;em&gt;pulso, pulsare&lt;/em&gt;: golpear.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Aequo &lt;/em&gt;está ligado a &lt;em&gt;pede.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;Amantium irae amoris integratio (e)st.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Ter. Andr. 556.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;amor, oris &lt;/em&gt;(m): amor; &lt;em&gt;integratio, onis&lt;/em&gt; (f): reconciliação; &lt;em&gt;amans, antis&lt;/em&gt;: amante.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;Candida pax homines, &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;trux&lt;/span&gt; decet &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;ira&lt;/span&gt; feras.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Ars 3, 502.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;pax, acis&lt;/em&gt; (f): paz; &lt;em&gt;homo, minis &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;fera, ae&lt;/em&gt; (f) fera; &lt;em&gt;candidus, a, um&lt;/em&gt;: brilhante, claro, radioso; &lt;em&gt;trux, ucis&lt;/em&gt;: feroz, cruel; decet: &lt;em&gt;convir a (&lt;/em&gt;+ acs.).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Ieiunus&lt;/span&gt; raro &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;stomachus&lt;/span&gt; uulgaria temnit. &lt;/em&gt;Hor. Sat. 2, 2, 38.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;stomachus&lt;/em&gt;, (m): estômago; &lt;em&gt;ieiunus, a, um&lt;/em&gt;: em jejum (aqui, "vazio"); uulgaris, e: comum; &lt;em&gt;raro: &lt;/em&gt;raramente; &lt;em&gt;temno, temnere&lt;/em&gt;: desprezar, desdenhar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7) &lt;/strong&gt;Lucr&lt;em&gt;. &lt;/em&gt;1, 1-2.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Aeneadum&lt;/span&gt; genetrix, hominum &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;diuum&lt;/span&gt;que uoluptas,&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;alma Venus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;genetrix, icis &lt;/em&gt;(f): mãe, geradora, criadora; &lt;em&gt;uoluptas, atis &lt;/em&gt;(f): prazer; &lt;em&gt;Venus, eneris&lt;/em&gt; (f): Vênus; &lt;em&gt;Aeneadae, arum &lt;/em&gt;(ou &lt;em&gt;-um&lt;/em&gt;, como aqui): Enéadas (&lt;em&gt;descendentes de Enéias&lt;/em&gt;); &lt;em&gt;homo, ominis&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;diuus, i &lt;/em&gt;(m): deus, divindade; &lt;em&gt;almus, a, um&lt;/em&gt;: nutriz, benéfico, propício.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Não há verbo nestes versos, trata-se apenas da invocação a Vênus no começo do &lt;em&gt;De rerum natura&lt;/em&gt;, de Lucrécio. Repare que as formas assinaladas em vermelho correspondem a formas alternativas de genitivo, certamente por questões de métrica: &lt;em&gt;Aeneadum &lt;/em&gt;em lugar de &lt;em&gt;Aeneadarum&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;diuum &lt;/em&gt;em lugar de &lt;em&gt;diuorum&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;/strong&gt;Iuv. 10, 190-1.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Quam continuis et &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;quantis&lt;/span&gt; longa senectus&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;plena &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;malis&lt;/span&gt;! &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;senectus, utis &lt;/em&gt;(f): velhice; &lt;em&gt;malum, i &lt;/em&gt;(n): mal; &lt;em&gt;longus, a, um: &lt;/em&gt;longo; &lt;em&gt;continuus, a, um&lt;/em&gt;: contínuos, seguidos; &lt;em&gt;quam&lt;/em&gt;: quão; &lt;em&gt;quantus, a, um&lt;/em&gt;: quão grande; &lt;em&gt;plenus, a, um&lt;/em&gt;: cheio, repleto de (+ abl.).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito; &lt;em&gt;quantis&lt;/em&gt; refere-se a &lt;em&gt;malis&lt;/em&gt;, tal como assinalado em vermelho: "quão grandes males".&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Horrea&lt;/span&gt; formicae tendunt ad &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;inania&lt;/span&gt; numquam. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Ov. Trist. 1, 9, 9.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;formica, ae&lt;/em&gt; (f): formiga; &lt;em&gt;horreum, i &lt;/em&gt;(n): celeiro; &lt;em&gt;inanis, e&lt;/em&gt;: vazio; &lt;em&gt;numquam&lt;/em&gt;: nunca; &lt;em&gt;tendo, tendere&lt;/em&gt;: dirigir-se (&lt;em&gt;tendere ad&lt;/em&gt;, dirigir-se a).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;em&gt;Diues aut iniquus aut iniqui heres&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Hier. Epist. 120, 1.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;heres, edis&lt;/em&gt; (m): herdeiro; &lt;em&gt;diues, itis&lt;/em&gt;: rico; &lt;em&gt;iniquus, a, um&lt;/em&gt;: injusto; &lt;em&gt;aut&lt;/em&gt;: ou.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito: &lt;em&gt;diues aut iniquus est aut iniqui heres est.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11) &lt;em&gt;Saepe nocet puero miratio blanda magistri. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Ps. Cato Ex Col. 7.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;puer, eri &lt;/em&gt;(m): menino; &lt;em&gt;miratio, onis &lt;/em&gt;(f): admiração; &lt;em&gt;magister, tri&lt;/em&gt; (m): &lt;em&gt;mestre, professor&lt;/em&gt;; &lt;em&gt;blandus, a, um&lt;/em&gt;: lisonjeiro, afável; &lt;em&gt;saepe&lt;/em&gt;: muitas vezes; &lt;em&gt;noceo, nocere&lt;/em&gt; (+ dat.): prejudicar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12) &lt;em&gt;Longum iter est per praecepta, breue et efficax per exempla.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 6, 5.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;iter, tineris &lt;/em&gt;(n): caminho; &lt;em&gt;praeceptum, i &lt;/em&gt;(n): preceito; &lt;em&gt;exemplum, i &lt;/em&gt;(n): neutro; &lt;em&gt;longus, a, um: &lt;/em&gt;longo; &lt;em&gt;breuis, e&lt;/em&gt;: breve; &lt;em&gt;efficax, acis&lt;/em&gt;: eficaz; &lt;em&gt;per &lt;/em&gt;(+ acs.): por meio de, através.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;em&gt;Veritas angulos non amat nec quaerit susurrones. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Hier. Epist. 125, 19.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade; angulus, i (m): canto, lugar retirado; &lt;em&gt;susurro, onis&lt;/em&gt; (m): maldizente; murmurador.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14) &lt;em&gt;Magnitudinis animi et fortitudinis est proprium nihil extimescere, omnia humana despicere.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Cic. Off. 3, 26, 100.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;magnitudo, udinis &lt;/em&gt;(f): grandeza; &lt;em&gt;animus, i &lt;/em&gt;(m): ânimo; &lt;em&gt;fortitudo, udinis &lt;/em&gt;(f): fortaleza; &lt;em&gt;nihil&lt;/em&gt; (n): nada; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo, toda, tudo; &lt;em&gt;humanus, a, um&lt;/em&gt;: humano; &lt;em&gt;extimesco, extimescere&lt;/em&gt;: temer; &lt;em&gt;despicio, despicere&lt;/em&gt;: desprezar; &lt;em&gt;proprius, a, um&lt;/em&gt;: próprio, característico.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Cf. 2 sobre o infinitivo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Vis consili expers &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;mole&lt;/span&gt; ruit &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;sua&lt;/span&gt;. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Hor. Carm. 3, 4, 65.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uis, uiris&lt;/em&gt; (f): força, poder; &lt;em&gt;consilium, ii &lt;/em&gt;(n): prudência; &lt;em&gt;moles, is &lt;/em&gt;(f): peso; &lt;em&gt;suus, a, um&lt;/em&gt;: seu; &lt;em&gt;ruo, ruere&lt;/em&gt;: desabar; &lt;em&gt;expers, rtis&lt;/em&gt;: desprovido.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114502642062418489?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114502642062418489'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114502642062418489'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-septima-siue.html' title='Otium cum dignitate - Pars Septima, siue Requievit die septimo ab universo opere'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114496625148312175</id><published>2006-04-13T17:27:00.000-03:00</published><updated>2006-04-13T19:10:51.546-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Sexta</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/finiscoronatopus.0.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/finiscoronatopus.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Sic est uulgus: ex ueritate pauca, ex opinione multa aestimat&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Cic. Quint. Rosc. 10, 29.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uulgus, i &lt;/em&gt;(n): vulgo; &lt;em&gt;ueritas, atis &lt;/em&gt;(f): verdade; &lt;em&gt;opinio, onis&lt;/em&gt; (f): rumor; &lt;em&gt;paucus, a, um&lt;/em&gt;: pouco; &lt;em&gt;multus, a, um:&lt;/em&gt; muito; &lt;em&gt;sic: &lt;/em&gt;assim; &lt;em&gt;aestimo, aestimare&lt;/em&gt;: apreciar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;Robur confirmat labor, at longa otia soluunt&lt;/em&gt;. Ps. Cato Monost. 71.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;robur, boris &lt;/em&gt;(n): vigor, força; &lt;em&gt;labor, oris&lt;/em&gt; (m): labor, trabalho; &lt;em&gt;otium, ii &lt;/em&gt;(n): ócio; &lt;em&gt;longus, a, um&lt;/em&gt;: longo; &lt;em&gt;confirmo, confirmare&lt;/em&gt;: consolidar; &lt;em&gt;soluuo&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;soluere&lt;/em&gt;: relaxar, afrouxar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;Finis coronat opus&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;finis, is&lt;/em&gt; (m/f): fim; &lt;em&gt;opus, peris&lt;/em&gt; (n): obra; &lt;em&gt;corono, coronare&lt;/em&gt;: coroar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;Corporis exsuperat uires prudentia mentis.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Ps. Cato Ex Col. 1.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;corpus, poris &lt;/em&gt;(n): corpo; uis, uiris (f): força; &lt;em&gt;prudentia, &lt;/em&gt;ae (f): discernimento; &lt;em&gt;mens, entis&lt;/em&gt; (f): mente; &lt;em&gt;exsupero, exsuperare&lt;/em&gt;: superar, vencer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;Mens sana in corpore sano&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Juv. 10, 356.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;sanus, a, um&lt;/em&gt;: sadio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;Ultima ratio regum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Inscrição dos canhões de Luís XIV.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ratio, onis &lt;/em&gt;(f): argumento; &lt;em&gt;rex, egis &lt;/em&gt;(m): rei; &lt;em&gt;ultimus, a, um&lt;/em&gt;: último; supremo, mais importante.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7) &lt;em&gt;Lenit albescens animos capillus&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Hor. Carm. 3, 14, 25.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;animus, i &lt;/em&gt;(m): ânimo; &lt;em&gt;capillus&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;i &lt;/em&gt;(m): cabelo; &lt;em&gt;albescens, entis&lt;/em&gt;: que se torna branco (part. pres.); &lt;em&gt;lenio, lenire&lt;/em&gt;: abrandar, acalmar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;em&gt;Grammatici certant et adhuc sub iudice lis est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hor. Ars 78.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;grammaticus, i &lt;/em&gt;(m): gramático; &lt;em&gt;iudex, icis&lt;/em&gt; (m): juiz; &lt;em&gt;lis, itis&lt;/em&gt; (f): debate, litígio; &lt;em&gt;certo, certare:&lt;/em&gt; disputar; &lt;em&gt;adhuc&lt;/em&gt;: até o momento, até agora, ainda; &lt;em&gt;sub iudice&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;sub judice.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;In uitium ducit culpae fuga, si caret arte.&lt;/em&gt; Hor. Ars 31.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uitium, ii&lt;/em&gt; (n): vício; &lt;em&gt;culpa, ae &lt;/em&gt;(f): falta, delito; &lt;em&gt;fuga, ae &lt;/em&gt;(f): fuga; ars, rtis (f): arte; &lt;em&gt;duco, ducere&lt;/em&gt;: conduzir, levar; &lt;em&gt;careo, carere&lt;/em&gt;: carecer; &lt;em&gt;si&lt;/em&gt;: se.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;em&gt;Occasio facit furem. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;occasio, onis &lt;/em&gt;(f): ocasião; &lt;em&gt;fur, uris&lt;/em&gt; (m): ladrão; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11) &lt;em&gt;Hostis habet muros, ruit alto a culmine Troia. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Verg. Aen. 2, 290.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;hostis, is &lt;/em&gt;(m): inimigo; &lt;em&gt;murus, i &lt;/em&gt;(m): muralha; &lt;em&gt;culmen, minis&lt;/em&gt; (n): cimo, culme; &lt;em&gt;Troia, ae&lt;/em&gt; (f): Tróia; &lt;em&gt;altus, a, um: &lt;/em&gt;alto; &lt;em&gt;a(b) &lt;/em&gt;(+abl.): de; &lt;em&gt;habeo, habere&lt;/em&gt;: ter; ruo, &lt;em&gt;ruere&lt;/em&gt;: ruir, desmoronar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12) &lt;em&gt;Ubi amici, ibi opes&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Prov; Quint. Inst. 5, 11, 41.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;amicus, i &lt;/em&gt;(m): amigo; &lt;em&gt;ops, opis&lt;/em&gt; (f): riqueza; &lt;em&gt;ubi: &lt;/em&gt;onde; &lt;em&gt;ibi&lt;/em&gt;: aí.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;em&gt;Interdum lacrimae pondera uocis habent.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Ov. Pont. 3, 1, 158.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lacrima, ae &lt;/em&gt;(f): lágrima; &lt;em&gt;pondus, deris&lt;/em&gt; (n): peso (traduzir o plural pelo singular); &lt;em&gt;uox, ocis&lt;/em&gt; (f): voz, palavra; &lt;em&gt;interdum: &lt;/em&gt;por vezes.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14)&lt;em&gt; Facinus est uincire ciuem Romanum, scelus uerberare, prope parricidium necare. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Cic. Verr. 2, 5, 66, 170.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;facinus, noris&lt;/em&gt; (n): delito; &lt;em&gt;ciuis, is &lt;/em&gt;(m): cidadão; &lt;em&gt;scelus, leris&lt;/em&gt; (n): crime; &lt;em&gt;parricidium, ii &lt;/em&gt;(n): parricídio; &lt;em&gt;uincio, uincire: &lt;/em&gt;prender; &lt;em&gt;uerbero, uerberare: &lt;/em&gt;castigar; &lt;em&gt;neco, &lt;/em&gt;necare: matar; &lt;em&gt;prope: &lt;/em&gt;quase.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Nemo enim patriam quia magna est amat, sed quia sua. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sen. Epist. 66, 26.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nemo, minis: &lt;/em&gt;ninguém&lt;em&gt;; patria, ae &lt;/em&gt;(f): pátria, terra; &lt;em&gt;magnus, a, um&lt;/em&gt;: grande; &lt;em&gt;suus, a, um&lt;/em&gt;: seu; &lt;em&gt;amo, amare&lt;/em&gt;: amar; &lt;em&gt;quia&lt;/em&gt;: porque, pelo fato de.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Leia-se: &lt;em&gt;nemo patriam amat...&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;16) &lt;em&gt;Vulpes pilum mutat, non mores.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Prov.; cf. Suet. Vesp. 16, 3.&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/cocker7.jpg" border="0" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uulpes, is &lt;/em&gt;(f): raposa; &lt;em&gt;pilus, i &lt;/em&gt;(m): pêlo; &lt;em&gt;mos, oris&lt;/em&gt; (m): costume, hábito; &lt;em&gt;muto, mutare&lt;/em&gt;: mudar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;17) &lt;em&gt;Facile omnes, &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;cum ualemus&lt;/span&gt;, recta consilia aegrotis damus&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Ter. Andr. 309.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;consilium, ii &lt;/em&gt;(n): conselho; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo, toda, tudo; &lt;em&gt;rectus, a, um&lt;/em&gt;: correto, bom; &lt;em&gt;aegrotus, a, um&lt;/em&gt;: doente; &lt;em&gt;facile&lt;/em&gt;: facilmente; &lt;em&gt;ualeo, ualere: &lt;/em&gt;estar bem; &lt;em&gt;do, dare&lt;/em&gt;: dar; &lt;em&gt;cum&lt;/em&gt; (conj. temp.): quando.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Ler primeiro desconsiderando a parte em vermelho.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;18) &lt;em&gt;Fortuna fortes metuit ignauos premit. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sen. 159.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Fortuna, ae&lt;/em&gt; (f): Fortuna; &lt;em&gt;fortis, e&lt;/em&gt;: forte, bravo, corajoso; &lt;em&gt;ignauus, a, um&lt;/em&gt;: covarde; &lt;em&gt;metuo, metuere&lt;/em&gt;: temer; &lt;em&gt;premo, premere&lt;/em&gt;: oprimir.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;19) &lt;em&gt;Ignis aurum probat, miseria fortes uiros. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Sen. De prov. 5, 10.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ignis, is &lt;/em&gt;(f): fogo; &lt;em&gt;aurum, i &lt;/em&gt;(n): ouro; &lt;em&gt;miseria, ae&lt;/em&gt; (f): miséria; &lt;em&gt;uir, uiri &lt;/em&gt;(m): homem; &lt;em&gt;fortis, e: &lt;/em&gt;forte, bravo, corajoso; &lt;em&gt;probo, probare&lt;/em&gt;: pôr à prova.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;20) &lt;em&gt;Omnes uulnerant, ultima necat&lt;/em&gt;. &lt;/strong&gt;Inscr. de relógio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;omnes, is&lt;/em&gt;: todo, toda, tudo; ultimus, a, um: derradeiro; &lt;em&gt;uulnero, uulnerare&lt;/em&gt;: ferir; &lt;em&gt;neco, necare: &lt;/em&gt;matar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Aqui, está subentendida a palavra &lt;em&gt;hora&lt;/em&gt;: &lt;em&gt;Omnes horae uulnerant, ultima necat. &lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114496625148312175?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114496625148312175'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114496625148312175'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-sexta.html' title='Otium cum dignitate - Pars Sexta'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114480579448118661</id><published>2006-04-11T21:21:00.000-03:00</published><updated>2006-04-11T22:43:31.893-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Quinta</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/venus.0.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/venus.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Habet enim praeteriti doloris secura recordatio delectationem&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Cic. Epist. 5, 12, 4.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;dolor, oris&lt;/em&gt; (m): dor; &lt;em&gt;recordatio, onis&lt;/em&gt; (f): recordação; &lt;em&gt;delectatio, onis&lt;/em&gt; (f): prazer; &lt;em&gt;praeteritus, a, um&lt;/em&gt;: passado; &lt;em&gt;securus, a, um&lt;/em&gt;: seguro, livre de perigos, em segurança.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;Consuetudinis magna uis est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Tusc. 2, 17, 40.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;consuetudo, udinis&lt;/em&gt; (f): costume, tradição; &lt;em&gt;uis, uiris&lt;/em&gt; (f): força, poder; &lt;em&gt;magnus, a, um&lt;/em&gt;: grande.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;Quot homines tot sententiae.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ter. Phorm. 454.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;homo, minis&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;sententia, ae&lt;/em&gt; (f): pensamento, opinião; &lt;em&gt;quot...tot...(&lt;/em&gt;termos correlacionados): quantos...tantos...&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;4)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Nomen est omen&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nomen, minis&lt;/em&gt; (n): nome; &lt;em&gt;omen, minis&lt;/em&gt; (n): presságio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;5)&lt;/strong&gt; Carmina Epigraphica 1499&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Balnea, uina, Venus corrumpunt corpora nostra&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;at uitam faciunt balnea, uina, Venus.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;balneum, i&lt;/em&gt; (n): banho; &lt;em&gt;uinum, i&lt;/em&gt; (n): vinho; &lt;em&gt;Venus, eneris&lt;/em&gt; (f): Vênus; &lt;em&gt;corpus, or&lt;/em&gt;poris (n): corpo; &lt;em&gt;uita, ae&lt;/em&gt; (f): vida; &lt;em&gt;noster, tra, trum&lt;/em&gt;: nosso; &lt;em&gt;corrumpo, corrumpere&lt;/em&gt;: corromper; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6)&lt;em&gt; Obsequium amicos, ueritas odium parit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ter. Andr. 68.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;obsequium, ii&lt;/em&gt; (n): condescendência; &lt;em&gt;amicus, i&lt;/em&gt; (m): amigo; &lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f) verdade; &lt;em&gt;pario, parere&lt;/em&gt;: produzir, gerar, criar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7)&lt;em&gt; Sapientia perfectum bonum est mentis humanae. Philosophia sapientiae amor est et adfectatio.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Sen. Epist. 89, 4.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;sapientia, ae&lt;/em&gt; (f): sabedoria; &lt;em&gt;bonum, i&lt;/em&gt; (n): bem; &lt;em&gt;mens, entis&lt;/em&gt; (f): mente, inteligência; &lt;em&gt;philosophia, ae&lt;/em&gt; (f): filosofia; &lt;em&gt;amor, oris&lt;/em&gt; (m): amor; &lt;em&gt;adfectatio, onis&lt;/em&gt; (f): desejo, aspiração; &lt;em&gt;perfectus, a, um&lt;/em&gt;: perfeito.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;em&gt;Similis similem quaerit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;similis, e&lt;/em&gt;: semelhante (adjetivo de segunda classe, 2a declin.); &lt;em&gt;quaero, quaerere&lt;/em&gt;: buscar, procurar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;Suauis laborum est praeteritorum memoria.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Fin. 2, 32, 105.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;labor, oris&lt;/em&gt; (m); sofrimento; &lt;em&gt;memoria, ae&lt;/em&gt; (f): memória, recordação; &lt;em&gt;suauis, e&lt;/em&gt;: doce, agradável (adjetivo de segunda classe, 2a declin.); &lt;em&gt;praeteritus, a, um&lt;/em&gt;: passado.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;em&gt;Leue aes alienum debitorem facit, graue inimicum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 19, 11.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;aes alienum&lt;/em&gt;: empréstimo (lit. "bronze alheio"); &lt;em&gt;debitor, oris&lt;/em&gt; (m): devedor; &lt;em&gt;inimicus, i&lt;/em&gt; (m): inimigo; &lt;em&gt;leuis, e&lt;/em&gt;: leve&gt; pequeno; &lt;em&gt;grauis, e&lt;/em&gt;: pesado&gt; grande; &lt;em&gt;facio, facere&lt;/em&gt;: fazer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Omnia uincit Amor.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Verg. Ecl. 10, 69.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Amor, oris&lt;/em&gt; (m): amor; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo (aqui, &lt;em&gt;omnia&lt;/em&gt; é neutro plural: "todas as coisas"&gt;"tudo"); &lt;em&gt;uinco, uincere&lt;/em&gt;: vencer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Agnosco ueteris uestigia flammae.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Verg. Aen. 4, 23.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uestigium, ii&lt;/em&gt; (n): vestígio; &lt;em&gt;flamma, ae&lt;/em&gt; (f): chama; &lt;em&gt;uetus, ueteris&lt;/em&gt;: antigo; &lt;em&gt;agnosco, agnoscere&lt;/em&gt;: reconhecer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Nihil difficile amanti. &lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;Cic. De orat. 10, 33.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nihil&lt;/em&gt; (n): nada; &lt;em&gt;amans, amantis&lt;/em&gt;: amante; &lt;em&gt;difficilis, e&lt;/em&gt;: difícil.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito na oração.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Ira furor breuis est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hor. Epist. 1, 2, 62.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;furor, oris&lt;/em&gt; (m): loucura; &lt;em&gt;breuis, e&lt;/em&gt;: breve.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Omnia mors aequat.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Claud. Rapt. Pros. 2, 302.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mors, ortis&lt;/em&gt; (f): morte; &lt;em&gt;omnis, e&lt;/em&gt;: todo, toda, tudo (cf. 11); &lt;em&gt;aequo, aequare&lt;/em&gt;: igualar, tornar igual.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;16)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Omnis ars naturae imitatio est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 65, 3.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ars, rtis&lt;/em&gt; (f): arte; &lt;em&gt;natura, ae&lt;/em&gt; (f): natureza;&lt;em&gt; imitatio, onis&lt;/em&gt; (f): imitação.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;17)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Omnium malorum stultitia est mater.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Rhet. Her. 2, 22, 34.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;stultitia, ae (f): estupidez; malum, i (n): mal; mater, tris (f): mãe.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;18)&lt;/strong&gt; Vulg. Prov. 15, 1.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Responsio mollis frangit iram,&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;sermo durus suscitat furorem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;responsio, onis&lt;/em&gt; (f): resposta, réplica; &lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;sermo, onis&lt;/em&gt; (m): conversa, linguagem; furor&lt;em&gt;, oris&lt;/em&gt; (m): loucura, fúria, raiva; &lt;em&gt;mollis, e&lt;/em&gt;: delicado; &lt;em&gt;durus, a, um&lt;/em&gt;: duro, ríspido; &lt;em&gt;frango, frangere&lt;/em&gt;: quebrar, debilitar, enfraquecer; &lt;em&gt;suscito, suscitare&lt;/em&gt;: incitar, suscitar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;19)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Amor ordinem nescit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hier. Epist. 7, 6.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;amor, oris&lt;/em&gt; (m): amor; &lt;em&gt;ordo, dinis&lt;/em&gt; (m): ordem;&lt;em&gt; nescio, nescire&lt;/em&gt;: desconhecer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;20)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Vita breuis, ars longa est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uita, ae&lt;/em&gt; (f): vida; &lt;em&gt;ars, rtis&lt;/em&gt; (f): arte; &lt;em&gt;breuis, e&lt;/em&gt;: breve; &lt;em&gt;longus, a, um&lt;/em&gt;: longo.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114480579448118661?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114480579448118661'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114480579448118661'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-quinta.html' title='Otium cum dignitate - Pars Quinta'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114478666944973410</id><published>2006-04-11T16:15:00.000-03:00</published><updated>2006-04-11T19:20:14.643-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Quarta siue Otium sine litteris mors est</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Les-mors-2.2.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Les-mors-2.2.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/Les-mors-2.0.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Passemos agora a orações que também apresentam palavras da terceira declinação. Decline-as para automatizar suas formas.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1)&lt;em&gt; Cum dignitate otium.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Sest. 45, 98. Cf. De Orat. 1,1.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;dignitas, atis&lt;/em&gt; (f): dignidade; &lt;em&gt;otium, ii&lt;/em&gt; (n): ócio, tempo livre; &lt;em&gt;cum&lt;/em&gt; (+abl.): com.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;2)&lt;/strong&gt; &lt;em&gt;&lt;strong&gt;In uino ueritas&lt;/strong&gt;. &lt;/em&gt;Prov. Cf. Plin. Nat. 14, 28.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uinum, i&lt;/em&gt; (n): vinho; &lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está subentendido na oração: in uino ueritas est.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;3)&lt;em&gt; Imperium et libertas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cf. Cic. Phil. 4, 4, 8; Tac. Agric. 3.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;imperium, ii&lt;/em&gt; (n): poder; &lt;em&gt;libertas, atis &lt;/em&gt;(f): liberdade.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;4)&lt;em&gt; Gutta cauat lapidem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov. Ov. Pont. 4, 10, 5.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;gutta, ae&lt;/em&gt; (f): gota; &lt;em&gt;lapis, idis&lt;/em&gt; (f): pedra; &lt;em&gt;cauo, cauare&lt;/em&gt;: furar.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual o equivalente, em português, deste provérbio?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;Ira odium generat, concordia nutrit amorem.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ps. Cato Dist. 1, 36.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;odium, ii&lt;/em&gt; (n): ódio; &lt;em&gt;concordia, ae&lt;/em&gt; (f): concórdia; &lt;em&gt;amor, oris&lt;/em&gt; (m): amor; &lt;em&gt;genero, generare&lt;/em&gt;: gerar; &lt;em&gt;nutro, nutrire&lt;/em&gt; (4a conj.): alimentar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;6)&lt;em&gt; Vox populi uox Dei.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov. medieval.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uox, -ocis&lt;/em&gt; (f): voz; &lt;em&gt;populus, i&lt;/em&gt; (m): povo; &lt;em&gt;Deus, i&lt;/em&gt; (m): Deus.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O verbo &lt;em&gt;esse&lt;/em&gt;, tal como na primeira oração, está subentendido: uox populi uox Dei est.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;7)&lt;em&gt; Ex ungue leonem (agnoscimus).&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;unguis, is&lt;/em&gt; (f): unha; &lt;em&gt;leo, onis&lt;/em&gt; (m): leão; &lt;em&gt;ex&lt;/em&gt; (+ abl.): de, por, a partir de; &lt;em&gt;agnosco, agnoscere&lt;/em&gt;: reconhecer.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8)&lt;em&gt; Iniuriarum remedium est obliuio.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 94, 28.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;iniuria, ae&lt;/em&gt; (f): injúria, injustiça, afronta; &lt;em&gt;remedium, ii&lt;/em&gt; (n): remédio; &lt;em&gt;obliuio, onis&lt;/em&gt; (f): esquecimento.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9)&lt;em&gt; Initium est salutis notitia peccati.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 28, 9 (citando Epicuro).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;initium, ii&lt;/em&gt; (n): início; &lt;em&gt;salus, utis&lt;/em&gt; (f): salvação;&lt;em&gt; notitia, ae&lt;/em&gt; (f): percepção, conhecimento; &lt;em&gt;peccatum, i&lt;/em&gt; (n): erro.&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/cocker5.3.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/cocker5.1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10)&lt;em&gt; Lupus est homo homini, non homo.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Plaut. Asin. 495.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lupus, i &lt;/em&gt;(m): lobo; &lt;em&gt;homo, minis&lt;/em&gt; (m): homem, ser humano.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Atente para o caso de &lt;em&gt;homini&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11)&lt;em&gt; Homo homini lupus.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Prov. (Hobbes).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12)&lt;em&gt; Silent leges inter arma.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Mil. 4, 11.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;lex, egis&lt;/em&gt; (f): lei; &lt;em&gt;arma, orum&lt;/em&gt; (n): armas; &lt;em&gt;inter&lt;/em&gt; (+acs.): entre, em meio a; &lt;em&gt;sileo, silere&lt;/em&gt;: calar, silenciar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;em&gt;Nihil sub sole nouum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Vulg. Eccles. 1, 10.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;nihil&lt;/em&gt; (n): nada; &lt;em&gt;sol, olis&lt;/em&gt; (m): sol; &lt;em&gt;nouus, a, um&lt;/em&gt;: novo; &lt;em&gt;sub&lt;/em&gt; (+ abl. &gt; idéia estática): sob.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14)&lt;em&gt; Otium sine litteris mors est et hominis uiui sepultura.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 82, 3.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;otium, ii&lt;/em&gt; (n): ócio, tempo livre; &lt;em&gt;litterae, arum&lt;/em&gt; (f): letras; &lt;em&gt;mors, r&lt;/em&gt;tis (f): morte; &lt;em&gt;homo, minis&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;sepultura, ae&lt;/em&gt; (f): sepultura (lit. sepultamento); &lt;em&gt;sine&lt;/em&gt; (+abl.): sem.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Semen est sanguis Christianorum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Tet. Apol. 50, 13.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;semen, minis&lt;/em&gt; (n): semente; &lt;em&gt;sanguis, inis&lt;/em&gt; (n): sangue; &lt;em&gt;Christianus, a, um&lt;/em&gt;: cristão.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;16)&lt;em&gt; Forma bonum fragile est.&lt;/em&gt; &lt;/strong&gt;Ov. Ars 2, 113.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;forma, ae&lt;/em&gt; (f): beleza; &lt;em&gt;bonum, i&lt;/em&gt; (n): bem; &lt;em&gt;fragilis, e&lt;/em&gt;: frágil (adjetivo de segunda classe, 3a declinação).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;17)&lt;em&gt; Historia uero testis temporum, lux ueritatis, uita memoriae, magistra uitae, nuntia uetustatis.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. De Orat. 2, 9, 36.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;historia, ae&lt;/em&gt; (f): História; &lt;em&gt;testis, is&lt;/em&gt; (m): testemunha; &lt;em&gt;tempus, or&lt;/em&gt;is (n): tempo; &lt;em&gt;lux, ucis&lt;/em&gt; (f): luz; &lt;em&gt;ueritas, atis&lt;/em&gt; (f): verdade; &lt;em&gt;uita, ae&lt;/em&gt; (f): vida; &lt;em&gt;memoria, ae&lt;/em&gt; (f): memória; &lt;em&gt;magistra, ae&lt;/em&gt; (f): mestra; &lt;em&gt;nuntia, ae&lt;/em&gt; (f): mensageira; &lt;em&gt;uetustas, atis&lt;/em&gt; (f): antigüidade.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;18)&lt;em&gt; Nescit plebs ieiuna timere.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;plebs, ebis&lt;/em&gt; (f): plebe;&lt;em&gt; ieiunus, a, um&lt;/em&gt;: esfomeado; &lt;em&gt;nescio, nescire&lt;/em&gt;: não saber, não ser capaz de; &lt;em&gt;timeo, timere&lt;/em&gt;: temer, ter medo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;19)&lt;/strong&gt; &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Nemo sua sorte contentus.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;nemo, neminis (m): ninguém; sors, sortis (f): sorte, quinhão; suus, a, um: seu; contentus, a, um: satisfeito.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O verbo &lt;em&gt;esse &lt;/em&gt;está implícito.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;20)&lt;/strong&gt; &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Amantes, amentes.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;amans, antis: amante; amens, entis: demente.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114478666944973410?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114478666944973410'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114478666944973410'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-quarta-siue.html' title='Otium cum dignitate - Pars Quarta siue Otium sine litteris mors est'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114476964434593700</id><published>2006-04-11T11:38:00.000-03:00</published><updated>2006-04-11T12:34:04.406-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Tertia</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/CogitoMug.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/CogitoMug.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;em&gt;Mutat uia longa puellas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prop. 1, 12, 11.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uia, ae&lt;/em&gt; (f): caminho; processo (sent. fig.); &lt;em&gt;puella, ae&lt;/em&gt; (f): moça; &lt;em&gt;longus, a, um&lt;/em&gt;: longo; &lt;em&gt;muto, mutare&lt;/em&gt;: mudar, transformar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;em&gt;Rident stolidi uerba Latina Getae.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Trist. 5, 10, 38.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uerbum, i&lt;/em&gt; (n) palavra; &lt;em&gt;Getae, arum&lt;/em&gt; (m): Getas (nomes de povos, por convenção, apresentam seu enunciado no singular, nos dicionários); &lt;em&gt;latinus, a, um&lt;/em&gt;: latino; &lt;em&gt;stolidus, a, um&lt;/em&gt;: rude, grosseiro; &lt;em&gt;rideo, ridere&lt;/em&gt;: rir, rir de algo (+ acs.).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A ordem das palavras não é aleatória: repare que há uma cesura no verso logo após a palavra &lt;em&gt;stolidi&lt;/em&gt;, que está ligada a &lt;em&gt;Getae&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;Amat uictoria curam.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cat. 62, 16.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uictoria, ae&lt;/em&gt; (f): victória; &lt;em&gt;cura, ae&lt;/em&gt; (f): empenho; &lt;em&gt;amo, amare&lt;/em&gt;: gostar, amar, adorar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;4)&lt;em&gt; Verba uolant, scripta manent.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uerbum, i&lt;/em&gt; (n): palavra; &lt;em&gt;scriptum, i&lt;/em&gt; (n): escrito; &lt;em&gt;uolo, uolare&lt;/em&gt;: voar; &lt;em&gt;maneo, manere&lt;/em&gt;: permanecer.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;5)&lt;em&gt; Quandoque bonus dormitat Homerus.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hor. Ars 359.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Homerus, i&lt;/em&gt; (m): Homero; &lt;em&gt;bonus, a, um&lt;/em&gt;: bom; &lt;em&gt;quandoque&lt;/em&gt;: por vezes; &lt;em&gt;dormito, dormitare&lt;/em&gt;: cochilar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6)&lt;em&gt; Cogito, ergo sum.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Desc. Princ. Phil. 1, 7, 10.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;cogito, cogitare&lt;/em&gt;: pensar, refletir; &lt;em&gt;ergo&lt;/em&gt;: portanto, logo, em conseqüência.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7)&lt;em&gt; Spoliatis arma supersunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Iuv. 8, 124.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;arma, orum&lt;/em&gt; (n): armas; &lt;em&gt;spoliatus, a, um&lt;/em&gt;: pilhado, espoliado; &lt;em&gt;supersum, superesse&lt;/em&gt; (composto, &lt;em&gt;super + esse&lt;/em&gt;): restar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8)&lt;em&gt; Feruet olla, uiuit amicitia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;olla, ae&lt;/em&gt; (f): panela; &lt;em&gt;amicitia, ae&lt;/em&gt; (f): amizade; &lt;em&gt;ferueo, feruere&lt;/em&gt;: ferver; &lt;em&gt;uiuo, uiuere&lt;/em&gt;: viver; subsistir.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9)&lt;/strong&gt; &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Extremis malis extrema remedia.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; Prov.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;malum, i &lt;/em&gt;(n): mal; &lt;em&gt;remedium, ii&lt;/em&gt; (n): remédio; &lt;em&gt;extremus, a, um&lt;/em&gt;: extremo; pior.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10)&lt;/strong&gt; Mart. Epigr. 14, 195.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Tantum magna suo debet Verona Catullo,&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;quantum parua suo Mantua Vergilio.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Verona, ae&lt;/em&gt; (f) Verona; &lt;em&gt;Mantua, ae&lt;/em&gt; (f): Mãntua; &lt;em&gt;Catullus, i&lt;/em&gt; (m): Catulo; &lt;em&gt;Vergilius, ii&lt;/em&gt; (m): Vergílio; &lt;em&gt;magnus, a, um&lt;/em&gt;: grande; &lt;em&gt;paruus, a, um&lt;/em&gt;: pequeno; &lt;em&gt;suus, a, um&lt;/em&gt;: seu; &lt;em&gt;debeo, debere&lt;/em&gt; (+ dat): dever a; ser devedor de; &lt;em&gt;tantum...quantum...&lt;/em&gt; (termos correlacionados): tanto...quanto...&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Cf. obs. à oração 2.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11)&lt;/strong&gt; Mart. Epigr. 7, 59.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Non cenat sine apro noster, Tite, Caecilianus:&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;bellum conuiuam Caecilianus habet.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;aper, apri&lt;/em&gt; (m): javali; &lt;em&gt;Titus, i&lt;/em&gt; (m): Tito; &lt;em&gt;Caecilianus, i&lt;/em&gt; (m): Ceciliano; &lt;em&gt;conuiua, ae&lt;/em&gt; (m): conviva, convidado; &lt;em&gt;sine&lt;/em&gt; (+ abl.): sem; &lt;em&gt;noster, nostra, um&lt;/em&gt;: nosso; &lt;em&gt;bellus, a, um&lt;/em&gt;: belo; &lt;em&gt;ceno, cenare&lt;/em&gt;: jantar, cear.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Abscondunt odium labia mendacia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Vulg. Prov. 13, 10.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;odium, ii&lt;/em&gt; (n): ódio; &lt;em&gt;labium, ii&lt;/em&gt; (n): lábio; &lt;em&gt;mendax, mendacis&lt;/em&gt; (adjetivo de segunda classe, 3a declinação): mentiroso, falso; &lt;em&gt;abscondo, abscondere&lt;/em&gt;: esconder, ocultar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13)&lt;/strong&gt; &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Inter superbos semper iurgia sunt.&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; Vulg. Prov. 13, 10.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;iurgium, ii&lt;/em&gt; (n): rixa; &lt;em&gt;superbus, a, um&lt;/em&gt;: soberbo; &lt;em&gt;inter&lt;/em&gt; (+ acs.): entre; em meio a.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Est profecto animi medicina, philosophia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Tusc. 3, 3.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;medicina, ae&lt;/em&gt; (f): medicina; remédio; alívio, consolo (sent. fig.); &lt;em&gt;philosophia, ae&lt;/em&gt; (f) filosofia; &lt;em&gt;animus, i&lt;/em&gt; (m): ânimo, alma; &lt;em&gt;profecto&lt;/em&gt;: seguramente, de fato, sem dúvida.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15)&lt;em&gt; Vae uictis!&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Liv. 5, 48, 9.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uae&lt;/em&gt;: ai (interjeição para expressar dor ou alegria; aqui, + dat.); &lt;em&gt;uictus, a, um&lt;/em&gt;: vencido.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114476964434593700?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114476964434593700'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114476964434593700'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-tertia.html' title='Otium cum dignitate - Pars Tertia'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114469660357308185</id><published>2006-04-10T15:10:00.000-03:00</published><updated>2006-04-10T16:16:43.663-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Secunda</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Sally-Latim.1.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/Sally-Latim.0.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;1)&lt;em&gt; Maximum remedium irae mora est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. De Ira 2, 29, 1.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;em&gt;remedium, ii&lt;/em&gt; (n): remédio; &lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;mora, ae&lt;/em&gt; (f): pausa, demora (no contexto, "espera").&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;2)&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;&lt;em&gt;Nerui bellorum pecuniae (sunt)&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Prov. Cf. Cic. Phil. 5, 2, 5.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;em&gt;neruus, i&lt;/em&gt; (m): nervo; força, vigor (sent. fig.); &lt;em&gt;bellum, i&lt;/em&gt; (n): guerra; &lt;em&gt;pecunia, ae&lt;/em&gt; (f): dinheiro.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;Saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Cic. Tusc. 3, 23, 56.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;em&gt;palliolum, i &lt;/em&gt;(n): mantilha; &lt;em&gt;sapientia, ae&lt;/em&gt; (f): sabedoria; &lt;em&gt;sordidus, a, um&lt;/em&gt;: sujo; &lt;em&gt;saepe&lt;/em&gt;: muitas vezes; &lt;em&gt;etiam&lt;/em&gt;: mesmo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;Vita nec bonum nec malum est; boni ac mali locus est.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 99, 12.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uita, ae&lt;/em&gt; (f): vida; &lt;em&gt;bonum, i&lt;/em&gt; (n): bem;&lt;em&gt; malum, i&lt;/em&gt; (n): mal; &lt;em&gt;locus, i&lt;/em&gt; (m): lugar, local; &lt;em&gt;nec&lt;/em&gt;: nem; &lt;em&gt;ac&lt;/em&gt;: e.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;In maxuma fortuna minuma licentia est&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Sall. Catil. 51, 13.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;fortuna, ae&lt;/em&gt; (f): fortuna, sorte; &lt;em&gt;licentia, ae&lt;/em&gt; (f): indisciplina, licenciosidade. &lt;em&gt;maximus, a, um&lt;/em&gt;: maior; &lt;em&gt;minimus, a, um&lt;/em&gt;: menor.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;As formas &lt;em&gt;maxuma &lt;/em&gt;e &lt;em&gt;minuma&lt;/em&gt; correspondem a arcaísmos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;Antiquas exercet aranea telas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Met. 6, 145.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;aranea, ae&lt;/em&gt; (f): aranha; &lt;em&gt;tela, ae&lt;/em&gt;: (f): teia; &lt;em&gt;antiquus, a, um&lt;/em&gt;: antigo;&lt;em&gt; exerceo, exercere&lt;/em&gt;: trabalhar (em algo, com acus.).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;7)&lt;em&gt; Quot caelum stellas, tot habet tua Roma puellas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Ars 1, 59.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;caelum, i &lt;/em&gt;(n): céu; &lt;em&gt;stella, ae&lt;/em&gt; (f): estrela; &lt;em&gt;Roma, ae&lt;/em&gt; (f): Roma; &lt;em&gt;puella, ae&lt;/em&gt; (f): moça; &lt;em&gt;quot&lt;/em&gt;...&lt;em&gt;tot&lt;/em&gt;... (termos correlacionados): quantos...tantos...&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;O segredo para a tradução deste verso é notar o que está subentendido na primeira oração.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;8)&lt;em&gt; Video barbam et pallium, philosophum nondum uideo.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Gell. 9, 2, 4.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;barba, ae&lt;/em&gt; (f): barba; &lt;em&gt;pallium, ii&lt;/em&gt; (n): manto (cf. &lt;em&gt;palliolum&lt;/em&gt;, diminutivo, na oração 3); &lt;em&gt;philosophus, i&lt;/em&gt; (m): filósofo; &lt;em&gt;uideo, uidere&lt;/em&gt;: ver; &lt;em&gt;nondum&lt;/em&gt;: ainda não.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;9)&lt;em&gt; Horas non numero nisi serenas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Iscrição de relógio de sol.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;hora, ae&lt;/em&gt; (f): hora; &lt;em&gt;serenus, a, um&lt;/em&gt;: sereno, calmo; &lt;em&gt;numero, numerare&lt;/em&gt;: contar; &lt;em&gt;nisi&lt;/em&gt;: senão, a não ser.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;10)&lt;em&gt; Dum uitant stulti uitia, in contraria currunt.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hor. Sat. 1, 2, 24.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;uitium, ii&lt;/em&gt; (n): vício; &lt;em&gt;stultus, a, um&lt;/em&gt;: tolo, estúpido; &lt;em&gt;contrarius, a, um&lt;/em&gt;: contrário, oposto; &lt;em&gt;uito, uitare&lt;/em&gt;: evitar, fugir de (+ acs.); &lt;em&gt;curro, currere&lt;/em&gt;: correr (aqui, "cair", pelo contexto); &lt;em&gt;dum&lt;/em&gt;: enquanto.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;In&lt;/em&gt; está regendo acusativo ou ablativo, nesta oração? Por quê?&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;11)&lt;em&gt; Ingenium mala saepe mouent.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Ars 2, 43.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;ingenium, ii&lt;/em&gt; (n): inteligência; &lt;em&gt;malum, i&lt;/em&gt; (n): mal; &lt;em&gt;saepe&lt;/em&gt;: muitas vezes, freqüentemente; &lt;em&gt;moueo, mouere&lt;/em&gt;: mover; perturbar.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;12)&lt;em&gt; Paruum parua decent.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Hor. Epist. 1, 7, 44.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;paruus, a, um&lt;/em&gt;: parvo, pequeno, mesquinho; &lt;em&gt;decet&lt;/em&gt;: convir, ser conveniente (+ acs.).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Esta oração é excelente para pensarmos no gênero dos adjetivos. Qual o gênero de &lt;em&gt;paruum&lt;/em&gt;? E de &lt;em&gt;parua&lt;/em&gt;? &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;13)&lt;em&gt; Forma uiros neglecta decet.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ov. Ars 1, 507.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;forma, ae&lt;/em&gt; (f): beleza; &lt;em&gt;uir, uiri&lt;/em&gt; (m): homem; &lt;em&gt;neglectus, a, um&lt;/em&gt;: descuidado; &lt;em&gt;decet&lt;/em&gt;: v. supra, 12.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;14)&lt;em&gt; Improbus officium scit poscere, reddere nescit.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ps. Cato. Monost. 17.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;officium, ii&lt;/em&gt; (n): favor; &lt;em&gt;improbus, a, um&lt;/em&gt;: ímprobo, mau, perverso; &lt;em&gt;posco, poscere&lt;/em&gt;: pedir; &lt;em&gt;reddo, reddere&lt;/em&gt;: retribuir; &lt;em&gt;scio, scire&lt;/em&gt;: saber; &lt;em&gt;nescio, nescire&lt;/em&gt;: não saber.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Semper auarus amat mendacia, furta, rapinas.&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt; Ps. Cato. Ex Col. 31.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;mendacium, ii&lt;/em&gt; (n): mentira; &lt;em&gt;furtum, i&lt;/em&gt; (n): roubo; &lt;em&gt;rapina, ae&lt;/em&gt; (f): pilhagem.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114469660357308185?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114469660357308185'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114469660357308185'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-secunda.html' title='Otium cum dignitate - Pars Secunda'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114463474132429801</id><published>2006-04-09T21:45:00.000-03:00</published><updated>2006-04-10T15:09:39.356-03:00</updated><title type='text'>Otium cum dignitate - Pars Prima</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/otium.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/otium.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Carissimi&lt;/em&gt;,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para que passemos este nosso &lt;em&gt;otium&lt;/em&gt; de uma semana com alguma &lt;em&gt;dignitas&lt;/em&gt;, proponho algumas frases originais para tradução. Sirvo-me, para tal, de um método uruguaio gentilmente cedido por meu colega Pablo Schwartz, adequadamente intitulado &lt;em&gt;Nuestro viejo latín, &lt;/em&gt;de autoria de Vicente O. Cicalese&lt;em&gt;. &lt;/em&gt;Sugiro que os alunos aproveitem as frases para treinar a morfologia básica das declinações, flexionando o vocabulário "novo" conforme este for aparecendo. &lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;1) &lt;/strong&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Vita uinum est&lt;/strong&gt;. &lt;/em&gt;Petrônio, 34.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;uita, ae&lt;/em&gt; (f): vida; &lt;em&gt;uinum, i&lt;/em&gt; (n): vinho.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;2) &lt;/strong&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Odium (est) ira inueterata&lt;/strong&gt;.&lt;/em&gt; Cic. Tusc. 4, 9, 21.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;odium, i&lt;/em&gt; (n): ódio; &lt;em&gt;ira, ae&lt;/em&gt; (f): ira; &lt;em&gt;inueteratus, a, um&lt;/em&gt;: arraigado.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Repare que o editor inseriu o verbo &lt;em&gt;esse&lt;/em&gt;, ausente na oração original.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;3) &lt;em&gt;Stultorum infinitus est numerus&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Vulg. Eccles. 1, 15.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;numerus, i&lt;/em&gt; (m): número; &lt;em&gt;infinitus, a, um&lt;/em&gt;: infinito; &lt;em&gt;stultus, a, um&lt;/em&gt;: tolo, estúpido, estulto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Atente para o gênero de &lt;em&gt;stultorum&lt;/em&gt;: trata-se de um masculino ou de um neutro?&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;4) &lt;em&gt;In cauda (est) uenenum&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Prov.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual o enunciado de &lt;em&gt;cauda? &lt;/em&gt;Em que caso a palavra está? Qual o gênero de &lt;em&gt;uenenum&lt;/em&gt;?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;5) &lt;em&gt;Iucunda memoria est praeteritorum malorum&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Cic. Fin. 2, 32, 105.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;memoria, ae&lt;/em&gt; (f): recordação; &lt;em&gt;malum, i&lt;/em&gt; (n): mal; &lt;em&gt;iucundus, a, um&lt;/em&gt;: agradável; &lt;em&gt;praeteritus, a, um&lt;/em&gt;: passado.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;6) &lt;em&gt;Humanum amare (e)st, humanum autem ignoscere (e)st&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Plaut. Merc. 320.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;amo, amare&lt;/em&gt;: amar; &lt;em&gt;ignosco, ignoscere&lt;/em&gt;: perdoar; &lt;em&gt;humanus, a, um&lt;/em&gt;: humano.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual o gênero dos infinitivos, em latim?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;7&lt;strong&gt;) &lt;em&gt;Arma uirumque cano&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Ver. Aen. 1, 1.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;arma, orum&lt;/em&gt; (n): armas (palavra usada apenas no plural); &lt;em&gt;uir, uiri&lt;/em&gt; (m): varão; cano, canere: cantar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;8) &lt;em&gt;Et saxo longa senecta nocet&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Ov. Fast. 5, 132.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;saxum, i&lt;/em&gt; (n): rocha; &lt;em&gt;senecta, ae&lt;/em&gt;: velhice; &lt;em&gt;noceo, nocere&lt;/em&gt;: causar danos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual o sentido de &lt;em&gt;et &lt;/em&gt;nesta oração? Qual o caso de &lt;em&gt;saxo&lt;/em&gt;?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;9) &lt;em&gt;Asinus asinum fricat&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Prov.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;asinus, i&lt;/em&gt; (m): asno; &lt;em&gt;frico, fricare&lt;/em&gt;: coçar.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;10) &lt;/strong&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Certa mittimus dum incerta petimus.&lt;/strong&gt; &lt;/em&gt;Plaut. Pseud. 685.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;certus, a, um&lt;/em&gt;: certo; &lt;em&gt;incertus, a, um&lt;/em&gt;: incerto; &lt;em&gt;mitto, mittere&lt;/em&gt;: perder; &lt;em&gt;peto, petere&lt;/em&gt;: buscar.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Repare no gênero de &lt;em&gt;certa&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;incerta&lt;/em&gt;: trata-se de adjetivos substantivados no neutro, passando a idéia de "coisa". Pode-se traduzir pelo singular: &lt;em&gt;certa - &lt;/em&gt;"coisas certas"&gt; "o que é certo".&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;11) &lt;em&gt;Animum debes mutare, non caelum&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Sen. Epist. 28, 1.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;animus, i&lt;/em&gt; (m): ânimo, espírito; &lt;em&gt;caelum, i &lt;/em&gt;(n): céu; &lt;em&gt;debeo, debere&lt;/em&gt;: dever; &lt;em&gt;muto, mutare&lt;/em&gt;: mudar, transformar.&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;Qual o sujeito de &lt;em&gt;debes&lt;/em&gt;?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;12) &lt;em&gt;Aquila non capit muscas&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Prov.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;aquila, ae&lt;/em&gt; (f): águia; &lt;em&gt;musca, ae&lt;/em&gt; (f): mosca; &lt;em&gt;capio, capere&lt;/em&gt;: apanhar.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;13) &lt;/strong&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Meae allae pennas non habent.&lt;/strong&gt; &lt;/em&gt;Plaut. Poen. 871.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;alla, ae&lt;/em&gt; (f): asa; &lt;em&gt;penna, ae&lt;/em&gt; (f): pena; &lt;em&gt;meus, a, um&lt;/em&gt;: meu; &lt;em&gt;habeo, habere&lt;/em&gt;: ter.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;14) &lt;em&gt;Nihil agere et plane cessare delectat&lt;/em&gt;.&lt;/strong&gt; Cic. De Orat. 2, 6, 24.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;nihil&lt;/em&gt; (n): nada; &lt;em&gt;ago, agere&lt;/em&gt;: fazer; &lt;em&gt;cesso, cessare&lt;/em&gt;: descansar; &lt;em&gt;delecto, delectare&lt;/em&gt;: aprazer, ser agradável; &lt;em&gt;plane&lt;/em&gt;: completamente.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Qual é o sujeito de &lt;em&gt;delectat&lt;/em&gt;?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;15) &lt;em&gt;Epistula enim non erubescit&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;. Cic. Epist. 5, 12, 1.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;epistula, ae&lt;/em&gt;: carta, epístola; &lt;em&gt;erubesco, erubescere&lt;/em&gt;: corar.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114463474132429801?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114463474132429801'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114463474132429801'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/04/otium-cum-dignitate-pars-prima.html' title='Otium cum dignitate - Pars Prima'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114332263966393535</id><published>2006-03-25T17:48:00.000-03:00</published><updated>2006-03-28T12:03:24.673-03:00</updated><title type='text'>A declinação e os casos em latim</title><content type='html'>&lt;table id="HB_Mail_Container" height="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0" unselectable="on"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr height="100%" width="100%" unselectable="on"&gt;&lt;td id="HB_Focus_Element" valign="top" width="100%" background="" height="250" unselectable="off"&gt;&lt;a href="http://www.uvm.edu/~cmazzoni/3grammatica/grammatica/images/grammatica.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 200px; CURSOR: hand" alt="" src="http://www.uvm.edu/~cmazzoni/3grammatica/grammatica/images/grammatica.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr unselectable="on" hb_tag="1"&gt;&lt;td style="FONT-SIZE: 1pt" height="1" unselectable="on"&gt;&lt;div id="hotbar_promo"&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;blockquote id="9b63a9b4"&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;table id="HB_Mail_Container" height="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0" unselectable="on"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr height="100%" width="100%" unselectable="on"&gt;&lt;td id="HB_Focus_Element" valign="top" width="100%" background="" height="250" unselectable="off"&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;font-size:130%;"&gt;A origem da fama de "difícil" que o latim apresenta certamente se deve ao sistema de flexão nominal, a que damos o nome de declinação. A flexão verbal não nos causa grandes dificuldades, uma vez que são grandes as semelhanças com o português.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Sendo assim, convém que nos detenhamos um pouco sobre a declinação em latim e seus diferentes casos, uma vez que é sobre esta base que todas as nossas leituras futuras se assentarão. Se, por um lado, o &lt;em&gt;Reading Latin&lt;/em&gt; prevê que consigamos alguma fluência de leitura (deixando o "gramatiquês" de lado), por outro, a análise sintática estará sempre implícita quando lermos algum texto.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Os casos, em latim, são seis: nominativo, acusativo, genitivo, dativo, ablativo e vocativo. Essa terminologia deriva da longa tradição dos gramáticos latinos, que por sua vez a derivaram da gramática grega, desta traduzindo e adaptando termos e conceitos.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;O nominativo é o caso do sujeito ou do predicativo do sujeito.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Exemplos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio senex est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Phaedra filia Euclionis est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Staphyla serua est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Dauus seruus est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;O acusativo tem como função principal a de complemento verbal, a que denominamos objeto direto em português. Os exemplos vistos foram vários:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Demaenetus neminem uidet.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Demaenetus coronam et unguentum portat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio coquum et tibicinam uocat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio ianuam pulsat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Além disso, diversas outras funções do acusativo ainda serão vistas ao longo de nosso curso. Por enquanto, vimos apenas a de adjunto adverbial de lugar para onde (dando a idéia de movimento), quase sempre acompanhado de alguma preposição. Exemplos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio in scaenam intrat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio ad ianuam appropinquat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio in aedis intrat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;O genitivo é o caso do complemento restritivo entre nomes. Na gramática portuguesa, damos a esta função o nome de adjunto adnominal ou de complemento nominal. Como dissemos em aula, o latim não faz esta diferenciação. Com algumas raras exceções que veremos mais adiante, o genitivo é sempre adnominal. Exemplos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Staphyla serua Phaedrae est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Phaedra filia Euclionis est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Nuptiae filiae sunt.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Serui nomen est Dauus.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Seruae nomen est Pamphila.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;O dativo é o caso do interesse, seja ele positivo ou negativo. Quase sempre corresponde, na tradução, a um objeto indireto, sendo este o motivo de algumas gramáticas, sobretudo as mais antigas, referirem-no como o "caso do objeto indireto". Esse é um truque que na maior parte das vezes funciona, mas tem o problema de se pautar na tradução, não na língua estudada, e de por vezes provocar leituras errôneas. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Exemplos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio Lari unguentum dat (positivo).&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio Lari unguentum aufert (negativo).&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;O ablativo apresenta três funções básicas (depois veremos muitas outras): instrumento, adjunto adverbial de lugar londe (locativo) e adjunto adverbial de lugar de onde (origem ou separação). Destes, vimos, por enquanto, o uso do locativo:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Euclio in aedibus habitat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Thesaurus in fouea est.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Enfim, o vocativo (de "&lt;em&gt;vocare&lt;/em&gt;") é o caso do chamamento. Com poucas exceções que veremos mais adiante, ele tem sempre a forma do nominativo, sendo por isso omitido das tabelas de declinações.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Exemplos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;O Lar, te oro et obsecro.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;Cur statis, Daue et Pamphila?&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;O Lar, tutela meae familiae, aulam serua!&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;Sobre a seção 1A, conferir ainda &lt;a href="http://ludilatini.blogspot.com/2005_04_01_ludilatini_archive.html"&gt;post&lt;/a&gt; do ano anterior, "Língua Latina I - Seção 1A".&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:Trebuchet MS;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr unselectable="on" hb_tag="1"&gt;&lt;td style="FONT-SIZE: 1pt" height="1" unselectable="on"&gt;&lt;div id="hotbar_promo"&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;/p&gt;&lt;br /&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114332263966393535?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114332263966393535'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114332263966393535'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/03/declinao-e-os-casos-em-latim.html' title='A declinação e os casos em latim'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114247014544274292</id><published>2006-03-15T21:30:00.000-03:00</published><updated>2006-03-15T21:57:22.233-03:00</updated><title type='text'>História e Cultura de Roma</title><content type='html'>&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/image20.0.jpg" border="0" /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ao estudarmos uma língua tão distante no tempo quanto o latim clássico, deparamo-nos, inevitavelmente, com fatores históricos e culturais que demandam estudo a parte, a fim de que não limitemos nossos conhecimentos exclusivamente à gramática.&lt;br /&gt;Já na Introdução de nosso método estudamos alguns termos que soam enganosamente próximos, como &lt;em&gt;familia&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;paterfamilias&lt;/em&gt;. Ainda que os traduzamos apressadamente por “família” e “pai de família”, estes termos, em português, referem-se a categorias muito diferentes daquelas dos romanos. Choca-nos, por exemplo, o fato de os escravos pertencerem à família, bem como o direito de vida e morte sobre seus filhos e sua mulher que o chefe da família tinha. Nas palavras de Pedro Paulo Funari, arqueólogo e professor de História Antiga da Unicamp: “Os romanos usavam a palavra &lt;em&gt;familia&lt;/em&gt;, que em português é a mesma, para falar de algo muito mais amplo do que nós. Os romanos chamavam de família tudo o que estava sob o poder &lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/cocker2.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/cocker2.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;do pai de família e que dividiam em três grupos: os animais falantes, os mudos ou semifalantes e as coisas. Assim, o pai possuía mulher, filhos e escravos como animais falantes, vacas e cachorros como animais semifalantes e suas casas e mobílias como coisas. Em princípio, o pai tinha direito de vida e morte sobre os membros de sua família, ainda que, na prática, houvesse algumas limitações (Funari: 2001, 98-99).”&lt;br /&gt;A que distância de nós estão estes conceitos! Se o estudo de duas ou três frases da seção introdutória de nosso método nos levaram tão longe, que dizer do que ainda está por vir: textos poéticos requintados, obras históricas, discursos forenses, cartas privadas e para publicação, entre tantos outros gêneros?&lt;br /&gt;Para começar a vencer nossas limitações, recomendo, antes de tudo, para aqueles que lêem inglês, um livro que já tive oportunidade de comentar em aula e que foi escrito especialmente como acompanhamento do &lt;em&gt;Reading Latin&lt;/em&gt;, sendo editado pelos autores do método, Peter Jones e Keith Sidwell: &lt;em&gt;The World of Rome – An Introduction to Roman Culture&lt;/em&gt;. Este livro combina exercícios históricos mais tradicionais, como a descrição cronológica de eventos e guerras e a explicação das diferentes magistraturas, com abordagens mais recentes, que dão enfoque a aspectos da vida privada dos romanos.&lt;br /&gt;Em português, temos diversos textos interessantes, tanto de nossa produção universitária própria, quanto em traduções. Do primeiro tipo, eu recomendaria os trabalhos (que são em grande número) do já mencionado Pedro Paulo Funari: &lt;em&gt;Grécia e Roma&lt;/em&gt; (2001), de onde extraímos o trecho acima; &lt;em&gt;Roma – Vida pública e vida privada&lt;/em&gt; (1994), texto de leitura saborosa, que percorre diferentes aspectos da História de Roma a partir da leitura e análise de textos antigos traduzidos; &lt;em&gt;A vida quotidiana na Roma Antiga&lt;/em&gt;, livro focado, sobretudo, na análise dos documentos provenientes de Pompéia, a cidade que foi destruída (e preservada) pelo Vesúvio em 79 d. C.; e &lt;em&gt;Antigüidade Clássica – A História e a cultura a partir dos documentos&lt;/em&gt; (1995). Dentre as traduções, há um livro um tanto provocativo de Paul Veyne (o primeiro volume da coleção História da Vida Privada) que merece ser lido e relido, ainda que não tenhamos, necessariamente, de concordar com todas as suas idéias. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Enfim, recentemente a Editora Abril lançou um dvd, &lt;em&gt;Pompéia&lt;/em&gt;, que reconstitui os últimos momentos da cidade. A edição nacional é completada com uma entrevista com o professor Pedro Paulo Funari.&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114247014544274292?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114247014544274292'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114247014544274292'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/03/histria-e-cultura-de-roma.html' title='História e Cultura de Roma'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-114220358002239762</id><published>2006-03-12T19:23:00.001-03:00</published><updated>2006-03-12T20:53:01.476-03:00</updated><title type='text'></title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/obelix.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/obelix.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;strong&gt;Aurum in stercore quaeramus&lt;/strong&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Diz uma antiga anedota que Vergílio, ao ler o poeta Ênio, seu antecessor no gênero épico, teria afirmado que procurava ouro no meio do esterco. Também nós podemos fazer o mesmo ao tentar encontrar sites de estudos clássicos na internet, selecionando, do amontoado quase inumerável de possibilidades, aqueles que parecem dignos de nota.&lt;br /&gt;Para a leitura dos textos antigos, o &lt;a href="http://www.perseus.tufts.edu"&gt;Perseus&lt;/a&gt; apresenta uma grande coleção de textos bilíngües, quase todos eles tomados à coleção Loeb, da Universidade de Harvard. Além disso, o site oferece, ainda, digitalizados e com diversos instrumentos de pesquisa, os dicionários Lidell-Scott-Jones (grego) e Lewis and Short (latim), nas versões completa e abreviada, ambos da Oxford, e um número cada vez maior de textos de apoio que já caíram em domínio público.&lt;br /&gt;O &lt;a href="http://www.textkit.com"&gt;Textkit&lt;/a&gt;, dedicado, também ele, ao estudo de grego e latim, oferece várias gramáticas de qualidade, todas elas em inglês. Confira-se, sobretudo, a de Allen &amp;amp; Grenough, a mais completa delas. O site também oferece, ainda, à maneira do Perseus, uma excelente coleção de livros de domínio público, em sua maior parte comentários de textos antigos.&lt;br /&gt;A BBC disponibiliza gratuitamente diversos sites de interesse para o estudioso de letras clássicas. Vale a pena conferir os cursos de &lt;a href="http://www.bbc.co.uk/languages"&gt;línguas&lt;/a&gt; oferecidos, além de textos sobre &lt;a href="http://www.bbc.co.uk/history/ancient/romans/"&gt;história antiga&lt;/a&gt; escritos por especialistas universitários.&lt;br /&gt;Enfim, no &lt;a href="http://www.vroma.org"&gt;VROMA&lt;/a&gt; você poderá fazer uma viagem virtual pela Roma antiga. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Desfrutem!&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-114220358002239762?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114220358002239762'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/114220358002239762'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2006/03/aurum-in-stercore-quaeramus-diz-uma_12.html' title=''/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-113131159070122872</id><published>2005-11-06T19:02:00.000-02:00</published><updated>2005-11-06T19:14:43.730-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina, 1-13</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust2.0.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/sallust2.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;strong&gt;Prefácio&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;1 Convém, a todos os homens que anseiam superar os restantes animais, empenhar-se com o máximo afinco para que não atravessem a vida no silêncio, tal como o gado, que a natureza moldou inclinado e obediente ao ventre. Ora, toda a nossa capacidade reside na mente e no corpo: da mente, exercemos antes o mando, do corpo, a servidão; compartilhamos uma com os deuses, o outro, com as feras. Daí parecer-me mais correto buscar a glória pelos recursos da inteligência do que pelos da força e, uma vez que a própria vida que gozamos é breve, tornar o mais duradoura possível a recordação de nós mesmos. De fato, a glória das riquezas é fugaz e frágil, a virtude mantém-se brilhante e eterna. Mas por muito tempo disputou-se acirradamente entre os mortais se a arte militar teria maior progresso pela força do corpo ou pelo valor da mente. De fato, é preciso, antes que inicies, deliberar e, deliberado, logo agir. Desse modo, ambos, insuficientes por si só, carecem um do auxílio do outro.&lt;br /&gt;2 Então de início os reis – pois, sobre as terras, tal foi o primeiro nome do poder –, opostos, parte exercitava a inteligência, outros, o corpo; até ali a vida dos homens transcorria sem cobiça, a cada um bastava o que era seu. Porém, depois que Ciro, na Ásia, os Lacedemônios e Atenienses, na Grécia, passaram a subjugar urbes e gentes, a ter, como pretexto de guerra, a ânsia de domínio, a depositar a maior glória na maior potência, então se notou, pela experiência e pela prática, que, na guerra, sobretudo a inteligência tem poder. É que se o vigor da mente de reis e comandantes tivesse tanta força na paz como na guerra, seriam mais uniformes e constantes as coisas humanas, nem verias cada uma arrastada para um lado, nem tudo a se mudar e misturar. Pois fácil se mantém um domínio pelas artes com que se o fundou. Porém, quando acometem, em lugar do labor, a indolência, em lugar da temperança e da eqüidade, o desejo e a soberba, muda-se a fortuna, e, com ela, os costumes. Assim, o poder sempre passa do menos bom a alguém melhor.O que aos homens vem do arar, navegar, edificar, tudo obedece à virtude. Mas muitos mortais, entregues ao ventre e ao sono, rudes e grosseiros, atravessam a vida tal como viajantes. Para eles, em clara oposição à natureza, o corpo é prazer, a alma, fardo. Deles eu julgo vida e morte próximas, pois que de ambas se cala. Parece-me viver e desfrutar da alma quem, atento a alguma atividade, busca a glória de feito ilustre ou de bom dote.&lt;br /&gt;3 Ora, na imensa vastidão dos acontecimentos, a cada um a natureza mostra o seu caminho. É belo agir bem pela república, mas não destoa o dizer bem. Na paz como na guerra, é lícito tornar-se ilustre; os que realizaram, os que escreveram as realizações alheias, em grande número se louvam. Quanto a mim, embora seja totalmente diversa a glória que acompanha o escritor e o realizador dos feitos, parece-me sobremaneira árduo escrever as gestas: primeiro, porque se devem igualar feitos e ditos; em seguida, porque, à maioria, os delitos que censuras parecem fruto de malevolência e inveja; quando rememoras o grande valor e a glória dos bons, cada qual recebe indiferente o que julga fácil fazer, o que lhe está acima, toma por falso, como forjado. Mas eu, ainda bem jovem, de início, tal como a maioria, lancei-me com ardor à política, e enfrentei aí muitas adversidades. Pois imperavam, em lugar do pudor, da integridade, da virtude, a audácia, a largueza, a avidez. Embora meu ânimo, desafeito às más condutas, as desprezasse, em meio a tamanhos vícios a idade vacilante mantinha-se corrompida pela ambição; e a mim, divergindo embora dos maus costumes dos demais, atormentava, pela fama e pela inveja, o mesmo desejo de honra que aos restantes.&lt;br /&gt;4 Então, quando meu ânimo teve descanso das muitas misérias e perigos e resolvi manter o restante de minha vida longe da política, não foi minha idéia exaurir meu bom ócio na apatia e na indolência, nem mesmo passar a vida voltado para o cultivo do campo ou para a caça, ofícios de escravos; mas, tornando àquele mesmo projeto e estudo de que me apartara a má ambição, decidi escrever as gestas do povo romano por partes, conforme parecesse, cada qual, digna de recordação; tanto mais que meu ânimo estava livre das expectativas, dos receios, das facções da política. Assim, breve, levarei a termo a conjuração de Catilina da maneira mais verdadeira possível, pois considero tal feito sobremaneira memorável pela novidade do crime e do perigo. É preciso que fale umas poucas palavras acerca dos costumes deste homem antes que dê início à narração. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;strong&gt;O retrato de Catilina&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;5 Lúcio Catilina, nascido de nobre estirpe, tinha grande vigor intelectual e físico, mas uma natureza má e depravada. Desde a adolescência, eram-lhe caras as guerras internas, as matanças, as pilhagens, a discórdia civil, e nisso ocupou sua juventude. Seu corpo tolerava, mais do que se pode crer, a fome, o frio, o sono. Seu espírito era ousado, astuto, versátil, simulando e dissimulando o que quer que fosse; ansiava o alheio, dissipava o que era seu, ardia nas paixões; sua eloqüência era bastante, sua sabedoria, parca. Seu espírito insaciável sempre desejava o desmedido, o inacreditável, o inatingível. Depois da tirania de L. Sila, assaltara-lhe um enorme desejo de tomar a República, não medindo os meios para consegui-lo, contanto que obtivesse o poder. Agitava-se mais e mais, com os dias, o seu espírito audacioso devido ao esgotamento do patrimônio familiar e ao remorso dos crimes, alimentados, um e outro, pelas qualidades a que fiz menção anteriormente. Incitavam-no, de resto, os costumes corrompidos da cidade, que eram movidos por males terríveis e diversos, o luxo e a avidez.&lt;br /&gt;Já que a ocasião nos trouxe à mente os costumes da cidade, o próprio tema parece exigir que remontemos ao passado e, breves, discutamos as instituições de nossos antepassados na paz e na guerra, de que modo governaram a República e com que extensão a legaram, como, mudando aos poucos, de bela e grandiosa que era, tornou-se extremamente má e dissoluta. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;strong&gt;Primeira Digressão: O passado de Roma&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;6 A cidade de Roma, segundo a tradição, fundaram-na e habitaram de início os Troianos, que, fugitivos, sob o comando de Enéias, erravam sem morada certa, e, com eles, os Aborígines, raça agreste, sem leis, sem governo, livre e desregrada. Depois que se reuniram dentro de uma única muralha, é incrível mencionar a facilidade com que, apesar da diversidade das raças, da diferença entre as línguas, vivendo cada qual segundo seu costume, acabaram por se fundir: Mas depois que o Estado cresceu devido a seus cidadãos, seus costumes, suas terras, e parecia já bastante próspero, bastante poderoso, tal como se dá na maior parte das coisas mortais, da opulência nasceu a inveja. Então os reis e os povos vizinhos os põem à prova com a guerra, poucos dos aliados lhes vêm em auxílio, pois os demais, abatidos pelo medo, mantinham-se apartados dos perigos. Porém os Romanos, atentos na paz como na guerra, apressam-se, preparam-se, encorajam-se uns aos outros, avançam contra o inimigo, defendem a liberdade, a pátria e os pais com as armas. Depois, tendo já afastado os perigos com o seu valor, levavam auxílio aos aliados e amigos, e forjavam alianças antes concedendo que recebendo benefícios. Apresentavam um governo legítimo, como nome do governo, a monarquia. Os escolhidos, que tinham o corpo debilitado já pelos anos, a mente saudável pela sabedoria, velavam pela república; estes, fosse pela idade, fosse pela semelhança do encargo, eram denominados “pais”. Depois, quando o governo monárquico, que de início servira para conservar a liberdade e ampliar o Estado, tornou-se em soberba e tirania, alteraram o costume, estabelecendo governos anuais e dois governantes: desse modo, julgavam mínimas as possibilidades de que o espírito humano se assoberbasse pelo poder.&lt;br /&gt;Ora, naquele tempo, eles passaram, cada qual, a se distinguir e a pôr à mostra o seu engenho cada vez mais. De fato, para os reis, os bons são mais suspeitos do que os maus, e o valor alheio lhes é sempre temível. Ora, é incrível mencionar com que rapidez a cidade cresceu depois de conseguir a liberdade, tamanho desejo de glória a tomara. Agora, por primeiro, a juventude, mal se tornava apta a suportar a guerra, aprendia a arte militar na prática, com as operações nos acampamentos, e encontravam maior prazer em belas armas e cavalos de guerra do que em prostitutas e banquetes. Para tais homens, portanto, nenhuma fadiga era estranha, nenhum lugar era difícil ou árduo, nenhum inimigo armado, temível; o valor superara todos os obstáculos. Ora, havia, entre eles, uma enorme disputa pela glória: cada qual esforçava-se por golpear o inimigo, escalar muralhas, ser visto ao realizar tal feito; julgavam essas as riquezas, essa a boa reputação e a grandiosa nobreza. Eram ávidos de louvor, pródigos de dinheiro; desejavam uma enorme glória, riquezas honrosas. Poderia enumerar em que ocasiões o povo romano dispersou tropas numerosas de inimigos com um pequeno contingente, que cidades naturalmente protegidas tomou pela luta, se isso não nos afastasse de nossa empresa.&lt;br /&gt;8 Mas, claramente, a Fortuna em tudo é soberana; ela, mais por capricho do que pela verdade, a tudo torna célebre ou obscuro. As gestas dos atenienses, segundo julgo, foram bastante grandiosas e magníficas, mas um pouco menos importantes, todavia, do que diz a tradição. Porém, por haverem florescido ali grandiosos engenhos de escritores, os feitos dos atenienses são celebrados como os mais importantes pelo orbe da terra. Assim, o valor dos que realizaram é considerado tanto maior quanto os engenhos ilustres os puderam elevar com palavras. Mas o povo romano nunca apresentou tal copiosidade, porque os mais sagazes eram sobretudo os mais ocupados: ninguém exercitava a inteligência sem o corpo, os melhores preferiam agir a falar, que outros louvassem suas grandes empresas a que eles narrassem as alheias.&lt;br /&gt;9 Assim, na paz como na guerra cultivavam-se os bons costumes; a concórdia era máxima, mínima, a avidez; entre eles, o direito e o bem tinham vigor pelas leis como pela natureza. Entregavam-se às rixas, às discórdias, às rivalidades com os inimigos, cidadãos disputavam com cidadãos pelo mérito. Nas oferendas aos deuses eram magníficos, em casa, comedidos, para os amigos, fiéis. Com estas duas qualidades, a audácia na guerra, quando a paz chegara, a eqüidade, cuidavam de si e do Estado. Como as maiores provas de tais coisas, tenho os seguintes fatos: de, na guerra, terem-se punido com mais freqüencia os que enfrentaram os inimigos desobedecendo às ordens e os que, com ordens de se retirar do combate, deixaram-no com atraso, do que os que ousaram abandonar os estandartes ou, expulsos de sua posição, bater em retirada; e na paz, o fato de exercerem o poder antes por benefícios que pelo medo, e preferirem perdoar as ofensas recebidas a procurar vingança.&lt;br /&gt;10 Mas quando o Estado cresceu com o labor e a justiça, grandes reis foram domados pela guerra, gentes bárbaras e povos numerosos submetidos pela força, Cartago, rival do poderio romano, aniquilada até a raiz, todos os mares e terras estavam abertos, a fortuna passou a se enfurecer e a pôr tudo em desordem. Aos que haviam facilmente suportado as fadigas, os perigos, as situações duvidosas e difíceis, a eles o ócio e as riquezas, desejáveis em outras circunstâncias, foram um fardo e miséria. Então de início cresceu o desejo de poder, depois, o de dinheiro: tais foram como que a substância de todos os males. De fato, a avidez fez caírem por terra a lealdade, a integridade e os demais bons dotes; em lugar deles, ensinou a soberba, a crueldade, a negligenciar os deuses e a ter tudo na conta de venal. A ambição constrangeu muitos mortais a se tornarem falsos, a ter uma coisa encerrada no peito, outra à mostra na língua, a julgar amizades e inimizades não por si mesmas, mas pela conveniência, e a ter antes a fisionomia que a natureza boa. Tais coisas, de início, crescem aos poucos, por vezes se punem; depois, quando o contágio se espalhou como uma peste, a cidade mudou, o governo, extremamente justo e bom que era, tornou-se cruel e intolerável.&lt;br /&gt;11 Ora, primeiramente, a ambição, antes que a avidez, inquietava os ânimos dos homens, embora tal vício estivesse mais próximo da virtude. É que o bom e o indolente igualmente buscavam para si a glória, a honraria, o poder; mas aquele esforça-se pela via verdadeira, por faltarem a este os bons dotes, luta por enganos e mentiras. A avidez contém em si o desejo de dinheiro, o que nenhum sábio anseia; ela, como que impregnada de maus venenos, efemina o corpo e o ânimo viris, é sempre infinita, insaciável, não diminui com a riqueza ou a pobreza. Ora, depois que L. Sila tomou o poder e fez que a bons inícios seguissem maus resultados, todos roubam, saqueiam, este deseja uma casa, aquele, terras, os vencedores não têm medida ou moderação, cometem, contra os cidadãos, crimes terríveis e cruéis. A isso somava-se o fato de L. Sila, contra os costumes dos antepassados, manter o exército que comandara na Ásia, para que lhe fosse leal, em meio ao luxo e à excessiva libertinagem. Paragens amenas, aprazíveis debilitavam facilmente, na paz, os bravos ânimos dos soldados. Então por primeiro o exército do povo romano acostumou-se a fornicar, beber, admirar estátuas, pinturas, vasos trabalhados, saqueá-los privada e publicamente, espoliar os santuários, macular tudo o que é sacro ou profano. Esses soldados, então, depois de alcançar a vitória, nada deixavam aos vencidos. Se coisas prósperas atormentam os ânimos dos sábios, tampouco eles, com seus costumes corrompidos, teriam moderação na vitória.&lt;br /&gt;12 Depois que as riquezas passaram a ser motivo de honra e a elas seguiam a glória, o poder, a influência, a virtude passou a se enfraquecer, a posse de pouco a ser tida em desprezo, a honestidade a passar por malevolência. Então, pelas riquezas, o luxo, a avidez e a soberba tomaram a juventude: saqueiam, gastam, pouco apreciam o que é seu, desejam o alheio, consideram indiferentes o recato, o pudor, o divino e o humano, sem qualquer escrúpulo ou moderação. Vale a pena, quando conheceres as casas e as vilas construídas à maneira de cidades, visitar os templos dos deuses, que nossos antepassados, mortais profundamente religiosos, construíram. Porém, estes ornavam os santuários dos deuses com sua religiosidade, suas casas, com sua glória, e não tomavam aos vencidos senão o que concedia a ofensa recebida. Aqueles, em contrapartida, homens por demais indolentes, pelo maior dos crimes tomam aos aliados tudo o que os vencedores, varões bravíssimos, deixaram: como se precisamente isto, cometer ofensas, fosse empregar o poder.&lt;br /&gt;13 De fato, por que mencionar o que não é crível senão aos que o viram: montanhas postas abaixo, mares aterrados por diversos cidadãos? A eles, parece-me, as riquezas eram motivo de escárnio, uma vez que se apressavam, pela torpeza, em abusar das riquezas que lhes era concedido ter honestamente. Ora, espalhara-se um desejo não menor de adultério, orgias e demais dissipações: os homens se comportam como mulheres, estas põem à venda a castidade; examinam tudo em terra e mar em busca de diferentes alimentos; dormem antes de ter sono; não aguardam fome ou sede, nem o frio ou o cansaço, mas os antecipam todos pelos excessos. Tais coisas incitavam a juventude, quando faltavam os bens familiares, aos crimes: não era fácil, a um espírito impregnado de vícios, privar-se dos prazeres; por isso entregara-se aos ganhos e aos gastos de todas as formas, sem qualquer moderação.&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-113131159070122872?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113131159070122872'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113131159070122872'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/11/salstio-conjurao-de-catilina-1-13.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina, 1-13'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-113131043686899284</id><published>2005-11-06T18:44:00.000-02:00</published><updated>2005-11-06T18:54:45.226-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 13</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/pompeii_gallery3.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/pompeii_gallery3.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;13 &lt;em&gt;Nam quid ea memorem, quae nisi iis, qui videre, nemini credibilia sunt: a privatis compluribus subvorsos montis, maria constrata esse? Quibus mihi videntur ludibrio fuisse divitiae: quippe, quas honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ceterique cultus non minor incesserat: viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere; uescendi causa terra marique omnia exquirere, dormire prius, quam somni cupido esset; non famem aut sitim, neque frigus neque lassitudinem opperiri, sed omnia luxu antecapere. Haec iuventutem, ubi familiares opes defecerant, ad facinora incendebant: animus inbutus malis artibus haud facile lubidinibus carebat; eo profusius omnibus modis quaestui atque sumptui deditus erat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;13 De fato, por que mencionar o que não é crível senão aos que o viram: montanhas postas abaixo, mares aterrados por diversos cidadãos? A eles, parece-me, as riquezas eram motivo de escárnio, uma vez que se apressavam, pela torpeza, em abusar das riquezas que lhes era concedido ter honestamente. Ora, espalhara-se um desejo não menor de adultério, orgias e demais dissipações: os homens se comportam como mulheres, estas põem à venda a castidade; examinam tudo em terra e mar em busca de diferentes alimentos; dormem antes de ter sono; não aguardam fome ou sede, nem o frio ou o cansaço, mas os antecipam todos pelos excessos. Tais coisas incitavam a juventude, quando faltavam os bens familiares, aos crimes: não era fácil, a um espírito impregnado de vícios, privar-se dos prazeres; por isso entregara-se aos ganhos e aos gastos de todas as formas, sem qualquer moderação.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-113131043686899284?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113131043686899284'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113131043686899284'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/11/salstio-conjurao-de-catilina-13.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 13'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-113077551724074746</id><published>2005-10-31T14:06:00.000-02:00</published><updated>2005-11-04T18:34:09.503-02:00</updated><title type='text'>Simpósio de Letras Clássicas</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/simp.0.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/simp.0.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/simp.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;Carissimi Discipuli,&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Na próxima semana, na Casa de Cultura Japonesa, será realizado o primeiro Simpósio de Letras Clássicas da USP, com a apresentação de seis mesas de comunicação e debate montadas de acordo com um gênero diferente (tragédia, comédia, filosofia e épica como temas gregos, sátira, comédia e épica como temas latinos). Entre os participantes, contaremos com professores das universidades paulistas (USP, UNESP e UNICAMP), bem como da UFMG e UFRJ. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="color:#3366ff;"&gt;Alguns dos textos a serem apresentados já se encontram nas copiadoras (pasta 271 na Faculdade de Letras, pasta do Aquário na História), e é interessante que os participantes venham preparados para os debates&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Desfrutem.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-113077551724074746?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113077551724074746'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113077551724074746'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/simpsio-de-letras-clssicas.html' title='Simpósio de Letras Clássicas'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-113077436959870749</id><published>2005-10-31T13:53:00.000-02:00</published><updated>2005-11-01T01:45:14.766-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 12</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/villa%20romana.jpg"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/villa%20romana.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;12 &lt;em&gt;Postquam divitiae honori esse coepere et eas gloria, imperium, potentia sequebatur, hebescere virtus, paupertas probro haberi, innocentia pro malevolentia duci coepit. Igitur ex divitiis iuventutem luxuria atque avaritia cum superbia invasere: rapere, consumere, sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pensi neque moderati habere. Operae pretium est, cum domos atque villas cognoveris in urbium modum exaedificatas, visere templa deorum, quae nostri maiores, religiosissumi mortales, fecere. Verum illi delubra deorum pietate, domos suas gloria decorabant neque victis quicquam praeter iniuriae licentiam eripiebant. At hi contra, ignavissumi homines, per summum scelus omnia ea sociis adimere, quae fortissumi viri victores reliquerant: proinde quasi iniuriam facere id demum esset imperio uti.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;12 Depois que as riquezas passaram a ser motivo de honra e a elas seguiam a glória, o poder, a influência, a virtude passou a se enfraquecer, a posse de pouco a ser tida em desprezo, a honestidade a passar por malevolência. Então, pelas riquezas, o luxo, a avidez e a soberba tomaram a juventude: saqueiam, gastam, pouco apreciam o que é seu, desejam o alheio, consideram indiferentes o recato, o pudor, o divino e o humano, sem qualquer escrúpulo ou moderação. Vale a pena, quando conheceres as casas e as vilas construídas à maneira de cidades, visitar os templos dos deuses, que nossos antepassados, mortais profundamente religiosos, construíram. Porém, estes ornavam os santuários dos deuses com sua religiosidade, suas casas, com sua glória, e não tomavam aos vencidos senão o que concedia a ofensa recebida. Aqueles, em contrapartida, homens por demais indolentes, pelo maior dos crimes tomam aos aliados tudo o que os vencedores, varões bravíssimos, deixaram: como se precisamente isto, cometer ofensas, fosse empregar o poder.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-113077436959870749?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113077436959870749'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113077436959870749'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-12.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 12'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-113070580108113699</id><published>2005-10-30T18:47:00.000-02:00</published><updated>2005-11-01T01:45:43.010-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 11</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sulla1.jpg"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/sulla1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;br /&gt;11 &lt;em&gt;Sed primo magis ambitio quam avaritia animos hominum exercebat, quod tamen vitium propius virtutem erat. Nam gloriam, honorem, imperium bonus et ignavus aeque sibi exoptant; sed ille vera via nititur, huic quia bonae artes desunt, dolis atque fallaciis contendit. Avaritia pecuniae studium habet, quam nemo sapiens concupivit: ea quasi venenis malis inbuta corpus animumque virilem effeminat, semper infinita, insatiabilis est, neque copia neque inopia minuitur. Sed postquam L. Sulla armis recepta re publica bonis initiis malos eventus habuit, rapere omnes, omnes trahere, domum alius, alius agros cupere, neque modum neque modestiam victores habere, foeda crudeliaque in civis faciniora facere. Huc accedebat, quod L. Sulla exercitum, quem in Asia ductaverat, quo sibi fidum faceret, contra morem maiorum luxuriose nimisque liberaliter habuerat. Loca amoena, voluptaria facile in otio ferocis militum animos molliverant. Ibi primum insuevit exercitus populi Romani amare, potare, signa, tabulas pictas, vasa caelata mirari, ea privatim et publice rapere, delubra spoliare, sacra profanaque omnia polluere. Igitur ii milites, postquam victoriam adepti sunt, nihil reliqui victis fecere. Quippe secundae res sapientium animos fatigant: ne illi corruptis moribus victoriae temperarent. &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;Ora, primeiramente, a ambição, antes que a avidez, inquietava os ânimos dos homens, embora tal vício estivesse mais próximo da virtude. É que o bom e o indolente igualmente buscavam para si a glória, a honraria, o poder; mas aquele esforça-se pela via verdadeira, por faltarem a este os bons dotes, luta por enganos e mentiras. A avidez contém em si o desejo de dinheiro, o que nenhum sábio anseia; ela, como que impregnada de maus venenos, efemina o corpo e o ânimo viris, é sempre infinita, insaciável, não diminui com a riqueza ou a pobreza. Ora, depois que L. Sila tomou o poder e fez que a bons inícios seguissem maus resultados, todos roubam, saqueiam, este deseja uma casa, aquele, terras, os vencedores não têm medida ou moderação, cometem, contra os cidadãos, crimes terríveis e cruéis. A isso somava-se o fato de L. Sila, contra os costumes dos antepassados, manter o exército que comandara na Ásia, para que lhe fosse leal, em meio ao luxo e à excessiva libertinagem. Paragens amenas, aprazíveis debilitavam facilmente, na paz, os bravos ânimos dos soldados. Então por primeiro o exército do povo romano acostumou-se a fornicar, beber, admirar estátuas, pinturas, vasos trabalhados, saqueá-los privada e publicamente, espoliar os santuários, macular tudo o que é sacro ou profano. Esses soldados, então, depois de alcançar a vitória, nada deixavam aos vencidos. Se coisas prósperas atormentam os ânimos dos sábios, tampouco eles, com seus costumes corrompidos, teriam moderação na vitória.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-113070580108113699?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113070580108113699'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/113070580108113699'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-11.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 11'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112922269304003811</id><published>2005-10-13T13:51:00.000-03:00</published><updated>2005-11-01T01:46:08.740-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 10</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/avaritia1.jpg"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/avaritia.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;10 &lt;em&gt;Sed ubi labore atque iustitia res publica crevit, reges magni bello domiti, nationes ferae et populi ingentes vi subacti, Carthago, aemula imperi Romani, ab stirpe interiit, cuncta maria terraeque patebant, saevire fortuna ac miscere omnia coepit. Qui labores, pericula, dubias atque asperas res facile toleraverant, iis otium divitiaeque optanda alias, oneri miseriaeque fuere. Igitur primo imperi, deinde pecuniae cupido crevit: ea quasi materies omnium malorum fuere. Namque avaritia fidem, probitatem ceterasque artis bonas subvortit; pro his superbiam, crudelitatem, deos neglegere, omnia venalia habere edocuit. Ambitio multos mortalis falsos fieri subegit, aliud clausum in pectore, aliud in lingua promptum habere, amicitias inimicitiasque non ex re, sed ex commodo aestumare magisque voltum quam ingenium bonum habere. Haec primo paulatim crescere, interdum vindicari; post, ubi contagio quasi pestilentia invasit, civitas inmutata, imperium ex iustissumo atque optumo crudele intolerandumque factum.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;10 Mas quando o Estado cresceu com o labor e a justiça, grandes reis foram domados pela guerra, gentes bárbaras e povos numerosos submetidos pela força, Cartago, rival do poderio romano, aniquilada até a raiz, todos os mares e terras estavam abertos, a fortuna passou a se enfurecer e a pôr tudo em desordem. Aos que haviam facilmente suportado as fadigas, os perigos, as situações duvidosas e difíceis, a eles o ócio e as riquezas, desejáveis em outras circunstâncias, foram um fardo e miséria. Então de início cresceu o desejo de poder, depois, o de dinheiro: tais foram como que a substância de todos os males. De fato, a avidez fez caírem por terra a lealdade, a integridade e os demais bons dotes; em lugar deles, ensinou a soberba, a crueldade, a negligenciar os deuses e a ter tudo na conta de venal. A ambição constrangeu muitos mortais a se tornarem falsos, a ter uma coisa encerrada no peito, outra à mostra na língua, a julgar amizades e inimizades não por si mesmas, mas pela conveniência, e a ter antes a fisionomia que a natureza boa. Tais coisas, de início, crescem aos poucos, por vezes se punem; depois, quando o contágio se espalhou como uma peste, a cidade mudou, o governo, extremamente justo e bom que era, tornou-se cruel e intolerável.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112922269304003811?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112922269304003811'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112922269304003811'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-10.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 10'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112872977854514145</id><published>2005-10-07T20:53:00.000-03:00</published><updated>2005-11-01T01:47:23.426-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 9</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://free-sb.htnet.hr/Tomislav-Mirosavljevic/aequitas.jpg"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://free-sb.htnet.hr/Tomislav-Mirosavljevic/aequitas.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;br /&gt;[9] &lt;em&gt;Igitur domi militaeque boni mores colebantur; concordia maxuma, minuma avaritia erat; ius bonumque apud eos non legibus magis quam natura valebat. Iurgia, discordias, simultates cum hostibus exercebant, cives cum civibus de virtute certabant. In suppliciis deorum magnifici, domi parci, in amicos fideles erant. Duabus his artibus, audacia in bello, ubi pax evenerat, aequitate, seque remque publicam curabant. Quarum rerum ego maxuma documenta haec habeo, quod in bello saepius vindicatum est in eos, qui contra imperium in hostem pugnaverant quique tardius revocati proelio excesserant, quam qui signa relinquere aut pulsi loco cedere ausi erant; in pace vero, quod beneficiis magis quam metu imperium agitabant et accepta iniuria ignoscere quam persequi malebant. &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;Assim, na paz como na guerra cultivavam-se os bons costumes; a concórdia era máxima, mínima, a avidez; entre eles, o direito e o bem tinham vigor pelas leis como pela natureza. Entregavam-se às rixas, às discórdias, às rivalidades com os inimigos, cidadãos disputavam com cidadãos pelo mérito. Nas oferendas aos deuses eram magníficos, em casa, comedidos, para os amigos, fiéis. Com estas duas qualidades, a audácia na guerra, quando a paz chegara, a eqüidade, cuidavam de si e do Estado. Como as maiores provas de tais coisas, tenho os seguintes fatos: de, na guerra, terem-se punido com mais freqüencia os que enfrentaram os inimigos desobedecendo às ordens e os que, com ordens de se retirar do combate, deixaram-no com atraso, do que os que ousaram abandonar os estandartes ou, expulsos de sua posição, bater em retirada; e na paz, o fato de exercerem o poder antes por benefícios que pelo medo, e preferirem perdoar as ofensas recebidas a procurar vingança.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112872977854514145?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112872977854514145'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112872977854514145'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-9.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 9'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112872892496421395</id><published>2005-10-07T20:37:00.000-03:00</published><updated>2005-11-01T01:47:51.110-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 8</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;a href="http://www.museicapitolini.org/img_sk/MC0048.jpg"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://www.museicapitolini.org/img_sk/MC0048.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt; [8] &lt;em&gt;Sed profecto fortuna in omni re dominatur; ea res cunctas ex lubidine magis quam ex vero celebrat obscuratque. Atheniensium res gestae, sicuti ego aestumo, satis amplae magnificaeque fuere, verum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia provenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Ita eorum, qui fecere, virtus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. At populo Romano numquam ea copia fuit, quia prudentissumus quisque maxume negotiosus erat: ingenium nemo sine corpore exercebat, optumus quisque facere quam dicere, sua ab aliis bene facta laudari quam ipse aliorum narrare malebat.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;8 Mas, claramente, a Fortuna em tudo é soberana; ela, mais por capricho do que pela verdade, a tudo torna célebre ou obscuro. As gestas dos atenienses, segundo julgo, foram bastante grandiosas e magníficas, mas um pouco menos importantes, todavia, do que diz a tradição. Porém, por haverem florescido ali grandiosos engenhos de escritores, os feitos dos atenienses são celebrados como os mais importantes pelo orbe da terra. Assim, o valor dos que realizaram é considerado tanto maior quanto os engenhos ilustres os puderam elevar com palavras. Mas o povo romano nunca apresentou tal copiosidade, porque os mais sagazes eram sobretudo os mais ocupados: ninguém exercitava a inteligência sem o corpo, os melhores preferiam agir a falar, que outros louvassem suas grandes empresas a que eles narrassem as alheias.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112872892496421395?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112872892496421395'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112872892496421395'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-8.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 8'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112829910461401534</id><published>2005-10-02T21:03:00.000-03:00</published><updated>2005-11-01T01:48:24.630-02:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 6-7</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://home.swipnet.se/~w-41909/aeneas.jpg"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://home.swipnet.se/~w-41909/aeneas.jpg" border="0" /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt; &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;a name="6"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;[6]&lt;em&gt; Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Troiani, qui Aenea duce profugi sedibus incertis vagabantur, cumque iis Aborigines, genus hominum agreste, sine legibus, sine imperio, liberum atque solutum. Hi postquam in una moenia convenere, dispari genere, dissimili lingua, alii alio more viventes, incredibile memoratu est, quam facile coaluerint: ita brevi multitudo dispersa atque vaga concordia civitas facta erat. Sed postquam res eorum civibus, moribus, agris aucta satis prospera satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est. Igitur reges populique finitumi bello temptare, pauci ex amicis auxilio esse; nam ceteri metu perculsi a periculis aberant. At Romani domi militiaeque intenti festinare, parare, alius alium hortari, hostibus obviam ire, libertatem, patriam parentisque armis tegere. Post, ubi pericula virtute propulerant, sociis atque amicis auxilia portabant magisque dandis quam accipiundis beneficiis amicitias parabant. Imperium legitumum, nomen imperi regium habebant. Delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientia validum erat, rei publicae consultabant; hi vel aetate vel curae similitudine patres appellabantur. Post, ubi regium imperium, quod initio conservandae libertatis atque augendae rei publicae fuerat, in superbiam dominationemque se convortit, inmutato more annua imperia binosque imperatores sibi fecere: eo modo minume posse putabant per licentiam insolescere animum humanum. &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;6 A cidade de Roma, segundo a tradição, fundaram-na e habitaram de início os Troianos, que, fugitivos, sob o comando de Enéias, erravam sem morada certa, e, com eles, os Aborígines, raça agreste, sem leis, sem governo, livre e desregrada. Depois que se reuniram dentro de uma única muralha, é incrível mencionar a facilidade com que, apesar da diversidade das raças, da diferença entre as línguas, vivendo cada qual segundo seu costume, acabaram por se fundir: &lt;assim,&gt;&lt;br /&gt;Mas depois que o Estado cresceu devido a seus cidadãos, seus costumes, suas terras, e parecia já bastante próspero, bastante poderoso, tal como se dá na maior parte das coisas mortais, da opulência nasceu a inveja. Então os reis e os povos vizinhos os põem à prova com a guerra, poucos dos aliados lhes vêm em auxílio, pois os demais, abatidos pelo medo, mantinham-se apartados dos perigos. Porém os Romanos, atentos na paz como na guerra, apressam-se, preparam-se, encorajam-se uns aos outros, avançam contra o inimigo, defendem a liberdade, a pátria e os pais com as armas. Depois, tendo já afastado os perigos com o seu valor, levavam auxílio aos aliados e amigos, e forjavam alianças antes concedendo que recebendo benefícios. Apresentavam um governo legítimo, como nome do governo, a monarquia. Os escolhidos, que tinham o corpo debilitado já pelos anos, a mente saudável pela sabedoria, velavam pela república; estes, fosse pela idade, fosse pela semelhança do encargo, eram denominados “pais”. Depois, quando o governo monárquico, que de início servira para conservar a liberdade e ampliar o Estado, tornou-se em soberba e tirania, alteraram o costume, estabelecendo governos anuais e dois governantes: desse modo, julgavam mínimas as possibilidades de que o espírito humano se assoberbasse pelo poder.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/p&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;a name="7"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;[7]&lt;em&gt; Sed ea tempestate coepere se quisque magis extollere magisque ingenium in promptu habere. Nam regibus boni quam mali suspectiores sunt semperque iis aliena virtus formidulosa est. Sed civitas incredibile memoratu est adepta libertate quantum brevi creverit: tanta cupido gloriae incesserat. Iam primum iuventus, simul ac belli patiens erat, in castris per laborem usu militiam discebat magisque in decoris armis et militaribus equis quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant. Igitur talibus viris non labor insolitus, non locus ullus asper aut arduus erat, non armatus hostis formidulosus: virtus omnia domuerat. Sed gloriae maxumum certamen inter ipsos erat: se quisque hostem ferire, murum ascendere, conspici, dum tale facinus faceret, properabat. Eas divitias, eam bonam famam magnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus in locis maxumas hostium copias populus Romanus parva manu fuderit, quas urbis natura munitas pugnando ceperit, ni ea res longius nos ab incepto traheret. &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="font-family:georgia;font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;em&gt;&lt;/p&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;Ora, naquele tempo, eles passaram, cada qual, a se distinguir e a pôr à mostra o seu engenho cada vez mais. De fato, para os reis, os bons são mais suspeitos do que os maus, e o valor alheio lhes é sempre temível. Ora, é incrível mencionar com que rapidez a cidade cresceu depois de conseguir a liberdade, tamanho desejo de glória a tomara. Agora, por primeiro, a juventude, mal se tornava apta a suportar a guerra, aprendia a arte militar na prática, com as operações nos acampamentos, e encontravam maior prazer em belas armas e cavalos de guerra do que em prostitutas e banquetes. Para tais homens, portanto, nenhuma fadiga era estranha, nenhum lugar era difícil ou árduo, nenhum inimigo armado, temível; o valor superara todos os obstáculos. Ora, havia, entre eles, uma enorme disputa pela glória: cada qual esforçava-se por golpear o inimigo, escalar muralhas, ser visto ao realizar tal feito; julgavam essas as riquezas, essa a boa reputação e a grandiosa nobreza. Eram ávidos de louvor, pródigos de dinheiro; desejavam uma enorme glória, riquezas honrosas. Poderia enumerar em que ocasiões o povo romano dispersou tropas numerosas de inimigos com um pequeno contingente, que cidades naturalmente protegidas tomou pela luta, se isso não nos afastasse de nossa empresa.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112829910461401534?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112829910461401534'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112829910461401534'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/10/salstio-conjurao-de-catilina-6-7.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 6-7'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112785782059640527</id><published>2005-09-27T18:12:00.000-03:00</published><updated>2005-09-27T18:56:43.763-03:00</updated><title type='text'>Retórica a Herênio</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/herenio.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/herenio.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Caros Alunos,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Gostaria de comentar o lançamento muito bem-vindo, por parte da Editora Hedra, em edição bilíngüe, da &lt;em&gt;Retórica a Herênio&lt;/em&gt;, manual por muitos séculos atribuído a Cícero, mas de autoria, desde o século XV, disputada entre os estudiosos. Trata-se do resultado da colaboração de Ana Paula Celestino Faria e Adriana Seabra, estudiosas que elegeram a obra como objeto de pesquisa em suas dissertações de mestrado, apresentando a tradução conjunta como apêndice. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Para esta edição, as tradutoras elaboraram uma introdução bastante sagaz, desafiando várias das idéias de estudiosos e editores do texto e apontando suas falácias, como, por exemplo, buscar no texto indícios da vida do autor e, a partir de tal pressuposto, "explicar" o texto baseados em tais indícios. Outro grande mérito foi apresentar os contornos da história da retórica, de suas origens na Sicília até a sua negação, promovida a partir do romantismo, quando passou a ser associada apenas à elocução e às figuras de linguagem e a ter as conotações negativas que perduram até os dias de hoje.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Para os interessados, o lançamento do livro acontecerá no dia 28 de setembro, às 19 horas, na Livraria da Vila.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112785782059640527?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112785782059640527'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112785782059640527'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/retrica-hernio.html' title='Retórica a Herênio'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112741440761395550</id><published>2005-09-22T15:19:00.000-03:00</published><updated>2005-09-22T15:44:59.966-03:00</updated><title type='text'>Gratias ingentis agimus</title><content type='html'>&lt;a href="http://www.blogse.com.br/blog/images/users/667/patoanotapq.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://home.olemiss.edu/~djr/media/photos/westtran-paper-sm.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://home.olemiss.edu/~djr/media/photos/westtran-paper-sm.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://home.olemiss.edu/~djr/media/photos/westtran-paper-sm.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Caros Alunos,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;No post anterior, demos início ao corpus de traduções do site, baseando-nos na seleção feita por Douglas Robinson em &lt;em&gt;Western Translation Theory&lt;/em&gt;. A idéia é buscar, no livro, aqueles comentários sobre tradução que parecem mais pertinentes aos estudiosos de letras clássicas, tornando-os acessíveis em língua portuguesa. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;O primeiro deles é o &lt;em&gt;De Optimo Genere Oratorum&lt;/em&gt;, de Cícero, na tradução de minha colega Marly de Bari Matos, que estudou e traduziu as cartas do exílio de Cícero em sua dissertação de mestrado. &lt;em&gt;Gratias tibi ingentis agimus&lt;/em&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Também aproveito para agradecer minha aluna e "assistente" Flávia Santos, que teve a paciência de explicar a um inepto da geração Atari alguns segredos da linguagem dos computadores.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://www.studiobarreto.com.br/images/Personagens/Patolino_02.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://www.studiobarreto.com.br/images/Personagens/Patolino_02.jpg" border="0" /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112741440761395550?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112741440761395550'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112741440761395550'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/gratias-ingentis-agimus.html' title='Gratias ingentis agimus'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112741269744751756</id><published>2005-09-22T14:55:00.000-03:00</published><updated>2005-09-22T15:15:33.623-03:00</updated><title type='text'>Laboratório de Tradução - Corpus de Traduções</title><content type='html'>&lt;a href="http://web.comhem.se/~u13115096/Bilder/Cicero.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 400px; CURSOR: hand" alt="" src="http://web.comhem.se/~u13115096/Bilder/Cicero.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;em&gt;Sobre o melhor tipo de orador&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;Marco Túlio Cícero&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;Tradução de Marly de Bari Matos&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-family:trebuchet ms;"&gt;&lt;span style="font-family:Georgia;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;I. 1. Diz-se haver tantos gêneros de oradores quanto de poetas, mas a situação é diferente, pois a eloqüência é única, ao passo que a poesia admite formas variadas. De fato, é característico da poesia, seja ela trágica, cômica, épica, mélica ou mesmo ditirâmbica - mais usada pelos gregos do que [pelos latinos] - ter um gênero próprio, distinto dos demais gêneros. Assim, na tragédia, o estilo cômico constitui um erro, bem como, na comédia, o trágico é uma deformidade. Quanto aos outros gêneros de poesia, cada um apresenta um tom determinado e um acento familiar aos conhecedores. 2. No que concerne aos oradores, entretanto, se alguém enumera muitos gêneros, julgando uns pomposos, graves ou opulentos; outros finos, delicados ou concisos, outros intermediários a esses, situados a meio caminho dos dois, tece algumas considerações sobre os homens, mas fala pouco sobre a oratória. Nesse assunto, busca-se o que é excelente; e sobre o homem, diz-se o que é. Dessa maneira, pode-se afirmar que Ênio é o maior poeta épico, se assim parece a alguém, que Pacúvio é o maior trágico e Cecílio, provavelmente, o maior cômico. 3. Contudo, não divido o orador por gênero, pois procuro o orador perfeito. E há somente um tipo de orador perfeito, e os que desse se afastam não diferem dele em gênero, como Terêncio de Ácio, mas não são iguais no mesmo gênero. O melhor orador é aquele cujo discurso instrui, deleita e comove os ouvintes. Instruí-los é um dever; deleitá-los, um favor; comovê-los, uma necessidade. 4. Todavia, deve-se permitir que um faça isso melhor que outro, mas a diferença não está no gênero, mas no grau. O melhor é seguramente um só, e o segundo melhor é o que se assemelha a ele. Daí concluir-se que o que menos se assemelha ao melhor é o pior.&lt;br /&gt;II. Uma vez que a eloqüência consiste de palavras e de idéias, devemos procurar, ao falarmos uma língua pura e correta - que é o latim -, um vocabulário elegante no que diz respeito tanto aos termos próprios quanto aos figurados; dentre os próprios, devemos selecionar os mais distintos; dentre os figurados, atentos à semelhança entre eles, devemos empregar com parcimônia os termos impróprios. 5. Quanto às idéias, há tantos gêneros quantos eu disse haver de estilos oratórios: para ensinar, há as contundentes; para deleitar, as quase engenhosas e, para comover, as graves. Entretanto, as palavras admitem uma certa estruturação que permite produzir dois efeitos, ritmo e leveza, ao passo que as idéias têm a sua formulação, uma ordem apropriada para a demonstração de provas. De tudo isso [assim como dos edifícios], a memória é como que o alicerce, e a atuação, a fachada. 6. Assim, será o orador mais perfeito aquele que dispuser dessas características no mais alto grau; mediano, num grau médio; e o que delas dispuser no grau mais baixo, este será o pior. Entretanto, todos serão designados oradores assim como todos, até mesmo os ruins, são chamados pintores, não diferindo entre si pelos gêneros, mas por suas habilidades. Dessa maneira, não é orador quem não deseja ser igual a Demóstenes. Mas Menandro não quis ser igual a Homero, porque o seu gênero era outro. O mesmo não acontece com os oradores e, se houver um que, buscando a densidade, deixe de lado o refinamento, ou outro que deseje ser mais penetrante do que excessivamente rebuscado, ainda que se insira num gênero aceitável, certamente não o é no melhor, se o melhor é aquele que reúne todas as virtudes.&lt;br /&gt;III. 7. Decerto, falei mais brevemente do que o assunto o exigia, mas para o que nos propomos no momento não há por que se estender mais; e como há somente um único gênero de oratória, queremos saber qual é. Ora, é semelhante àquele que floresceu em Atenas. Depois disso a característica essencial dos oradores áticos é ignorada, embora a sua glória seja conhecida. Na verdade, muitos viram um só lado - que dentre os áticos não há erros –, mas poucos enxergam o outro - que há muitas coisas dignas de elogios. Com efeito, há imperfeições na idéia, se ela contiver algo de absurdo, estranho, sem acuidade ou engenho; nas palavras, se trazem algo vulgar, abjeto, inconveniente, grosseiro, tirado de longe. 8. Esses erros foram evitados por quase todos os que são considerados áticos ou que falam à maneira ática. E até onde tenham obtido êxito, que sejam ao menos considerados sãos e concisos, mas como os atletas, a quem se permite exercitarem-se no ginásio, desde que não disputem a coroa nos jogos olímpicos. Esses, embora estejam livres de todas as doenças, não se contentam apenas com uma boa saúde, almejam força, músculos, sangue e também uma cor atraente. Imitêmo-los, se formos capazes; se não, imitemos antes aqueles cuja saúde é perfeita - o que é característico dos áticos - do que aqueles cuja opulência está carregada de erros; e desse tipo a Ásia produziu em abundância. 9. E quando o fizermos – se algum dia conseguirmos, pois é uma grande coisa – imitemos, se for possível, Lísias e, sobretudo, o seu refinamento; ele, em muitas passagens, é bastante elevado, mas, porque escreveu sobre causas menores, a maioria delas de âmbito privado, em favor de outro e sobre assuntos de pouco interesse, é considerado árido, embora tenha lapidado intencionalmente o seu próprio estilo em função dos gêneros das causas menores.&lt;br /&gt;IV. Então, aquele que assim proceder – quando deseja empregar um estilo pomposo, não é capaz de fazê-lo – será considerado seguramente orador, mas dos menores. Um grande orador, em contrapartida, deve ser capaz de falar daquela maneira ao tratar de causas de tal gênero.&lt;br /&gt;10. Assim, Demóstenes certamente pode falar num estilo rasteiro, mas Lísias talvez não possa fazê-lo num estilo elevado. Contudo, se julgam que eu deveria ter discursado em favor de Milão, quando o exército se posicionava no fórum e em todos os templos ao seu redor, como se defendesse uma causa particular diante de um único juiz, estão medindo a força da eloqüência pela sua própria habilidade e não pela natureza do assunto.&lt;br /&gt;11. Assim sendo e porque já se espalhou a conversa de alguns oradores, uma parte dizendo que eles falam à maneira ática; outra, que nenhum de nós o faz, deixaremos de lado os primeiros; os fatos por si lhes são resposta suficiente, uma vez que não são chamados para advogar nos tribunais ou, quando isso ocorre, são motivo de escárnio; aliás, o fato de provocarem o riso, isso mesmo já seria próprio dos áticos. No entanto, aqueles que não querem que discursemos à moda ática, mas que confessam eles mesmos não serem oradores, se têm ouvidos apurados e senso crítico, são como os convidados a apreciar uma pintura, que, mesmo sem habilidade para pintar, têm certa capacidade de julgamento. 12. Mas, se, ao contrário, usam a sua inteligência para desdenhar do que ouvem e não sentem prazer em nada elevado e magnífico, que declarem o seu gosto por um estilo preciso e polido e manifestem o seu desprezo pelo que é grandioso e ornado; mas, que parem de dizer que falam à maneira ática somente os que o fazem com simplicidade, isto é, com concisão e pureza. Afinal, um estilo grandioso, ornado, pomposo, com a mesma pureza, é próprio dos áticos.&lt;br /&gt;Há alguma dúvida se desejamos que o nosso discurso seja apenas suportável ou também digno de admiração? Afinal, já não buscamos o que é discursar à moda ática, mas o que é discursar bem. 13. Daí inferir-se por que, dos oradores gregos, foram os mais notáveis aqueles que viveram em Atenas, e por que, dentre eles, Demóstenes foi o primeiro sem grandes dificuldades. Aquele que o imita, falará não só à moda ática, mas também com perfeição, de forma que, tendo como modelo os áticos, falar bem signifique falar à maneira ática.&lt;br /&gt;V. Mas como houvesse grande engano quanto à natureza desse gênero oratório, julguei que deveria executar uma tarefa que fosse útil aos estudiosos, embora a mim, particularmente, não fosse necessária.&lt;br /&gt;14. Assim, traduzi os discursos mais famosos - contrários um ao outro - dos dois mais eloqüentes (oradores) Áticos, Ésquines e Demóstenes. Todavia, não os traduzi como um intérprete, mas como um orador; mantive as mesmas idéias, as mesmas formulações e as mesmas figuras, mas adaptei as palavras ao nosso uso. Não vi necessidade de traduzi-las literalmente, mas conservei o seu estilo e o seu vigor, pois não julguei ser conveniente ao leitor enumerá-las uma a uma, mas dar-lhes o mesmo valor.&lt;br /&gt;15. Este meu trabalho procura fazer com que nossos concidadãos saibam o que exigir daqueles que se pretendem áticos e a que fórmula de discurso os convidam.&lt;br /&gt;Mas hão de ressaltar Tucídides; alguns, com efeito, admiram a sua eloqüência. E isto é justo, mas nada tem a ver com o orador que procuramos. Pois uma coisa é relatar os fatos numa narrativa, outra é fazer uma acusação ou refutá-la, apresentando argumentos; uma outra coisa é prender a atenção do ouvinte, enquanto narra; outra, é instigá-lo. “Mas ele fala muito bem”. Acaso melhor do que Platão? 16. Todavia, é necessário ao orador, que estamos procurando, apresentar as disputas forenses num estilo oratório próprio para ensinar, deleitar e comover.&lt;br /&gt;VI. Porque, se houver alguém que confesse advogar causas no fórum no estilo de Tucídides, demonstrará não ter a mais vaga idéia do que ocorre na vida política e judiciária, mas se tiver elogiado Tucídides, junte o meu parecer ao seu.&lt;br /&gt;17. E mesmo Isócrates a quem Platão, divino autor, quase seu contemporâneo, fez Sócrates elogiar admiravelmente em Fedro e a quem todos os estudiosos proclamaram ser o maior orador, mesmo ele não o incluo nessa lista. É que o seu discurso não se aplica em um campo de batalhas nem se trava com uma espada de ferro, mas com floretes.&lt;br /&gt;E comparando as coisas mais insignificantes com as superiores, eu invoco os dois mais nobres gladiadores. Ésquines, tanto quanto Esernino, não é, como afirma Lucílio, “um homem desprezível”, mas vivo e sagaz: nisso ele combina com Pacidiano - de longe o melhor, desde a origem da humanidade. De fato, eu penso que não se pode cogitar nada tão divino quanto aquele orador.&lt;br /&gt;18. Dois gêneros de objeções colocam-se a este trabalho. Uma é esta: “O original grego é melhor.” Quanto a isso, alguém poderia perguntar se eles próprios podem fazer algo melhor em latim. Outra: “Por que devo ler estas traduções antes dos originais gregos? Mas, ao mesmo tempo, eles aceitam a Ândria e os Sinefebos, assim como [preferem Terêncio e Cecílio a Menandro, e não] a Andrômaca, ou a Antíopa, ou os Epígonos em latim; [e ainda lêem Ênio, Pacúvio e Ácio antes que Eurípides e Sófocles]. E por que, então, demonstram aversão aos discursos traduzidos do grego, se não a têm quando se trata de poesia?&lt;br /&gt;VII. 19. Mas voltemos já à nossa tarefa, expondo uma causa que foi apresentada em juízo. Havia, em Atenas, uma lei segundo a qual “ninguém do povo poderia apresentar um projeto de lei para coroar alguém, ainda no exercício de sua magistratura, enquanto este não tivesse prestado contas de suas funções”; e outra, estabelecendo que “aqueles a quem o povo desse recompensas, que as recebessem em uma assembléia; e os que fossem recompensados pelo Senado, no Senado”. Demóstenes era encarregado de restaurar os muros e o fez com dinheiro de seu próprio bolso. Por causa disso, ainda que Demóstenes não tivesse prestado contas de seu cargo, Ctesifonte propôs numa lei, fixando que uma coroa de ouro lhe fosse dada e que a entrega ocorresse no teatro onde o povo seria convocado, embora o lugar não fosse apropriado para uma assembléia legal; além disso, deveria ser proclamado que «ele foi recompensado pela virtude e benevolência que demonstrara pelo povo ateniense».&lt;br /&gt;20. Ésquines chamou Ctesifonte em juízo sob a acusação de propor um texto contrário às leis antigas, quando concedeu uma coroa a Demóstenes, sem que este tivesse prestado contas de suas funções, e quando permitiu que isso se fizesse no teatro; acusou-o ainda de falar mentiras sobre a sua virtude e sobre a sua disposição, já que Demóstenes não era nem um homem bom nem benemérito na cidade.&lt;br /&gt;Essa causa difere do nosso procedimento habitual, mas é importante. É que ela envolve, de ambas as partes, uma interpretação bastante sutil das leis e uma controvérsia extremamente grave quanto aos serviços prestados ao Estado.&lt;br /&gt;21. É que Ésquines havia sido acusado de crime capital por Demóstenes, por ter forjado uma embaixada e, para vingar-se de seu inimigo, submeteu os feitos e a reputação de Demóstenes a julgamento em nome de Ctesifonte. Por isso, deu menos atenção ao fato daquele não ter prestado contas de suas funções do que ao de ter sido louvado como um ótimo cidadão, quando era ímprobo. 22. Ésquines apresentou a acusação contra Ctesifonte quatro anos antes da morte de Felipe da Macedônia, mas o julgamento só ocorreu alguns anos depois, quando Alexandre já era senhor da Ásia. Dizem que gente de toda a parte da Grécia assistiu ao julgamento. O que, pois, valia a pena ver senão o embate cuidadoso de grandes oradores às voltas com uma causa muito grave e inflamados pela inimizade? 23. Eu mesmo, se conseguir apresentar os seus discursos, como espero, valendo-me de todas as suas virtudes, ou seja, das suas idéias, das figuras de pensamento e da ordem dos tópicos, perseguindo as palavras de modo que estas não se afastem de nossos costumes (embora nem todas sejam tradução literal do grego, nós nos esforçamos para que sejam do mesmo gênero), haverá uma regra à qual se adequarão os discursos daqueles que pretendem discursar à maneira ática. Sobre mim já é o bastante. Finalmente, ouçamos o próprio Ésquines falar latim.&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112741269744751756?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112741269744751756'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112741269744751756'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/laboratrio-de-traduo-corpus-de-tradues.html' title='Laboratório de Tradução - Corpus de Traduções'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112714041188791683</id><published>2005-09-19T11:19:00.000-03:00</published><updated>2005-09-22T14:51:44.793-03:00</updated><title type='text'>Língua Latina II  - Verbos Depoentes</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/gramma.gif"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/gramma.gif" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;strong&gt;Grammaticam explicamus&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;Os verbos depoentes são tradicionalmente explicados pelas gramáticas como verbos de forma passiva e sentido ativo. Embora resolva a questão na prática, essa definição está muito longe de explicitar a natureza dessa voz verbal. A &lt;em&gt;Sintaxe Latina &lt;/em&gt;De Ernout e Thomas aborda a questão de maneira mais aprofundada:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;(§ 222) "A ´voz´ situa o sujeito em relação ao processo [...]. O indo-europeu conhecia apenas a ativa (processo que se realiza a partir do sujeito) e a média (processo interior ao sujeito, ou relacionado a sua atividade interna). O latim formou uma passiva com a média e uma impessoal em -&lt;em&gt;r&lt;/em&gt;. A média subsiste no depoente (&lt;em&gt;sequor&lt;/em&gt;) e nos médio-passivos (&lt;em&gt;uertor&lt;/em&gt;) [...]."&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;(§ 223) &lt;strong&gt;Médio-passivos&lt;/strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;: &lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:100%;"&gt;São verbos que apresentam uma forma ativa e cuja passiva pode adquirir um sentido médio, na maior parte das vezes um sentido &lt;strong&gt;reflexivo.&lt;/strong&gt;" &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Exemplos: &lt;em&gt;lauo&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;lauare&lt;/em&gt;: lavar; &lt;em&gt;lauor, lauari&lt;/em&gt;: lavar-se; &lt;em&gt;orno&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ornare&lt;/em&gt;: ornar; &lt;em&gt;ornor&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ornari&lt;/em&gt;: ornar-se.&lt;br /&gt;(§ 225) "&lt;strong&gt;O depoente&lt;/strong&gt;: Os verbos depoentes formam um grupo mais importante que os médio-passivos. Também eles são antigas formas médias. Mas, em geral, não apresentam mais uma forma ativa correspondente e à qual se oponham [...]. Nos depoentes mais usuais, a análise encontra o valor característico do processo "interior" ao sujeito ou a ele direcionado: &lt;em&gt;imitari &lt;/em&gt;("imitar"), &lt;em&gt;irasci &lt;/em&gt;("irritar-se"), &lt;em&gt;laetari &lt;/em&gt;("alegrar-se"), &lt;em&gt;reminisci&lt;/em&gt; ("relembrar"), &lt;em&gt;obliuisci&lt;/em&gt; ("esquecer"), &lt;em&gt;loqui &lt;/em&gt;("falar"), &lt;em&gt;fari &lt;/em&gt;("falar"), &lt;em&gt;philosophari&lt;/em&gt; ("filosofar"), &lt;em&gt;populari&lt;/em&gt; ("povoar") [...]."&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;strong&gt;Gramáticas&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Já que estamos falando de gramática, gostaria de mencionar um site excelente que apresenta diversas gramáticas latinas em língua inglesa, o &lt;a href="http://www.textkit.com"&gt;TEXTKIT&lt;/a&gt;. Você pode consultá-las online, fazer o download para o seu computador ou mesmo imprimi-las. Além disso, você encontrará vários outros textos de apoio para leitura de autores antigos, como Cícero, César e Tito Lívio.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A obra de Ernout e Thomas de que nos servimos acima é:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;ERNOUT, A. e THOMAS, F. &lt;em&gt;Syntaxe Latine&lt;/em&gt;. Paris, Éditions Klincksieck, 1972.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112714041188791683?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112714041188791683'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112714041188791683'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/lngua-latina-ii-verbos-depoentes.html' title='Língua Latina II  - Verbos Depoentes'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112692238889405425</id><published>2005-09-16T20:59:00.000-03:00</published><updated>2005-09-16T23:13:44.556-03:00</updated><title type='text'>De Cessatione Laborum</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari3.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari22.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari23.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/irabosch.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/irabosch.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:georgia;"&gt;Caros Alunos,&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Encerramos hoje mais uma greve, e, acalmados os ânimos, julgo pertinente colocar alguns questionamentos acerca de nossas últimas atitudes. Estive conversando, nestas três semanas, com colegas e alunos que adotaram diferentes posições em relação à paralisação e, apesar da diversidade de opiniões, noto um sentimento generalizado de cansaço e desilusão, que parece amplificado pelos últimos acontecimentos da política brasileira. &lt;em&gt;Ludos igitur ponimus et seuerius loquimur. Vos operam date.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;A Greve&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Desde o começo do movimento fui contra esta greve, e gostaria de comentar minha posição pessoal.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Creio que o principal problema que enfrentamos em nossa faculdade é uma certa rigidez, um certo engessamento de posicionamentos e idéias. &lt;em&gt;Estar&lt;/em&gt; contra uma greve não significa &lt;em&gt;ser&lt;/em&gt; contra greves. Acho que temos de deixar um pouco de lado o estereótipo do engajado grevista que se opõe ao alienado conservador. Como disse um colega, ao observar a apologia da força da parte de alguns, estamos numa faculdade que estuda antes de tudo a palavra, e é por meio dela que temos de colocar nossas idéias em debate. Ora, se não o conseguirmos nem num ambiente acadêmico, onde se pressupõe a abertura a opiniões divergentes, fico me perguntando em que outro segmento de nossa sociedade poderemos fazê-lo.&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/anghiari.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Fui contra esta greve porque penso, em primeiro lugar, que ela não deve ser nosso único instrumento de luta. Na assembléia de hoje, notei que esse sentimento é compartilhado por muitos de meus c0legas, que propõem outras formas de protesto e de reivindicação, como dar aulas em lugares públicos, por exemplo, ou elaborar textos coletivos para publicação na impressa. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Além disso, as greves e paralisações estão se tornando tão freqüentes que, por um lado, perdem o impacto por se tornarem quase rotina, com a conseqüente pequena repercussão na impressa; por outro, causam enormes prejuízos a alunos e professores.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Somem-se a isso a tradicional não adesão de determinadas faculdades, pelos motivos que já conhecemos e que não cabe repetir aqui, e o fato de que nossas greves são essencialmente diferentes de greves em empresas, por exemplo, que provocam prejuízos visíveis e imediatos àqueles com quem se quer discutir.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Enfim, a greve do ano passado foi absolutamente desmoralizante, em minha opinião. Ficamos atolados em negociações infrutíferas por dois meses e encerramos a greve com quase nenhum ganho, deixando a impressão de que, para nos vencer, basta ter um pouco de paciência e esperar. Sem contar que, desta vez, somos reféns dos trâmites burocráticos da Assembléia Legislativa. Corríamos o risco, continuando a greve, de ficar paralisados indefinidamente, sem que isso resultasse em qualquer benefício prático. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Na minha humilde opinião, esta greve foi uma grande insensatez.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Repensando algumas atitudes&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Particularmente tristes foram as manifestações de alguns, que pretenderam impor à força sua posição, tentando, literalmente, ganhar as discussões no grito. Alguns chegaram mesmo a d&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari2.jpg"&gt;&lt;/a&gt;e&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/anghiari21.jpg"&gt;&lt;/a&gt;fender explicitamente o uso da força ("Greve é assim mesmo, se não vai por bem, vai por mal, tem de ser na base da força"); outros apelaram para chavões políticos e xingamentos. Eu me pergunto: qual a diferença desse tipo de atitude para o de nossa não tão distante ditadura, senão de grau? Arbitrariedade e autoritarismo são idênticos à direita e à esquerda do espectro. Obrigar alguém a fazer greve contra sua vontade é tão autoritário quanto não a permitir.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Se não repensarmos atitudes como essas, ficaremos com pouco moral para reclamar do brutal uso da força por parte da polícia, como vimos na última quarta-feira, e do autoritarismo de nossos políticos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112692238889405425?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112692238889405425'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112692238889405425'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/de-cessatione-laborum.html' title='De Cessatione Laborum'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112666187658882937</id><published>2005-09-13T22:15:00.000-03:00</published><updated>2005-09-13T22:37:56.596-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 5</title><content type='html'>&lt;a href="http://sapiens.ya.com/jomicoe/catilina2.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://sapiens.ya.com/jomicoe/catilina2.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;[5]&lt;em&gt; L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Huic ab adulescentia bella intestina, caedes, rapinae, discordia civilis grata fuere ibique iuventutem suam exercuit. Corpus patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam cuiquam credibile est. Animus audax, subdolus, varius, cuius rei lubet simulator ac dissimulator, alieni adpetens, sui profusus, ardens in cupiditatibus; satis eloquentiae, sapientiae parum. Vastus animus inmoderata, incredibilia, nimis alta semper cupiebat. Hunc post dominationem L. Sullae lubido maxuma invaserat rei publicae capiundae; neque id quibus modis adsequeretur, dum sibi regnum pararet, quicquam pensi habebat. Agitabatur magis magisque in dies animus ferox inopia rei familiaris et conscientia scelerum, quae utraque iis artibus auxerat, quas supra memoravi. Incitabant praeterea corrupti civitatis mores, quos pessuma ac divorsa inter se mala, luxuria atque avaritia, vexabant. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere ac paucis instituta maiorum domi militiaeque, quo modo rem publicam habuerint quantamque reliquerint, ut paulatim inmutata ex pulcherruma atque optuma pessuma ac flagitiosissuma facta sit, disserere.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;5 Lúcio Catilina, nascido de nobre estirpe, tinha grande vigor intelectual e físico, mas uma natureza má e depravada. Desde a adolescência, eram-lhe caras as guerras internas, as matanças, as pilhagens, a discórdia civil, e nisso ocupou sua juventude. Seu corpo tolerava, mais do que se pode crer, a fome, o frio, o sono. Seu espírito era ousado, astuto, versátil, simulando e dissimulando o que quer que fosse; ansiava o alheio, dissipava o que era seu, ardia nas paixões; sua eloqüência era bastante, sua sabedoria, parca. Seu espírito insaciável sempre desejava o desmedido, o inacreditável, o inatingível. Depois da tirania de L. Sila, assaltara-lhe um enorme desejo de tomar a República, não medindo os meios para consegui-lo, contanto que obtivesse o poder. Agitava-se mais e mais, com os dias, o seu espírito audacioso devido ao esgotamento do patrimônio familiar e ao remorso dos crimes, alimentados, um e outro, pelas qualidades a que fiz menção anteriormente. Incitavam-no, de resto, os costumes corrompidos da cidade, que eram movidos por males terríveis e diversos, o luxo e a avidez. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Já que a ocasião nos trouxe à mente os costumes da cidade, o próprio tema parece exigir que remontemos ao passado e, breves, discutamos as instituições de nossos antepassados na paz e na guerra, de que modo governaram a República e com que extensão a legaram, como, mudando aos poucos, de bela e grandiosa que era, tornou-se extremamente má e dissoluta. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112666187658882937?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112666187658882937'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112666187658882937'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/salstio-conjurao-de-catilina-5.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 5'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112665912552301742</id><published>2005-09-13T21:28:00.000-03:00</published><updated>2005-09-14T14:16:06.880-03:00</updated><title type='text'>Língua Latina II - Quinta Declinação</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/spes.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Sally-Latim.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/Sally-Latim.jpg" border="0" /&gt; &lt;/a&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;HADRIANVS DISCIPVLIS SVIS SALVTEM.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Em homenagem a nossa amiga Isaura, retomemos nosso curso &lt;em&gt;quo uno modo possumus&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;De nosso estudo das declinações, restava que víssemos as palavras de tema em &lt;em&gt;E&lt;/em&gt;, pertencentes à quinta declinação. &lt;em&gt;Ecce&lt;/em&gt;:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Singular&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Re-s&lt;br /&gt;Re-m&lt;br /&gt;Re-i&lt;br /&gt;Re-i&lt;br /&gt;Re&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;Plural&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Re-s&lt;br /&gt;Re-s&lt;br /&gt;Re-rum&lt;br /&gt;Re-bus&lt;br /&gt;Re-bus&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;O enunciado, ou seja, a forma que você encontrará no dicionário, é &lt;em&gt;res&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;rei&lt;/em&gt; (f), "coisa". Do mesmo modo se declinam &lt;em&gt;spes&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;spei&lt;/em&gt; (f), "esperança"; &lt;em&gt;materies&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;materiei &lt;/em&gt;(f), "matéria"; &lt;em&gt;dies&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;diei&lt;/em&gt; (m/f), "dia"; &lt;em&gt;fides&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;fidei&lt;/em&gt; (f), "fé".&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;/span&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;Como vimos em aula, deixando de lado as formas do neutro, todas as declinações apresentam -m para o acusativo singular e -s para o plural. Além disso, todas elas apresentam formas idênticas no dativo e no ablativo plural.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;Para praticar, procure, na Seção 2 B de nosso método, todas as ocorrências de palavras da quinta declinação, traduzindo as orações em seguida; depois, decline, com a ajuda de Giotto, as seguintes palavras:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/fides1.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/spes1.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/spes1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; &lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/fides1.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/400/fides.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112665912552301742?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112665912552301742'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112665912552301742'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/09/lngua-latina-ii-quinta-declinao.html' title='Língua Latina II - Quinta Declinação'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112518420592288348</id><published>2005-08-27T20:03:00.000-03:00</published><updated>2005-08-27T20:56:28.386-03:00</updated><title type='text'>Comentário à Tradução I - Considerações Iniciais</title><content type='html'>&lt;a href="http://www.affichescinema.com/insc_l/lost_translation.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://www.affichescinema.com/insc_l/lost_translation.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/dicionarios1.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;&lt;br /&gt;Concluída a tradução do prefácio da &lt;em&gt;Conjuração de Catilina&lt;/em&gt;, a primeira unidade de nosso curso, convém que não deixemos passar em silêncio e na obscuridade os critérios que nortearam, de um lado, a leitura do texto latino, de outro, a escrita de nossa versão final em português.&lt;br /&gt;É preciso, antes disso, dizer que não há critérios de tradução certos ou errados &lt;em&gt;a priori&lt;/em&gt;. Douglas E. Robinson reuniu, num livro extraordinário, &lt;em&gt;Western translation theory &lt;/em&gt;(“A teoria da tradução no ocidente”), comentários de autores e tradutores ocidentais, desde Heródoto até Nietzsche, acerca da tradução, dos princípios, critérios e teorias que lhe dão forma, e – o mais interessante –, dos resultados obtidos a partir deles. No decorrer da leitura do &lt;em&gt;corpus&lt;/em&gt;, duas características, opostas, saltam aos olhos:&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;1) Cada tradução é um caso à parte, provocando problemas de ordem absolutamente específica, relacionados, por exemplo (entre muitas outras coisas), ao estilo do autor traduzido, à menor ou maior semelhança estrutural das línguas de partida e de chegada, à época em que viveu o tradutor e à corrente literária em que acaso se insere;&lt;br /&gt;2) Por outro lado, não obstante tais especificidades, é possível discernir alguns critérios que se repetem ao longo dos textos e dos séculos, e que parecem surgir da própria natureza do ato de traduzir: os autores do &lt;em&gt;corpus&lt;/em&gt; falam de tradução literal por oposição a tradução livre; de influência da língua de partida sobre a de chegada ou o inverso disso; de tradução modernizante por oposição a tradução arcaizante, entre outros.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Se tal leitura do &lt;em&gt;corpus&lt;/em&gt; é correta, parece inevitável que cada tradutor medite sobre tais critérios recorrentes a partir de seu caso específico. Por sinal, ainda que não tenha exata consciência disso, ele forçosamente fará suas opções a partir do que considera ser uma tradução correta, e os critérios estarão implícitos em s&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Sallustius1.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/200/Sallustius.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;ua tradução.&lt;br /&gt;Sendo assim, chegamos a Salústio e à &lt;em&gt;Conjuração de Catilina&lt;/em&gt;. De que maneira deveremos traduzir o texto? Como as várias versões existentes mostram, não existe &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; solução correta. Há, na verdade, soluções mais ou menos adequadas ao fim proposto. Nossa idéia, ao longo deste curso, é simular uma tradução final, para publicação. Temos também um público específico em mente: um leitor desconhecedor da língua latina, que não terá o apoio do original para refletir sobre o que o autor quis dizer. É que, embora não seja a única, esta é, com certeza, a principal função de uma tradução: tornar o texto acessível a um público desconhecedor da língua em que foi escrito (também seria possível, por exemplo, a chamada “tradução de apoio”, instrumental, para auxílio da leitura de um texto em sua língua original – neste caso, o público-alvo tem algum conhecimento da língua de partida). Podemos nos fazer, então, dados tais pressupostos, algumas perguntas iniciais, baseados nos critérios mencionados no item 2: pensando numa publicação para um público que desconhece o latim, convém uma tradução mais literal ou mais livre? uma tradução de sintaxe e vocabulário mais próximos do latim ou o contrário disso? Uma tradução mais modernizante ou mais arcaizante? Sem dúvida, as respostas podem variar de acordo com as diferentes concepções dos tradutores; dou aqui apenas a minha solução pessoal para o problema.&lt;br /&gt;A primeira pergunta parece a de mais simples resposta: uma tradução mais literal seria mais adequada se pensássemos numa tradução de apoio; em nossa proposta, o texto de chegada deve tentar reproduzir os &lt;em&gt;sentidos&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;efeitos&lt;/em&gt; do texto original, não sua gramática. Por sinal, isso, de certa forma, responde também à segunda pergunta: para atingir tais fins, a escolha de uma sintaxe e de um vocabulário forçosamente muito próximos do original poderia distorcer seu sentido e ofuscar ou arruinar seus efeitos. Já a terceira é mais delicada. Isso porque Salústio serviu-se de uma linguagem deliberadamente arcaizante. Sendo assim, o mais óbvio seria fazer o mesmo em português, mas a questão não é tão simples quanto parece. Devemos nos perguntar se, utilizando variantes arcaicas do português, estaremos atingindo os mesmos efeitos do original. Não creio que seja o caso; pelo menos, não a todo momento. Se é correta a interpretação de que Salústio pretendia, ao arcaizar a língua latina, evocar, pelas palavras, os &lt;em&gt;maiores&lt;/em&gt;, como Catão, e, por associação, o &lt;em&gt;mos&lt;/em&gt; &lt;em&gt;maiorum&lt;/em&gt;, isso certamente não será obtido em português se usarmos “sói” em lugar de “costuma”, ou algo do gênero. Porém, Salústio, por vezes, parece escolher vocábulos raros e poéticos, com a conseqüente elevação da elocução. Se tal é o caso, é possível tentar atingir o mesmo efeito em português, como tentamos fazer em nossa tradução.&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112518420592288348?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112518420592288348'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112518420592288348'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/comentrio-traduo-i-consideraes.html' title='Comentário à Tradução I - Considerações Iniciais'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112465161662110032</id><published>2005-08-21T15:58:00.000-03:00</published><updated>2005-08-22T11:42:52.943-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina, Prefácio</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/catilina11.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/catilina1.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/catilina1.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/catilina2.jpg"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;1 Convém, a todos os homens que anseiam superar os restantes animais, empenhar-se com o máximo afinco para que não atravessem a vida no silêncio, tal como o gado, que a natureza moldou inclinado e obediente ao ventre. Ora, toda a nossa capacidade reside na mente e no corpo: da mente, exercemos antes o mando, do corpo, a servidão; compartilhamos uma com os deuses, o outro, com as feras. Daí parecer-me mais correto buscar a glória pelos recursos da inteligência do que pelos da força e, uma vez que a própria vida que gozamos é breve, tornar o mais duradoura possível a recordação de nós mesmos. De fato, a glória das riquezas é fugaz e frágil, a virtude mantém-se brilhante e eterna. Mas por muito tempo disputou-se acirradamente entre os mortais se a arte militar teria maior progresso pela força do corpo ou pelo valor da mente. De fato, é preciso, antes que inicies, deliberar e, deliberado, logo agir. Desse modo, ambos, insuficientes por si só, carecem um do auxílio do outro.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;2 Então de início os reis – pois, sobre as terras, tal foi o primeiro nome do poder –, opostos, parte exercitava a inteligência, outros, o corpo; até ali a vida dos homens transcorria sem cobiça, a cada um bastava o que era seu. Porém, depois que Ciro, na Ásia, os Lacedemônios e Atenienses, na Grécia, passaram a subjugar urbes e gentes, a ter, como pretexto de guerra, a ânsia de domínio, a depositar a maior glória na maior potência, então se notou, pela experiência e pela prática, que, na guerra, sobretudo a inteligência tem poder. É que se o vigor da mente de reis e comandantes tivesse tanta força na paz como na guerra, seriam mais uniformes e constantes as coisas humanas, nem verias cada uma arrastada para um lado, nem tudo a se mudar e misturar. Pois fácil se mantém um domínio pelas artes com que se o fundou. Porém, quando acometem, em lugar do labor, a indolência, em lugar da temperança e da eqüidade, o desejo e a soberba, muda-se a fortuna, e, com ela, os costumes. Assim, o poder sempre passa do menos bom a alguém melhor.O que aos homens vem do arar, navegar, edificar, tudo obedece à virtude. Mas muitos mortais, entregues ao ventre e ao sono, rudes e grosseiros, atravessam a vida tal como viajantes. Para eles, em clara oposição à natureza, o corpo é prazer, a alma, fardo. Deles eu julgo vida e morte próximas, pois que de ambas se cala. Parece-me viver e desfrutar da alma quem, atento a alguma atividade, busca a glória de feito ilustre ou de bom dote.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;3 Ora, na imensa vastidão dos acontecimentos, a cada um a natureza mostra o seu caminho. É belo agir bem pela república, mas não destoa o dizer bem. Na paz como na guerra, é lícito tornar-se ilustre; os que realizaram, os que escreveram as realizações alheias, em grande número se louvam. Quanto a mim, embora seja totalmente diversa a glória que acompanha o escritor e o realizador dos feitos, parece-me sobremaneira árduo escrever as gestas: primeiro, porque se devem igualar feitos e ditos; em seguida, porque, à maioria, os delitos que censuras parecem fruto de malevolência e inveja; quando rememoras o grande valor e a glória dos bons, cada qual recebe indiferente o que julga fácil fazer, o que lhe está acima, toma por falso, como forjado. Mas eu, ainda bem jovem, de início, tal como a maioria, lancei-me com ardor à política, e enfrentei aí muitas adversidades. Pois imperavam, em lugar do pudor, da integridade, da virtude, a audácia, a largueza, a avidez. Embora meu ânimo, desafeito às más condutas, as desprezasse, em meio a tamanhos vícios a idade vacilante mantinha-se corrompida pela ambição; e a mim, divergindo embora dos maus costumes dos demais, atormentava, pela fama e pela inveja, o mesmo desejo de honra que aos restantes. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;4 Então, quando meu ânimo teve descanso das muitas misérias e perigos e resolvi manter o restante de minha vida longe da política, não foi minha idéia exaurir meu bom ócio na apatia e na indolência, nem mesmo passar a vida voltado para o cultivo do campo ou para a caça, ofícios de escravos; mas, tornando àquele mesmo p&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/catilina.jpg"&gt;&lt;img style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/catilina.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;rojeto e estudo de que me apartara a má ambição, decidi escrever as gestas do povo romano por partes, conforme parecesse, cada qual, digna de recordação; tanto mais que meu ânimo estava livre das expectativas, dos receios, das facções da política. Assim, breve, levarei a termo a conjuração de Catilina da maneira mais verdadeira possível, pois considero tal feito sobremaneira memorável pela novidade do crime e do perigo. É preciso que fale umas poucas palavras acerca dos costumes deste homem antes que dê início à narração.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112465161662110032?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112465161662110032'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112465161662110032'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/salstio-conjurao-de-catilina-prefcio_21.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina, Prefácio'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112465058033779990</id><published>2005-08-21T15:44:00.000-03:00</published><updated>2005-08-21T15:57:24.956-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 4</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/4.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/4.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;[4] &lt;em&gt;Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis requievit et mihi reliquam aetatem a re publica procul habendam decrevi, non fuit consilium socordia atque desidia bonum otium conterere neque vero agrum colundo aut venando, servilibus officiis, intentum aetatem agere; sed, a quo incepto studioque me ambitio mala detinuerat, eodem regressus statui res gestas populi Romani carptim, ut quaeque memoria digna videbantur, perscribere, eo magis, quod mihi a spe, metu, partibus rei publica animus liber erat. Igitur de Catilinae coniuratione, quam verissume potero, paucis absolvam; nam id facinus in primis ego memorabile existumo sceleris atque periculi novitate. De cuius hominis moribus pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;4 Então, quando meu ânimo teve descanso das muitas misérias e perigos e resolvi manter o restante de minha vida longe da política, não foi minha idéia exaurir meu bom ócio na apatia e na indolência, nem mesmo passar a vida voltado para o cultivo do campo ou para a caça, ofícios de escravos; mas, tornando àquele mesmo projeto e estudo de que me apartara a má ambição, decidi escrever as gestas do povo romano por partes, conforme parecesse, cada qual, digna de recordação; tanto mais que meu ânimo estava livre das expectativas, dos receios, das facções da política. Assim, breve, levarei a termo a conjuração de Catilina da maneira mais verdadeira possível, pois considero tal feito sobremaneira memorável pela novidade do crime e do perigo. É preciso que fale umas poucas palavras acerca dos costumes deste homem antes que dê início à narração.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112465058033779990?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112465058033779990'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112465058033779990'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/salstio-conjurao-de-catilina-4.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 4'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112455365837896417</id><published>2005-08-20T12:50:00.000-03:00</published><updated>2005-08-20T23:08:08.176-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina § 3</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust22.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/sallust22.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; [3] &lt;em&gt;Sed in magna copia rerum aliud alii natura iter ostendit. Pulchrum est bene facere rei publicae, etiam bene dicere haud absurdum est; vel pace vel bello clarum fieri licet; et qui fecere et qui facta aliorum scripsere, multi laudantur. Ac mihi quidem, tametsi haudquaquam par gloria sequitur scriptorem et auctorem rerum, tamen in primis arduum videtur res gestas scribere: primum, quod facta dictis exaequanda sunt; dehinc, quia plerique, quae delicta reprehenderis, malevolentia et invidia dicta putant, ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit, supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio ad rem publicam latus sum ibique mihi multa advorsa fuere. Nam pro pudore, pro abstinentia, pro virtute audacia, largitio, avaritia vigebant. Quae tametsi animus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia imbecilla aetas ambitione corrupta tenebatur; ac me, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem, nihilo minus honoris cupido eadem, qua ceteros, fama atque invidia vexabat.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;3 Ora, na imensa vastidão dos acontecimentos, a cada um a natureza mostra o seu caminho. É belo agir bem pela república, mas não destoa o dizer bem. Na paz como na guerra, é lícito tornar-se ilustre; os que realizaram, os que escreveram as realizações alheias, em grande número se louvam. Quanto a mim, embora seja totalmente diversa a glória que acompanha o escritor e o realizador dos feitos, parece-me sobremaneira árduo escrever as gestas: primeiro, porque se devem igualar feitos e ditos; em seguida, porque, à maioria, os delitos que censuras parecem fruto de malevolência e inveja; quando rememoras o grande valor e a glória dos bons, cada qual recebe indiferente o que julga fácil fazer, o que lhe está acima, toma por falso, como forjado. Mas eu, ainda bem jovem, de início, tal como a maioria, lancei-me com ardor à política, e enfrentei aí muitas adversidades. Pois imperavam, em lugar do pudor, da integridade, da virtude, a audácia, a largueza, a avidez. Embora meu ânimo, desafeito às más condutas, as desprezasse, em meio a tamanhos vícios a idade vacilante mantinha-se corrompida pela ambição; e a mim, divergindo embora dos maus costumes dos demais, atormentava, pela fama e pela inveja, o mesmo desejo de honra que aos restantes. &lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112455365837896417?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112455365837896417'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112455365837896417'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/salstio-conjurao-de-catilina-3.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina § 3'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112386447111493001</id><published>2005-08-12T13:22:00.000-03:00</published><updated>2005-08-12T13:44:28.883-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina §2</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/Sallustius.jpg"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/Sallustius.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;[2]&lt;em&gt; Igitur initio reges nam in terris nomen imperi id primum fuit divorsi pars ingenium, alii corpus exercebant: etiam tum vita hominum sine cupiditate agitabatur; sua cuique satis placebant. Postea vero, quam in Asia Cyrus, in Graecia Lacedaemonii et Athenienses coepere urbis atque nationes subigere, lubidinem dominandi causam belli habere, maxumam gloriam in maxumo imperio putare, tum demum periculo atque negotiis compertum est in bello plurumum ingenium posse. Quod si regum atque imperatorum animi virtus in pace ita ut in bello valeret, aequabilius atque constantius sese res humanae haberent neque aliud alio ferri neque mutari ac misceri omnia cerneres. Nam imperium facile iis artibus retinetur, quibus initio partum est. Verum ubi pro labore desidia, pro continentia et aequitate lubido atque superbia invasere, fortuna simul cum moribus inmutatur. Ita imperium semper ad optumum quemque a minus bono transferetur. Quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent. Sed multi mortales, dediti ventri atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere; quibus profecto contra naturam corpus voluptati, anima oneri fuit. Eorum ego vitam mortemque iuxta aestumo, quoniam de utraque siletur. Verum enim vero is demum mihi vivere atque frui anima videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit.&lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;2 Então de início os reis – pois, sobre a terra, tal foi o primeiro nome do poder –, opostos, parte exercitava a inteligência, outros, o corpo; até ali a vida dos homens transcorria sem cobiça, a cada um bastava o que era seu. Porém, depois que Ciro, na Ásia, os Lacedemônios e Atenienses, na Grécia, passaram a subjugar urbes e gentes, a ter, como pretexto de guerra, a ânsia de domínio, a depositar a maior glória na maior potência, então se notou, pela experiência e pela prática, que, na guerra, sobretudo a inteligência tem poder. É que se o vigor da mente de reis e comandantes tivesse tanta força na paz como na guerra, seriam mais uniformes e constantes as coisas humanas, nem verias cada uma arrastada para um lado, nem tudo a se mudar e misturar. Pois fácil se mantém um domínio pelas artes com que se o fundou. Porém, quando acometem, em lugar do labor, a indolência, em lugar da temperança e da eqüidade, o desejo e a soberba, muda-se a fortuna, e, com ela, os costumes. Assim, o poder sempre passa do menos bom a alguém melhor.&lt;br /&gt;O que aos homens vem do arar, navegar, edificar, tudo obedece à virtude. Mas muitos mortais, entregues ao ventre e ao sono, rudes e grosseiros, atravessam a vida tal como viajantes. Para eles, em clara oposição à natureza, o corpo é prazer, a alma, fardo. Deles eu julgo vida e morte próximas, pois que de ambas se cala. Parece-me viver e desfrutar da alma quem, atento a alguma atividade, busca a glória de feito ilustre ou de bom dote.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112386447111493001?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112386447111493001'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112386447111493001'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/salstio-conjurao-de-catilina-2.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina §2'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-112329234176926637</id><published>2005-08-05T22:30:00.000-03:00</published><updated>2005-08-05T23:02:49.683-03:00</updated><title type='text'>Salústio, A Conjuração de Catilina §1</title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina1.gif"&gt;&lt;img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/320/sallust_catilina1.gif" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;p align="center"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/blogger/3434/983/1600/sallust_catilina.gif"&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;[1] &lt;em&gt;Omnis homines, qui sese student praestare ceteris animalibus, summa ope niti decet, ne vitam silentio transeant veluti pecora, quae natura prona atque ventri oboedientia finxit. Sed nostra omnis vis in animo et corpore sita est: animi imperio, corporis servitio magis utimur; alterum nobis cum dis, alterum cum beluis commune est. Quo mihi rectius videtur ingeni quam virium opibus gloriam quaerere et, quoniam vita ipsa, qua fruimur, brevis est, memoriam nostri quam maxume longam efficere. Nam divitiarum et formae gloria fluxa atque fragilis est, virtus clara aeternaque habetur. Sed diu magnum inter mortalis certamen fuit, vine corporis an virtute animi res militaris magis procederet. Nam et, prius quam incipias, consulto et, ubi consulueris, mature facto opus est. Ita utrumque per se indigens alterum alterius auxilio eget.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;1 Convém, a todos os homens que anseiam superar os restantes animais, empenhar-se com o máximo afinco para que não atravessem a vida no silêncio, tal como o gado, que a natureza moldou inclinado e obediente ao ventre. Ora, toda a nossa capacidade reside na mente e no corpo: da mente, exercemos antes o mando, do corpo, a servidão; compartilhamos uma com os deuses, o outro, com as feras. Daí parecer-me mais correto buscar a glória pelos recursos da inteligência do que pelos da força e, uma vez que a própria vida que gozamos é breve, tornar o mais duradoura possível a recordação de nós mesmos. De fato, a glória das riquezas é fugaz e frágil, a virtude mantém-se brilhante e eterna. Mas por muito tempo disputou-se acirradamente entre os mortais se a arte militar teria maior progresso pela força do corpo ou pelo valor da mente. De fato, é preciso, antes que inicies, deliberar e, deliberado, logo agir. Desse modo, ambos, insuficientes por si só, carecem um do auxílio do outro.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-112329234176926637?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112329234176926637'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/112329234176926637'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/08/salstio-conjurao-de-catilina-1.html' title='Salústio, A Conjuração de Catilina §1'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111651633857177212</id><published>2005-05-19T12:25:00.000-03:00</published><updated>2005-05-19T14:12:36.860-03:00</updated><title type='text'>Iniciação Científica na área de Latim</title><content type='html'>&lt;p align="center"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/scriptorium-monk-at-work-1142x1071.jpg" border="0" /&gt;&lt;/p&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;HADRIANVS DISCIPVLIS SVIS SALVTEM&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Sugestão inicial&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A iniciação científica é um importante primeiro passo na carreira acadêmica. Os tipos de trabalho, é claro, variam de área para área, mas, no que concerne à língua e literatura latina (dou aqui &lt;span style="color:#000099;"&gt;apenas minha posição pessoal&lt;/span&gt; acerca do assunto), um bom começo parece ser empreender traduções de autores e obras ainda inéditos em língua portuguesa. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Traduzir um texto latino permite que o pesquisador desenvolva seus conhecimentos de língua e das diferentes técnicas e soluções de tradução: as versões feitas em sala de aula, em geral, são apenas textos de apoio para a leitura do texto original. Escrever uma versão final para publicação, no entanto, é uma habilidade completamente diferente, que requer, além dos conhecimentos teóricos adquiridos em aula, uma prática quase monástica de consulta a diferentes dicionários, comentários e traduções em outras línguas. Em suma, é bastante trabalhoso, árduo mesmo, porém, extremamente recompensador. Além disso, é muito mais fácil realizar um estudo sobre um texto que você traduziu do que sobre um que você simplesmente leu. Traduzir significa, no limite, que você vai parar para pensar virtualmente sobre cada palavra ou expressão usada pelo autor, buscando um equivalente em português - ou seja, você se coloca na mente do autor, tendo de pensar o porquê de ele ter escolhido esta ou aquela palavra, esta ou aquela expressão. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Trapaça...&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Já ia, pela força do argumento, deixando-me levar por uma meia-verdade (que, logicamente, é também uma meia-mentira). É que temos aqui duas forças que se auxiliam e completam mutuamente: um bom estudo leva a uma melhor tradução, e uma boa tradução, por sua vez, conduz a um melhor estudo. Os dois andam sempre juntos, e devem ser feitos lado a lado.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Campo de trabalho&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Material é o que não falta: como disse antes, em "Os clássicos e o aprendizado de línguas", nem mesmo Cícero, figura que tradicionalmente dá nome a uma época, está inteiramente traduzido para o português. Que dizer dos demais autores? Ovídio, os dois Sênecas (o retor e o filósofo), Tito Lívio, Quintiliano, os dois Plínios (o Velho e o Jovem), entre inúmeros outros, aguardam tradução para a nossa língua, isso para não falar de textos que apresentam versões inadequadas (talvez estes exijam, mesmo, maior urgência: pior do que não ler um texto antigo é lê-lo numa tradução inepta). A IC é um excelente momento para tomar contato com tais textos, por meio de sua leitura, estudo e tradução.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;strong&gt;Como montar um projeto?&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um bom começo é seguir o conselho de Horácio, na Arte Poética (38-40):&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;sumite materiam vestris, qui scribitis, aequam &lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;viribus et versate diu, quid ferre recusent, &lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;quid valeant umeri&lt;/em&gt;. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;(“Escolham, vocês que escrevem, matéria adequada a suas forças, e ponderem por muito tempo sobre o que os ombros agüentam, o que se recusam a carregar”). &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Ou seja, é preciso, antes de tudo, que o aluno se faça algumas perguntas fundamentais: qual o gênero de sua preferência? Qual o autor? Trata-se de poesia ou prosa? Qual o tamanho do texto escolhido (vale dizer: é viável para o prazo estipulado, de um ano)? Já existe alguma tradução em português? Caso haja, existe uma boa razão para fazer uma nova tradução (por exemplo, o texto escolhido apresenta uma tradução inepta, ou feita a partir de outra língua, ou “envelhecida”, "datada")? E a principal delas: eu realmente tenho forças para a empreitada? &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Esta última pergunta, sugerida por Horácio, pode ser formulada de várias outras formas: o pesquisador deve refletir sobre sua disponibilidade de tempo, por exemplo. É extremamente difícil, para não dizer impossível (além de ilegal, caso seja concedida uma bolsa), trabalhar e realizar a pesquisa ao mesmo tempo. Infelizmente, o trabalho não ficará bom se você for um pesquisador “de fim-de-semana”. Alguns poderão criticar essa posição, taxando-me de “elitista” ou algo do gênero, mas creio estar sendo apenas realista, baseado no que pude observar ao longo dos últimos anos. Um meio-termo, porém, talvez seja possível: conciliar meio período de trabalho e meio de pesquisa. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Outra maneira de formular a mesma pergunta seria: eu realmente conseguirei fazer jus ao autor? Alguns textos são extremamente sofisticados. Pense no caso de Vergílio, por exemplo, e nos vários anos que levou para escrever a &lt;em&gt;Eneida&lt;/em&gt; (deixando-a incompleta após sua morte). Ele imitou Homero, Apolônio de Rodes, Ênio, Catulo e até a si mesmo; compôs um poema que, grosso modo, imita e sintetiza a &lt;em&gt;Odisséia&lt;/em&gt; na primeira parte e a &lt;em&gt;Ilíada&lt;/em&gt; na segunda; e chegou mesmo a “corrigir” Homero em algumas passagens (pelo menos, essa parece ter sido sua idéia). Supondo que você escolha um canto do poema como &lt;em&gt;corpus&lt;/em&gt;, você realmente tem engenho e arte para tentar, de alguma forma, reconstruir o que Vergílio fez? Se não tiver, você tem dois caminhos: escolher outro texto, adequado a suas forças, ou, se gostar MESMO do texto, pode optar por fazer uma tradução (e um estudo) de apoio, ou seja, que sirva para que outros possam ler com maior facilidade o texto original.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;REM TENE, VERBA SEQVENTUR&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;("Domine o assunto, e as palavras seguirão")&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Em seguida, você deve lembrar que não é o primeiro nem o último a estudar e traduzir o texto escolhido. Temos séculos de tradição de estudos clássicos (que variaram muito, evidentemente, de época para época, como não poderia deixar de ser). Logo, não há por que tentar fazer tudo sozinho e começar o trabalho do zero - como diz o poeta, a humildade é infinita.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Este é o momento em que você terá de selecionar:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;1 - Estudos gerais sobre o autor;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;2 - Estudos específicos sobre a obra escolhida; &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;3 - Artigos dos principais periódicos&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;(este item foi tremendamente facilitado com arquivos como o jstor (&lt;a href="http://www.jstor.org/"&gt;http://www.jstor.org/&lt;/a&gt;), que já tivemos oportunidade de comentar em "Os clássicos e o aprendizado de línguas". Antigamente, tínhamos um trabalho braçal exaustivo dentro das bibliotecas; hoje, digitando as palavras-chave corretas no campo de busca, temos elencados na tela, automaticamente, todos os artigos relacionados); e&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;4 - Traduções e comentários da obra escolhida.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Isso, claro, para ficar apenas com o que é estritamente relacionado ao autor e à obra escolhidos. A isso se acresça sua bagagem geral de leituras (de literatura, retórica, cultura e história antiga, por exemplo). &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Exemplos de textos adequados para a IC&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Os discursos de Cícero;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Uma seleção das cartas de Cícero;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um diálogo filosófico curto de Cícero;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Os diálogos de Sêneca;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A &lt;em&gt;Apocolocintose&lt;/em&gt;, de Sêneca;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um livro da &lt;em&gt;Formação do Orador&lt;/em&gt;, de Quintiliano;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um canto da &lt;em&gt;Eneida&lt;/em&gt;, de Vergílio;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um canto das &lt;em&gt;Metamorfoses&lt;/em&gt;, de Ovídio; e&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Um livro do &lt;em&gt;Ab Urbe Condita&lt;/em&gt;, de Tito Lívio, dentre tantos outros possíveis.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;NVNC AD BIBLIOTHECAM ADITE, CARISSIMI DISCIPVLI, ET SINE OTIO LABORATE. LIBRI THESAVRI SVNT MAGNI &lt;em&gt;SI&lt;/em&gt; &lt;em&gt;EOS LEGITIS&lt;/em&gt;. BONA FORTVNA VOBISCVM.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;strong&gt;VALETE.&lt;/strong&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111651633857177212?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111651633857177212'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111651633857177212'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/05/iniciao-cientfica-na-rea-de-latim.html' title='Iniciação Científica na área de Latim'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111568780081894940</id><published>2005-05-09T22:16:00.000-03:00</published><updated>2005-05-09T23:07:24.300-03:00</updated><title type='text'>Letras Clássicas 5</title><content type='html'>&lt;p align="left"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/640/Letras%20Clssicas.jpg"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/Letras%20Clssicas.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="center"&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="left"&gt;&lt;span style="font-size:+0;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="font-size:+0;"&gt;&lt;/span&gt;O último número da &lt;em&gt;Letras Clássicas&lt;/em&gt; &lt;a href="http://www.hello.com/" target="ext"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: 0px; PADDING-RIGHT: 0px; BORDER-TOP: 0px; PADDING-LEFT: 0px; BACKGROUND: none transparent scroll repeat 0% 0%; PADDING-BOTTOM: 0px; BORDER-LEFT: 0px; PADDING-TOP: 0px; BORDER-BOTTOM: 0px" alt="Posted by Hello" src="http://photos1.blogger.com/pbh.gif" align="absMiddle" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;CARISSIMI DISCIPVLI, &lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="center"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;No post "Os Clássicos e o Estudo de Línguas", tivemos a oportunidade de falar a respeito de um periódico nacional lançado em 1997 e publicado pela Editora &lt;em&gt;Humanitas&lt;/em&gt;, da FFLCH/USP, a revista &lt;em&gt;Letras Clássicas&lt;/em&gt;. Neste mês, foi lançado o seu quinto número, inteiramente dedicado à épica e gêneros afins. Ao estudar este gênero no curso de &lt;em&gt;Introdução aos Estudos Clássicos&lt;/em&gt;, no ano passado, uma das maiores dificuldades enfrentadas por professores e alunos foi a falta de material de apoio em língua portuguesa, problema que será agora em grande parte solucionado com esta publicação.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A primeira parte é consagrada propriamente ao gênero épico, apresentando uma seção grega (que versa sobre a poesia homérica e hesiódica) e uma latina, com três artigos sobre a &lt;em&gt;Eneida&lt;/em&gt; de Vergílio. Já a segunda, que aborda aproximações à poesia épica, trata, entre outros temas, dos hinos homéricos e do epílio. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Há ainda uma seção de tradução, que traz o canto I da &lt;em&gt;Odisséia&lt;/em&gt; de Homero vertido para o português por JAA Torrano, estudioso que já tem publicadas traduções de Hesíodo (&lt;em&gt;Teogonia&lt;/em&gt;), Eurípides (&lt;em&gt;As Bacantes&lt;/em&gt;) e Ésquilo (&lt;em&gt;Orestéia)&lt;/em&gt;, e, por fim, uma seção de resenhas de publicações recentes da área de letras clássicas.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Aos interessados, a revista está disponível na Livraria &lt;em&gt;Humanitas&lt;/em&gt;, no prédio de Ciências Sociais da FFLCH.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111568780081894940?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111568780081894940'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111568780081894940'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/05/letras-clssicas-5.html' title='Letras Clássicas 5'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111326079342392704</id><published>2005-05-01T20:06:00.000-03:00</published><updated>2005-05-09T23:07:07.300-03:00</updated><title type='text'>Língua Latina I - Seção 1 B</title><content type='html'>&lt;p align="center"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/640/lar%20do%20mtodo.jpg"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; WIDTH: 176px; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid; HEIGHT: 322px" height="320" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/lar%20do%20mtodo.jpg" width="207" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="center"&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Spectatores, ego sum Lar Familiaris&lt;/em&gt; &lt;a href="http://www.hello.com/" target="ext"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: 0px; PADDING-RIGHT: 0px; BORDER-TOP: 0px; PADDING-LEFT: 0px; BACKGROUND: none transparent scroll repeat 0% 0%; PADDING-BOTTOM: 0px; BORDER-LEFT: 0px; PADDING-TOP: 0px; BORDER-BOTTOM: 0px" alt="Posted by Hello" src="http://photos1.blogger.com/pbh.gif" align="absMiddle" border="0" /&gt;&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Latim Clássico e Latim Vulgar&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Quando estudávamos a Seção I A de nosso método, apontamos a passagem de algumas formas do latim ao português: vimos as modificações das duas primeiras declinações e conjugações, bem como de duas das preposições apresentadas, &lt;em&gt;in&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;ad&lt;/em&gt;. No entanto, o português, bem como as demais línguas românicas, não deriva da variedade que estudamos, o pomposamente chamado "latim clássico", ou seja, a variedade literária e culta da língua de Roma, mas da variedade falada, espalhada pelos confins do Império Romano por, entre outros, soldados, administradores e colonizadores. Esta variedade é tradicionalmente chamada de "latim vulgar", podendo-se entender o termo em seu sentido pejorativo ou não. Como é próprio da oposição entre escrita e oralidade, a variedade culta tendia a ser conservadora, embora seja impróprio falarmos de estagnação: pensemos, antes, em mudanças bastante lentas; já a variedade falada tendia a mudanças muito mais rápidas, e o resultado é que, de sua fragmentação geográfica, nasceram as línguas neolatinas ou românicas.&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Sendo o latim vulgar uma língua falada, o que temos dela são sobretudo reconstituições, feitas, por exemplo, a partir da observação do latim clássico e das línguas neolatinas: em grande parte dos casos, há uma grande certeza quanto à forma reconstruída devido ao grau de recorrência de determinadas mudanças fonéticas. Ou seja, muitas vezes, mesmo quando uma forma reconstruída não é atestada no latim clássico, podemos estar quase totalmente seguros de sua existência pela comparação das formas de chegada nas línguas românicas. &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Tendo essas informações em mente, passemos agora ao comentário dos principais tópicos da Seção 1 B.&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;O gênero neutro&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Nesta seção, começamos a estudar os substantivos do gênero neutro: ou seja, o latim, tal como o grego antigo e o alemão, faz distinção entre substantivos do gênero masculino, feminino e neutro. Já no latim vulgar os três gêneros que encontramos no latim clássico haviam sido reduzidos a dois, o masculino e o feminino, característica herdada pelo português e pelas demais línguas neolatinas (à exceção do neutro plural, que ainda teve alguma vitalidade). No entanto, o português apresenta algumas formas cristalizadas, "fósseis", por assim dizer, do gênero neutro. Esse fenômeno acontece, por exemplo, nos demonstrativos:&lt;br /&gt;Aquele, aquela, &lt;em&gt;aquilo&lt;/em&gt;; este, esta, &lt;em&gt;isto&lt;/em&gt;; esse, essa, &lt;em&gt;isso&lt;/em&gt;.&lt;br /&gt;Outro fato bastante curioso é a passagem de algumas formas de neutro plural (em &lt;em&gt;-a&lt;/em&gt;) para o paradigma da primeira declinação (também em -&lt;em&gt;a&lt;/em&gt;, mas no singular!). Veja-se o exemplo dos nomes de fruta, sempre neutros no latim clássico: &lt;em&gt;pirum&lt;/em&gt; ("pera"), plural &lt;em&gt;pira&lt;/em&gt;, passa ao paradigma dos temas em &lt;em&gt;-a&lt;/em&gt; (ou seja, &lt;em&gt;pirum, -i&lt;/em&gt; passa a &lt;em&gt;pira, -ae&lt;/em&gt;)&lt;em&gt; e&lt;/em&gt; daí, via acusativo, ao português "pera".&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Palavras Invariáveis: as preposições &lt;em&gt;ab&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;ex&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;de&lt;/em&gt;&lt;/span&gt; &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;O latim apresenta uma curiosa variedade de preposições construídas com o caso ablativo, que passam diferentes matizes da idéia de origem, proveniência, separação. &lt;em&gt;Ab&lt;/em&gt;, como vimos, passa a idéia simples de origem, &lt;em&gt;ex&lt;/em&gt;, o mesmo sentido, acrescido da idéia de movimento de dentro para fora (ou seja, trata-se exatamente do oposto de &lt;em&gt;in&lt;/em&gt;+acusativo), e &lt;em&gt;de&lt;/em&gt;, enfim, ainda o mesmo sentido de origem, acrescido da idéia de movimento de cima para baixo.&lt;br /&gt;O português herdou do latim vulgar apenas a preposição &lt;em&gt;de&lt;/em&gt;, que passou a designar a idéia geral de proveniência, sem matizes adicionais de significado como acontecia no latim clássico. &lt;em&gt;Ab&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;ex&lt;/em&gt; passaram ao português apenas como prefixos, como nos exemplos:&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Absolutum&lt;/em&gt;&gt;absoluto&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Explicare&lt;/em&gt;&gt;explicar &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;Vimos anteriormente que a preposição &lt;em&gt;ad&lt;/em&gt; passa a &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; em português, podendo então dar a idéia de movimento, tal como se dava no caso da construção latina &lt;em&gt;ad&lt;/em&gt; + acusativo, e de interesse, como o dativo latino. Relembremos os usos: &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;A) Movimento: Euclião vai &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; Roma. &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;B) Interesse: Euclião oferece a guirlanda &lt;em&gt;a&lt;/em&gt;o deus Lar. &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;No entanto, nem sempre as passagens de uma língua a outra são tão simples e fáceis de entender como nestes casos. A preposição portuguesa &lt;em&gt;de&lt;/em&gt;, por exemplo, pode, também ela, passar a idéia de movimento "para onde", o que seria contraditório, se pensássemos apenas em sua etimologia: Euclião aproxima-se &lt;em&gt;de&lt;/em&gt; sua filha.&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Dica Bibliográfica&lt;/span&gt; &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Além do livro de Edwin B. Williams que mencionei anteriormente, outra fonte importante, em português, para o estudo do latim vulgar é uma obra publicada no ano de 1959 pela antiga coleção da Livraria Acadêmica do Rio de Janeiro, responsável por outros livros importantes que ainda teremos a oportunidade de comentar. Trata-se da &lt;em&gt;Gramática do Latim Vulgar&lt;/em&gt;, de Theodoro Henrique Maurer Jr., estudioso de origem sueca. Lamentavelmente esse livro não chegou a ser republicado e, enquanto não cair em domínio público (ainda faltam muitos anos!), continuará sendo uma relíquia dos sebos do centro de São Paulo. &lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;MAURER JR., T. H., &lt;em&gt;Gramática do Latim Vulgar&lt;/em&gt;. Rio de Janeiro, Livraria Acadêmica, 1959.&lt;/p&gt;&lt;p align="justify"&gt;Para quem deseja saber mais a respeito deste grande estudioso, vale a pena ler o recente artigo do professor Isidoro Blikstein: "Maurer, Salum e a romanística: pioneirismo, sabedoria e humildade" (&lt;a href="http://www.usp.br/iea/revista/online/revista22/maureresalum.html"&gt;http://www.usp.br/iea/revista/online/revista22/maureresalum.html&lt;/a&gt;).&lt;/p&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111326079342392704?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111326079342392704'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111326079342392704'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/05/lngua-latina-i-seo-1-b.html' title='Língua Latina I - Seção 1 B'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111375344139295660</id><published>2005-04-17T12:57:00.000-03:00</published><updated>2005-05-14T10:59:20.246-03:00</updated><title type='text'>Os clássicos e o estudo de línguas</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/640/torre%20de%20babel%20-%20brueghel.jpg"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/torre%20de%20babel%20-%20brueghel.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;A &lt;em&gt;Torre de Babel&lt;/em&gt;, de Pieter Bruegel (séc. XVI)&lt;a href="http://www.hello.com/" target="ext"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: 0px; PADDING-RIGHT: 0px; BORDER-TOP: 0px; PADDING-LEFT: 0px; BACKGROUND: none transparent scroll repeat 0% 0%; PADDING-BOTTOM: 0px; BORDER-LEFT: 0px; PADDING-TOP: 0px; BORDER-BOTTOM: 0px" alt="Posted by Hello" src="http://photos1.blogger.com/pbh.gif" align="absMiddle" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Uma dúvida bastante freqüente entre aqueles que decidem dedicar-se aos estudos clássicos é quanto aos idiomas necessários para seguir carreira. Vários alunos, no decorrer da &lt;em&gt;Introdução aos Estudos Clássicos&lt;/em&gt;, no ano passado, perguntavam-se se as "lendas" sobre o número de línguas exigidas eram reais ou não. Eis o que poderíamos responder a eles e a outros que possam ter a mesma dúvida.&lt;br /&gt;Sim, é necessário saber &lt;em&gt;ler&lt;/em&gt; sobretudo textos técnicos em outras línguas (os principais periódicos estão em inglês, francês, italiano, espanhol e alemão), além de traduções das obras antigas. Infelizmente, as condições para estudar profissionalmente os clássicos no Brasil são ainda incipientes: a lista de material básico de que &lt;em&gt;não&lt;/em&gt; dispomos está longe de ser pequena. Vamos a uma amostra dela.&lt;br /&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;strong&gt;As traduções&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Não temos a obra de Cícero completa em português. Nem a de Tito Lívio. Os &lt;em&gt;Hinos Homéricos&lt;/em&gt; apenas recentemente ganharam uma tradução completa no Brasil. Por outro lado, nem sempre o que temos é de grande qualidade: é comum encontrarmos, nas livrarias, traduções feitas a partir de outras línguas, por exemplo, e até mesmo edições descuidadas de grandes traduções.&lt;br /&gt;Em outras palavras: não dispomos sequer do material básico para nosso trabalho, e o pouco que temos nem sempre tem os cuidados merecidos. Mas os ingleses e americanos, os franceses, espanhóis, italianos e alemães (dentre outros) estão fazendo esse trabalho já há bastante tempo, numa tradição secular. O resultado é que eles têm &lt;em&gt;tudo&lt;/em&gt; (ou &lt;em&gt;quase&lt;/em&gt; tudo) em mãos: no caso dos autores mais famosos, por vezes várias traduções da mesma obra. O único trabalho é, então, escolher a melhor tradução.&lt;br /&gt;Ora, se não temos sequer os textos traduzidos, que dizer de trabalhos sobre os textos? Evidentemente há uma produção universitária de qualidade, ainda que pequena, mas, pelas condições expostas, ela fica necessariamente restrita a especialistas, não tendo circulação em meio ao público leigo interessado.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Os periódicos&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Nos últimos anos, tivemos algum avanço no que diz respeito aos periódicos especializados, que funcionam como uma espécie de termômetro da produção universitária de qualidade. Para ficar apenas com dois exemplos, temos, desde 1988, a revista &lt;em&gt;Clássica&lt;/em&gt;, promovida pela &lt;em&gt;Sociedade Brasileira de Estudos Clássicos&lt;/em&gt;, e, desde 1997, a &lt;em&gt;Letras Clássicas&lt;/em&gt;, da Editora &lt;em&gt;Humanitas&lt;/em&gt;, da FFLCH/USP. Isso é bom, mas ainda é pouco, porque alguns dos grandes periódicos internacionais remontam já ao século XIX. Ou seja, mais uma vez se trata de uma questão de tradição, que cabe a nós consolidar.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Os dicionários&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;No que diz respeito a dicionários, glossários e vocabulários, temos algum material de qualidade: para o português do Brasil, temos o dicionário de Ernesto Faria, que apresenta razoável número de vocábulos (excelente para iniciantes) e uma vantagem sobre os demais: tornou-se autoridade (talvez por ser o único...) no que diz respeito à tradução dos nomes próprios (sim, encontramos nomes próprios nos dicionários gregos e latinos!). Dos portugueses, os mais comuns são os dicionários de Francisco Torrinha e F. R. Saraiva. O Torrinha (como é popularmente conhecido) apresenta um bom número de vocábulos e traz boas indicações no que diz respeito às construções e regências. Já o Saraivão, como mostra o apelido, é o maior no que diz respeito ao número de vocábulos: é raro não encontrarmos a palavra desejada. No entanto, serve-se de uma variante já há muito desusada do &lt;em&gt;Portuguez&lt;/em&gt; e é bastante desorganizado na apresentação dos exemplos.&lt;br /&gt;Mas, mesmo tendo seus méritos, todos eles carecem de algo que aparece, por exemplo, no dicionário francês de F. Gaffiot e, sobretudo, nas duas edições da Oxford: a combinação ideal de abrangência vocabular e apresentação sistemática das diversas acepções, construções, regências e exemplos.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Tornando às línguas&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Fica claro, assim, que não é impossível dedicar-se aos estudos clássicos sem aprender outras línguas, embora isso represente uma grande limitação, pelo menos com nossa disponibilidade atual de material básico de trabalho. Mas então deparamo-nos com questões práticas importantes: nossas limitações de tempo e recursos para nos dedicarmos ao estudo de idiomas estrangeiros. Como conciliar trabalho e estudos e ainda pagar os cursos? Uma solução democrática é o estudo de línguas pela Internet. A BBC de Londres, a Deutsche Welle e outras instituições apresentam cursos de língua de altíssimo nível gratuitamente pela rede, de modo que o problema monetário fica restrito a ter um acesso de banda larga (embora não seja impossível fazer os cursos por conexão discada). Quanto ao tempo, vinte minutos por dia bastam para os mais ocupados: é exatamente esse o tempo recomendado pelos autores para cada lição dos cursos da BBC, por exemplo.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Por onde começar?&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Diante das circunstâncias, eu recomendaria que se começasse pelo inglês. Não apenas porque, bem ou mal, ele já é estudado nas escolas, ou porque estamos mais expostos ao idioma em nossa vida cotidiana, mas sobretudo porque a maior parte do material digitalizado (sites, dicionários e periódicos, além de boa parte dos cursos online de línguas) encontra-se nesta língua.&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Dicas&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Um bom número de textos clássicos já está disponível em "edição" bilíngüe online. O site mais conhecido é o Perseus: &lt;a href="http://www.perseus.tufts.edu/"&gt;http://www.perseus.tufts.edu/&lt;/a&gt;. Nesse mesmo site, você pode encontrar ainda os dicionários de grego e latim da Oxford.&lt;br /&gt;Para os periódicos, o site mais importante é o JStor: &lt;a href="http://www.jstor.org/"&gt;http://www.jstor.org/&lt;/a&gt;. Nele, você encontrará diversos periódicos (não apenas sobre clássicos, mas de inúmeras outras áreas) em inglês. Mas há um porém: é preciso que você esteja usando um computador de uma instituição afiliada (USP, PUC, Mackenzie, por exemplo, dentre muitas outras) para ter acesso aos textos.&lt;br /&gt;Para o estudo das línguas, fiquemos com três sites: o da BBC (&lt;a href="http://www.bbc.co.uk/languages/"&gt;http://www.bbc.co.uk/languages/&lt;/a&gt;) é belíssimo. Nele você encontra o nível básico de francês, italiano, espanhol, alemão e até mesmo português (de Portugal), grego moderno e chinês.&lt;br /&gt;O da Deutsche Welle (&lt;a href="http://www.dw-world.de/dw/0,1595,2595,00.html"&gt;http://www.dw-world.de/dw/0,1595,2595,00.html&lt;/a&gt;), apenas de alemão, apresenta 104 lições para os níveis básico e intermediário. A metodologia é brilhante, e a narração é inteiramente em português.&lt;br /&gt;Para outras línguas, você pode consultar o site &lt;em&gt;Free Online Language Courses&lt;/em&gt;: &lt;a href="http://www.word2word.com/course.html"&gt;http://www.word2word.com/course.html&lt;/a&gt;. Nem todos os cursos apresentados são de excelente qualidade, mas nele você encontrará cursos de latim com exercícios online.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Desfrutem!&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111375344139295660?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111375344139295660'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111375344139295660'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/04/os-clssicos-e-o-estudo-de-lnguas.html' title='Os clássicos e o estudo de línguas'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111301112921244205</id><published>2005-04-08T22:45:00.000-03:00</published><updated>2005-04-09T11:30:36.806-03:00</updated><title type='text'>Lar Familiaris</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;a href="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/640/Lar.jpg"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/Lar.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;O &lt;em&gt;lararium&lt;/em&gt; da Casa dos Vettii, em Pompéia &lt;a href="http://www.hello.com/" target="ext"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: 0px; PADDING-RIGHT: 0px; BORDER-TOP: 0px; PADDING-LEFT: 0px; BACKGROUND: none transparent scroll repeat 0% 0%; PADDING-BOTTOM: 0px; BORDER-LEFT: 0px; PADDING-TOP: 0px; BORDER-BOTTOM: 0px" alt="Posted by Hello" src="http://photos1.blogger.com/pbh.gif" align="absMiddle" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;Quando começamos a estudar os textos latinos, muitas vezes nos deparamos com dados culturais que nos são totalmente estranhos. Já na introdução de nosso método, quando aprendíamos as primeiras formas do verbo &lt;em&gt;esse (&lt;/em&gt;"ser"), vimos que Euclião, Fedra e Estáfila, a escrava, diziam juntos: &lt;em&gt;Familia Euclionis sumus &lt;/em&gt;("Somos a família de Euclião"). Mais de um aluno comentou, espantado (e não sem motivo!): "Mas a escrava faz parte da família?!". Outra dessas surpresas é a personagem do deus Lar, que apresenta a peça ao público. Aproveitando a curiosidade dos alunos acerca dessa divindade, passo aqui o primeiro link (em inglês) de apoio a nossos estudos: &lt;/span&gt;&lt;a href="http://www.vroma.org/~plautus/aulu.main.html"&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;http://www.vroma.org/~plautus/aulu.main.html&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;. Nesta página, você encontrará o texto latino da &lt;em&gt;Aulularia&lt;/em&gt; acompanhado de imagens e explicações sobre a peça, sendo que as primeiras tratam exatamente do deus Lar. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Gaudete, spectatores!&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111301112921244205?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111301112921244205'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111301112921244205'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/04/lar-familiaris.html' title='Lar Familiaris'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111299400045027696</id><published>2005-04-08T18:00:00.000-03:00</published><updated>2005-04-09T11:30:19.636-03:00</updated><title type='text'></title><content type='html'>&lt;a href="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/640/Casa%20de%20Terncio%20Neo,%20Pompia.jpg"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: #000000 1px solid; BORDER-TOP: #000000 1px solid; MARGIN: 2px; BORDER-LEFT: #000000 1px solid; BORDER-BOTTOM: #000000 1px solid" src="http://photos1.blogger.com/img/0/5060/320/Casa%20de%20Terncio%20Neo%2C%20Pompia.jpg" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;Casa de Terêncio Neo, Pompéia &lt;a href="http://www.hello.com/" target="ext"&gt;&lt;img style="BORDER-RIGHT: 0px; PADDING-RIGHT: 0px; BORDER-TOP: 0px; PADDING-LEFT: 0px; BACKGROUND: none transparent scroll repeat 0% 0%; PADDING-BOTTOM: 0px; BORDER-LEFT: 0px; PADDING-TOP: 0px; BORDER-BOTTOM: 0px" alt="Posted by Hello" src="http://photos1.blogger.com/pbh.gif" align="absMiddle" border="0" /&gt;&lt;/a&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111299400045027696?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111299400045027696'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111299400045027696'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/04/casa-de-terncio-neo-pompia.html' title=''/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-11895993.post-111253703555196713</id><published>2005-04-03T15:02:00.000-03:00</published><updated>2005-04-05T14:09:57.310-03:00</updated><title type='text'>Língua Latina I - Seção 1A</title><content type='html'>&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;Carissimi Discipuli,&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;Damos início aqui à página de acompanhamento de nossos estudos de língua latina. A idéia é comentar detalhes não vistos em sala de aula, apresentar dicas bibliográficas, referir sites de apoio aos estudos clássicos. &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;Para os alunos que fazem apenas um ano de latim e pensam em se tornar professores de português, creio ser especialmente importante tecer comentários de ordem filológica, os quais são apenas apontados em aula devido às limitações de tempo. Tendo isso em vista, acompanharemos passo a passo as seções do &lt;em&gt;Reading Latin&lt;/em&gt;, fazendo, a partir delas, as ligações com a língua portuguesa. Seguiremos, também aqui, as recomendações de Peter V. Jones e Keith C. Sidwell, autores do método: passar as informações de maneira gradual, sistematizando apenas parte do todo apresentado. Sendo assim, comecemos, como diz Aristóteles, primeiro do que é primeiro.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;Seção 1 A&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Nesta seção, na parte verbal, sistematizamos a Primeira Conjugação (de vogal temática &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;A&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;) e a Segunda (de vogal temática &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;E&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;). Como elas passaram aos português? &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;1a conjugação&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Am-&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;o&lt;/em&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style="color:#333333;"&gt;&gt; Am-&lt;/span&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ama-&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;s&lt;/em&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;&gt;&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;Ama-&lt;/span&gt;s&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ama-&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;t&lt;/em&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;&gt;&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;Ama&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ama-&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;mus&lt;/em&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;&gt;&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;Ama-&lt;/span&gt;mos&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ama-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;tis&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Ama-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;is&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Ama-&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;nt&lt;/em&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;&gt;&lt;/span&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;Ama-&lt;/span&gt;m&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:100%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;"&gt;Não há grandes segredos: a primeira conjugação portuguesa provém diretamente da primeira conjugação latina. Não há mudança nas desinências número-pessoais da primeira e da segunda pessoas do singular; ocorre a "queda" do &lt;em&gt;t&lt;/em&gt; na terceira do singular e do plural (fenômeno conhecido como "apócope" no jargão filológico); O &lt;em&gt;u&lt;/em&gt; da primeira do plural alterna para &lt;em&gt;o &lt;/em&gt;em português; e o -&lt;em&gt;t-&lt;/em&gt; da segunda do plural, enfim, "cai" (fenômeno conhecido como "síncope" no jargão filológico).&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;2a Conjugação&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Já a segunda conjugação do português é uma confluência de duas do latim: a segunda e a terceira (que ainda não estudamos). As mudanças são as mesmas que ocorrem na primeira conjugação:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Tem-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;o&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Teme-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;s&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;t&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Teme&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;mus&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Teme-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;mos&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;tis&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; &gt; Teme-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;is&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;em&gt;Time-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;nt&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt; &lt;span style="color:#000000;"&gt;&gt;&lt;/span&gt; &lt;/span&gt;Teme-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;m&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Quanto às formas nominais, sistematizamos, até o momento, as duas primeiras declinações do latim. Vimos cinco casos: nominativo, acusativo, genitivo, dativo e ablativo. As palavras, via de regra, passam do latim ao português por meio do &lt;strong&gt;acusativo&lt;/strong&gt;. Assim, temos:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;1a Declinação&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Acusativo singular &lt;em&gt;-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;am&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&gt; -&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;a&lt;/span&gt;. Ex: &lt;em&gt;uiam&lt;/em&gt;&gt; via.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Acusativo plural &lt;em&gt;-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;as&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&gt; -&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;as&lt;/span&gt;. Ex: &lt;em&gt;uias&lt;/em&gt;&gt; vias.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;2a Declinação&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Acusativo singular &lt;em&gt;-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;um&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&gt; -&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;o&lt;/span&gt;. Ex: &lt;em&gt;discipulum&lt;/em&gt;&gt; discípulo.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Acusativo plural &lt;em&gt;-&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;os&lt;/span&gt;&lt;/em&gt;&gt; -&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;os&lt;/span&gt;. Ex: &lt;em&gt;discipulos&gt;&lt;/em&gt; discípulos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Essa informação é extremamente importante. Quando virmos a terceira declinação, na seção 1B, entenderemos, por meio do estudo da morfologia latina, o motivo de o plural de palavras como "sermão", por exemplo, ser em -ões, não em -ãos.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;No que diz respeito, por fim, às palavras invariáveis, começamos a estudar, nesta seção, as preposições &lt;em&gt;ad&lt;/em&gt; e &lt;em&gt;in.&lt;/em&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A preposição &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;ad&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; passa a &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;a&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; em português. Vimos que há uma diferença básica entre a construção com &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;ad&lt;/em&gt; + acusativo&lt;/span&gt; e a construção com &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;dativo&lt;/span&gt;: via de regra, em latim, a primeira passa a idéia de &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;movimento&lt;/span&gt;, a segunda, apenas a idéia de &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;interesse&lt;/span&gt;, sem movimento. O português usa a preposição &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; para expressar ambas as idéias, como nos exemplos:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;a) Movimento: Ele vai &lt;em&gt;a&lt;/em&gt; Roma. &lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;b) Interesse: Dou o livro &lt;em&gt;a &lt;/em&gt;ele.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;A preposição &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;&lt;em&gt;in &lt;/em&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style="color:#000000;"&gt;passa a &lt;em&gt;&lt;span style="color:#ff0000;"&gt;em&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; em português. &lt;em&gt;In&lt;/em&gt;, ao contrário de &lt;em&gt;ad&lt;/em&gt;, pode reger dois casos: &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;acusativo&lt;/span&gt; e &lt;span style="color:#ff0000;"&gt;ablativo&lt;/span&gt;. Quando se constrói com acusativo, passa a idéia de movimento; com o ablativo, a idéia é estática. O português herdou estes dois usos, embora não haja, evidentemente, distinção de casos:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;a) Movimento: Ele entra &lt;em&gt;em &lt;/em&gt;casa.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;b) Estático: Ele está &lt;em&gt;em &lt;/em&gt;casa.&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-family:lucida grande;font-size:130%;"&gt;Dica bibliográfica&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Para o estudo detalhado e sistemático dessas mudanças, uma obra de referência de fácil acesso é:&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;Williams, E. B., &lt;em&gt;Do Latim ao Português&lt;/em&gt;. Rio de Janeiro: Tempo Universitário, 2001 (7a edição).&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;span style="font-size:130%;"&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div align="justify"&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class="blogger-post-footer"&gt;&lt;img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/11895993-111253703555196713?l=ludilatini.blogspot.com' alt='' /&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111253703555196713'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/11895993/posts/default/111253703555196713'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://ludilatini.blogspot.com/2005/04/lngua-latina-i-seo-1a.html' title='Língua Latina I - Seção 1A'/><author><name>Adriano Scatolin</name><uri>http://www.blogger.com/profile/04640870279351828732</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='23' height='32' src='http://www.1101.com/francorossi/IMAGES/050131-imperatore-adriano.jpg'/></author></entry></feed>
