11 Abril 2006

Otium cum dignitate - Pars Quarta siue Otium sine litteris mors est



Passemos agora a orações que também apresentam palavras da terceira declinação. Decline-as para automatizar suas formas.

1) Cum dignitate otium. Cic. Sest. 45, 98. Cf. De Orat. 1,1.

dignitas, atis (f): dignidade; otium, ii (n): ócio, tempo livre; cum (+abl.): com.

2) In uino ueritas. Prov. Cf. Plin. Nat. 14, 28.

uinum, i (n): vinho; ueritas, atis (f): verdade.

O verbo esse está subentendido na oração: in uino ueritas est.

3) Imperium et libertas. Cf. Cic. Phil. 4, 4, 8; Tac. Agric. 3.

imperium, ii (n): poder; libertas, atis (f): liberdade.

4) Gutta cauat lapidem. Prov. Ov. Pont. 4, 10, 5.

gutta, ae (f): gota; lapis, idis (f): pedra; cauo, cauare: furar.

Qual o equivalente, em português, deste provérbio?

5) Ira odium generat, concordia nutrit amorem. Ps. Cato Dist. 1, 36.

ira, ae (f): ira; odium, ii (n): ódio; concordia, ae (f): concórdia; amor, oris (m): amor; genero, generare: gerar; nutro, nutrire (4a conj.): alimentar.

6) Vox populi uox Dei. Prov. medieval.

uox, -ocis (f): voz; populus, i (m): povo; Deus, i (m): Deus.

O verbo esse, tal como na primeira oração, está subentendido: uox populi uox Dei est.

7) Ex ungue leonem (agnoscimus). Prov.

unguis, is (f): unha; leo, onis (m): leão; ex (+ abl.): de, por, a partir de; agnosco, agnoscere: reconhecer.
8) Iniuriarum remedium est obliuio. Sen. Epist. 94, 28.
iniuria, ae (f): injúria, injustiça, afronta; remedium, ii (n): remédio; obliuio, onis (f): esquecimento.
9) Initium est salutis notitia peccati. Sen. Epist. 28, 9 (citando Epicuro).
initium, ii (n): início; salus, utis (f): salvação; notitia, ae (f): percepção, conhecimento; peccatum, i (n): erro.
10) Lupus est homo homini, non homo. Plaut. Asin. 495.
lupus, i (m): lobo; homo, minis (m): homem, ser humano.
Atente para o caso de homini.
11) Homo homini lupus. Prov. (Hobbes).
12) Silent leges inter arma. Cic. Mil. 4, 11.
lex, egis (f): lei; arma, orum (n): armas; inter (+acs.): entre, em meio a; sileo, silere: calar, silenciar.
13) Nihil sub sole nouum. Vulg. Eccles. 1, 10.
nihil (n): nada; sol, olis (m): sol; nouus, a, um: novo; sub (+ abl. > idéia estática): sob.
14) Otium sine litteris mors est et hominis uiui sepultura. Sen. Epist. 82, 3.
otium, ii (n): ócio, tempo livre; litterae, arum (f): letras; mors, rtis (f): morte; homo, minis (m): homem; sepultura, ae (f): sepultura (lit. sepultamento); sine (+abl.): sem.
15) Semen est sanguis Christianorum. Tet. Apol. 50, 13.
semen, minis (n): semente; sanguis, inis (n): sangue; Christianus, a, um: cristão.
16) Forma bonum fragile est. Ov. Ars 2, 113.
forma, ae (f): beleza; bonum, i (n): bem; fragilis, e: frágil (adjetivo de segunda classe, 3a declinação).
17) Historia uero testis temporum, lux ueritatis, uita memoriae, magistra uitae, nuntia uetustatis. Cic. De Orat. 2, 9, 36.
historia, ae (f): História; testis, is (m): testemunha; tempus, oris (n): tempo; lux, ucis (f): luz; ueritas, atis (f): verdade; uita, ae (f): vida; memoria, ae (f): memória; magistra, ae (f): mestra; nuntia, ae (f): mensageira; uetustas, atis (f): antigüidade.
O verbo esse está implícito.
18) Nescit plebs ieiuna timere.
plebs, ebis (f): plebe; ieiunus, a, um: esfomeado; nescio, nescire: não saber, não ser capaz de; timeo, timere: temer, ter medo.
19) Nemo sua sorte contentus. Prov.
nemo, neminis (m): ninguém; sors, sortis (f): sorte, quinhão; suus, a, um: seu; contentus, a, um: satisfeito.
O verbo esse está implícito.
20) Amantes, amentes. Prov.
amans, antis: amante; amens, entis: demente.