Otium cum dignitate - Pars Septima, siue Requievit die septimo ab universo opere

1) Fugit interea, fugit irreparabile tempus. Verg. Georg. 3, 284.
tempus, oris (n): tempo; irreparabilis, e: irreparável, irrecuperável, sem volta; fugio, fugere: fugir, escapar; interea: enquanto isso.
2) Difficile est longum subito deponere amorem. Cat. 76, 13.
amor, oris (m): amor; difficilis, e: difícil; depono, deponere: abandonar, deixar, renunciar a; longus, a, um: longo, duradouro; subito: subitamente, de repente.
Repare que os infinitivos, em latim, pertencem ao gênero neutro; note também que o infinitivo participa, a um só tempo, das categorias nominal e verbal. Nesta oração, como substantivo, deponere funciona como sujeito do verbo est; como verbo, pede um complemento verbal no acusativo (no caso, amorem). Quanto à ordem das palavras, o verso latino apresenta uma cesura após a palavra longum, que concorda com a palavra final do verso, amorem.
3) Hor. Carm. 1, 4, 13-4.
Pallida mors aequo pulsat pede pauperum tabernas
regumque turris.
mors, ortis (f): morte; pes, edis (m): pé; pauper, eris: pobre; taberna, ae (f): taverna; turris, is (f): torre; rex, egis (m): rei; pallidus, a, um: pálido; aequus, a, um: igual, idêntico; pulso, pulsare: golpear.
Aequo está ligado a pede.
4) Amantium irae amoris integratio (e)st. Ter. Andr. 556.
ira, ae (f): ira; amor, oris (m): amor; integratio, onis (f): reconciliação; amans, antis: amante.
5) Candida pax homines, trux decet ira feras. Ov. Ars 3, 502.
pax, acis (f): paz; homo, minis (m): homem; fera, ae (f) fera; candidus, a, um: brilhante, claro, radioso; trux, ucis: feroz, cruel; decet: convir a (+ acs.).
6) Ieiunus raro stomachus uulgaria temnit. Hor. Sat. 2, 2, 38.
stomachus, (m): estômago; ieiunus, a, um: em jejum (aqui, "vazio"); uulgaris, e: comum; raro: raramente; temno, temnere: desprezar, desdenhar.
7) Lucr. 1, 1-2.
Aeneadum genetrix, hominum diuumque uoluptas,
alma Venus.
genetrix, icis (f): mãe, geradora, criadora; uoluptas, atis (f): prazer; Venus, eneris (f): Vênus; Aeneadae, arum (ou -um, como aqui): Enéadas (descendentes de Enéias); homo, ominis (m): homem; diuus, i (m): deus, divindade; almus, a, um: nutriz, benéfico, propício.
Não há verbo nestes versos, trata-se apenas da invocação a Vênus no começo do De rerum natura, de Lucrécio. Repare que as formas assinaladas em vermelho correspondem a formas alternativas de genitivo, certamente por questões de métrica: Aeneadum em lugar de Aeneadarum e diuum em lugar de diuorum.
8) Iuv. 10, 190-1.
Quam continuis et quantis longa senectus
plena malis!
senectus, utis (f): velhice; malum, i (n): mal; longus, a, um: longo; continuus, a, um: contínuos, seguidos; quam: quão; quantus, a, um: quão grande; plenus, a, um: cheio, repleto de (+ abl.).
O verbo esse está implícito; quantis refere-se a malis, tal como assinalado em vermelho: "quão grandes males".
9) Horrea formicae tendunt ad inania numquam. Ov. Trist. 1, 9, 9.
formica, ae (f): formiga; horreum, i (n): celeiro; inanis, e: vazio; numquam: nunca; tendo, tendere: dirigir-se (tendere ad, dirigir-se a).
10) Diues aut iniquus aut iniqui heres. Hier. Epist. 120, 1.
heres, edis (m): herdeiro; diues, itis: rico; iniquus, a, um: injusto; aut: ou.
O verbo esse está implícito: diues aut iniquus est aut iniqui heres est.
11) Saepe nocet puero miratio blanda magistri. Ps. Cato Ex Col. 7.
puer, eri (m): menino; miratio, onis (f): admiração; magister, tri (m): mestre, professor; blandus, a, um: lisonjeiro, afável; saepe: muitas vezes; noceo, nocere (+ dat.): prejudicar.
12) Longum iter est per praecepta, breue et efficax per exempla. Sen. Epist. 6, 5.
iter, tineris (n): caminho; praeceptum, i (n): preceito; exemplum, i (n): neutro; longus, a, um: longo; breuis, e: breve; efficax, acis: eficaz; per (+ acs.): por meio de, através.
13) Veritas angulos non amat nec quaerit susurrones. Hier. Epist. 125, 19.
ueritas, atis (f): verdade; angulus, i (m): canto, lugar retirado; susurro, onis (m): maldizente; murmurador.
14) Magnitudinis animi et fortitudinis est proprium nihil extimescere, omnia humana despicere. Cic. Off. 3, 26, 100.
magnitudo, udinis (f): grandeza; animus, i (m): ânimo; fortitudo, udinis (f): fortaleza; nihil (n): nada; omnis, e: todo, toda, tudo; humanus, a, um: humano; extimesco, extimescere: temer; despicio, despicere: desprezar; proprius, a, um: próprio, característico.
Cf. 2 sobre o infinitivo.
15) Vis consili expers mole ruit sua. Hor. Carm. 3, 4, 65.
uis, uiris (f): força, poder; consilium, ii (n): prudência; moles, is (f): peso; suus, a, um: seu; ruo, ruere: desabar; expers, rtis: desprovido.


<< Início