20 Abril 2006

Otium multa cum dignitate, siue Litterae non dant panem


1) Vestis uirum facit.

uestis, is (f): veste; uir, ri (m): homem; facio, facere: fazer.

2) Furem fur cognoscit et lupum lupus.

fur, ris (m): ladrão; lupus, i (m): lobo; cognosco, cognoscere: conhecer, reconhecer.

3) In pulchra ueste sapiens non uiuit honeste.

sapiens, ntis: sábio; uestis, is (f): veste; honeste (adv.): honrosamente; pulcher, chra, chrum: belo; uiuo, uiuere: viver.

4) Nemo in amore uidet.

nemo, minis (m/f): ninguém; amor, oris (m): amor; uideo, uidere: ver, enxergar.

5) Prudens cum cura uiuit, stultus sine cura.

prudens, ntis: prudente; cura, ae (f): cuidado; stultus, a, um: tolo; cum (+ abl.): com; sine (+ abl.): sem; uiuo, uiuere: viver.
6) Iniuria soluit amorem.
iniuria, ae (f): injustiça, injúria, ultraje.
7) Veritas numquam perit.
ueritas, atis (f): verdade; numquam: nunca; pereo, perire: morrer.
8) Vulpes uult fraudem, lupus agnum, femina laudem.
vulpes, is (f): raposa; fraus, audis (f): engano; lupus, i (m): lobo; agnus, i (m): cordeiro; femina, ae (f): mulher; laus, audis (f): elogio.
9) Lis litem generat.
lis, itis (f): processo; genero, generare: gerar.
10) Occasio facit furem.
occasio, onis (f): ocasião; fur, uris (m): ladrão; facio, facere: fazer.
11) Vitam regit fortuna, non sapientia.
vita, ae (f): vida; fortuna, ae (f): fortuna; sapientia, ae (f): sabedoria.
12) Lupus non mordet lupum.
mordeo, mordere: morder.
13) Philosophum non facit barba.
philosophus, i (m): filósofo; barba, ae (f): barba; facio, facere: fazer.
14) A fonte puro pura defluit aqua.
fons, ntis (m): fonte; aqua, ae (f): água; purus, a, um: puro, limpo; a (+ abl.): de (origem); defluo, defluere: escorrer.
15) Nulla auaritia sine poena est.
auaritia, ae (f): cobiça, avidez; avareza; poena, ae (f): castigo; nullus, a, um: nenhum; sine (+ abl.): sem.
16) In omni re uincit imitationem ueritas.
imitatio, onis (f): imitação; ueritas, atis (f): verdade, realidade; uinco, uincere: vencer, superar; In omni re: em tudo (res pertence à 5a declinação).
17) Deus uult.
uolo, uelle: querer (uult: 3a do singular), cf. 8.
19) In mari aquam quaerit.
mare, is (n): mar; aqua, ae (f): água; quaero, quaerere: procurar.
20) Ex uitio sapiens alieno emendat suum.
uitium, i (n): vício; sapiens, entis: sábio; alienus, a, um: alheio; suus, a, um: seu; próprio; emendo, emendare: corrigir.
21) In uino, in ira, in puero semper est ueritas.
uinum, i (n): vinho; ira, ae (f): ira; puer, ri (m): menino; ueritas, atis (f): verdade.
22) Nemo sine uitio est.
23) Etiam capillus unus habet umbram suam.
capillus, i (m): cabelo; fio de cabelo; umbra, ae (f): sombra; unus, a, um: único; etiam: mesmo, até.
24) Nobilitat stultum uestis honesta uirum.
uestis, is (f): veste; uir, ri (m): homem; stultus, a, um: tolo; honestus, a, um: honroso; nobilito, nobilitare: enobrecer, aperfeiçoar.
25) Habet suum uenenum blanda oratio.
uenenum, i (n): veneno; oratio, onis (f): discurso; blandus, a, um: lisonjeiro.
26) Virum bonum natura, non ordo facit.
Vir, ri (m): homem; natura, ae (f): natureza; ordo, dinis (m): ordem (no sentido de grupo social); facio, facere: fazer.
27) Non in solo pane uiuit homo.
panis, is (m): pão; homo, minis (m): homem; solus, a, um: único (traduzir por um advérbio: só, apenas, unicamente); uiuo, uiuere: viver.
28) Magna di curant, parua neglegunt.
deus, i (m): deus (nominativo plural irregular: di); magnus, a, um: grande; paruus, a, um: pequeno; curo, curare: cuidar; neglego, neglegere: desdenhar.
29) Pauci sed boni.
paucus, a, um: pouco; bonus, a, um: bom.
30) Acta deos numquam mortalia fallunt.
actum, i: ato; deus, i (m): deus; mortalis, e: mortal; fallo, fallere: enganar.
31) Verba mouent, exempla trahunt.
uerbum, i (n): palavra; exemplum, i (n): exemplo; moueo, mouere: mover, comover; traho, trahere: arrastar.
32) In Venere semper certant dolor et gaudium.
Venus, eneris (f): Vênus (aqui, metaforicamente); dolor, oris (m): dor; gaudium, ii (n): prazer.
33) Malo in consilio feminae uincunt uiros.
consilium, ii (n): conselho, idéia; femina, ae (f): mulher; uir, iri (m): homem; malus, a, um: mau; uinco, uincere: vencer, derrotar, superar.
34) Sub omni lapide scorpio dormit.
lapis, idis (f): pedra; scorpio, onis (f): escorpião; omnis, e: todo; cada; sub (+abl.): sob.
35) Religio deos colit, superstitio uiolat.
religio, onis (f): religião; deus, i (m): deus; superstitio, onis (f): superstição; colo, colere: cultuar; uiolo, uiolare: ultrajar.
36) Fortes fortuna iuuat.
fortis, e: forte; corajoso; fortuna, ae (f): fortuna; iuuo, iuuare: ajudar.
37) Nemo sine crimine uiuit.
crimen, inis (n): crime.
38) Necessitudo ... etiam timidos fortes facit.
necessitudo, dinis (f): necessidade; timidus, a, um: medroso; covarde; fortis, e: forte; etiam: mesmo, até; facio, facere: fazer; tornar.
39) Stulti timent fortunam, sapientes ferunt.
fortuna, ae (f)? fortuna, sorte; stultus, a, um: tolo; sapiens, ntis: sábio; timeo, timere: temer; fero, ferre (irregular): suportar, tolerar.
40) Vincit omnia ueritas.
ueritas, atis (f): verdade; omnis, e: todo, toda, tudo (aqui, no neutro plural "todas as coisas">"tudo); uinco, uincere: vencer.
41) Omnia tempus reuelat.
tempus, oris (n): tempo; reuelo, reuelare: revelar; omnia: cf. 40.
42) Auctor opus laudat.
auctor, oris (m): autor; opus, peris (n): obra; laudo, laudare: louvar, elogiar.
43) In Venere semper dulcis est dementia.
dementia, ae (f): loucura; dulcis, e: doce, suave, agradável. cf. 32.
44) Parua leues capiunt animos.
animus, i (m): ânimo, espírito; paruus, a, um: pequeno, insignificante; leuis, e: fútil.
45) Labor omnia uincit.
labor, oris (m): trabalho, labuta. Cf. 33, 40, 41.
46) Iuppiter in caelis, Caesar regit omnia in terris.
Iuppiter, Iouis (m): Júpiter; Caesar, ris (m): César; caelum, i (n): céu; terra, ae (f): terra; rego, regere: governar.
47) Astra regunt homines, sed regit astra Deus.
astrum, i (n): astro, estrela. cf. 46.
48) Litterae non dant panem.
litterae, arum (f): letras. cf. 27.
49) Oculi sunt in amore duces.
oculus, i (m): olho; dux, ucis (m): chefe, comandante.
50) Mulier, cum sola cogitat, male cogitat.
mulier, ris (f): mulher; male (adv.): mal; cum (conj.): quando; cogito, cogitare: pensar.